Dader betaalt slachtoffer vaak niet uit

Daders van misdrijven laten vaak na door de rechter opgelegde schadevergoeding aan slachtoffers te betalen. Dit heeft te maken met geldgebrek bij de veroordeelden....

Van onze verslaggever Marc van den Broek

Volgens P. Cremers, plaatsvervangend directeur van het Schadefonds Geweldsmisdrijven, is er voor slachtoffers weinig geregeld. Voor een uitkering door zijn fonds moet sprake zijn van geestelijk of lichamelijk letsel. In andere gevallen moeten gedupeerden het zelf oplossen. 'Wij helpen slechts de meest schrijnende gevallen.'

Nergens wordt bijgehouden of slachtoffers van een misdrijf erin slagen na een vonnis hun geld te krijgen. Het ministerie van Justitie, het Openbaar Ministerie en de rechtbanken hebben ook geen idee hoeveel de gezamenlijke rechters aan schadevergoedingen opleggen.

De woordvoerder van Slachtofferhulp bevestigt dat het uitkeren van schadevergoedingen moeizaam verloopt. De vrijwilligersorganisatie staat slachtoffers bij tot aan het vonnis. Daarna zijn ze op zichzelf aangewezen. De organisatie wil dat de overheid de schade van slachtoffers voorschiet.

Advocaat E. Troost, gespecialiseerd in hulp aan slachtoffers van oplichting, stelt dat hij er in de helft van de gevallen niet in slaagt om de schadevergoeding die de rechter oplegt, bij de dader te verhalen. 'En in slechts heel weinig gevallen lukt het om het gehele bedrag te innen.'

Het MKB, organisatie voor het midden- en kleinbedrijf, wil dat er een goede regeling komt. De organisatie bepleit het instellen van een fonds dat de door de rechter opgelegde vergoedingen uitkeert. Dat fonds verhaalt het bedrag vervolgens op de dader en het slachtoffer heeft er geen omkijken meer naar. 'Als schade aan een auto niet te verhalen is, is er een waarborgfonds. Waarom dan niet voor mensen?', zegt woordvoerder H. Grifhorst van het MKB-Amsterdam.

Cremers van het Schadefonds Geweldsmisdrijven vindt dit een logische stap, maar waarschuwt dat er veel geld mee gemoeid zal zijn.

Ook advocaat Troost vindt een fonds geen slecht idee, maar vraagt zich af of het gehele bedrag moet worden voorgeschoten. 'Dat zou zeker potentiële slachtoffers van oplichting minder alert maken.'

Als een dader nalaat het slachtoffer uit te betalen, kan de gedupeerde met de hulp van een deurwaarder proberen het bedrag te innen, maar ook dat werkt niet altijd.

Justitie poogt de laatste jaren de inning van de schadevergoeding na een vonnis te vergemakkelijken.

Slachtoffers kunnen al tijdens de strafzaak hun claim indienen. In sommige gevallen gaat het Openbaar Ministerie vervolgens na een veroordeling proberen het geld bij de dader te halen.

Van deze regeling wordt steeds vaker gebruik gemaakt. In 1997 was dat ruim drieduizend keer het geval, vorig jaar zesduizend keer.

Jaarlijks vonnissen de rechtbanken een kwart miljoen keer. Het is onbekend in hoeveel gevallen daarbij ook een schadevergoeding is opgelegd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden