Cruiseschip op rails

De Ghan, de Australische trein die tussen Darwin en Adelaide over 2.976 kilometer rijdt, bestaat 80 jaar. Marc van den Broek gaat aan boord van 700 meter trein....

Darwin
Een merkwaardig begin van een grote treinreis. Een bus stopt bij hethotel in Darwin voor een rit naar het station, ver buiten het centrum.Niks majestueus gebouw, geen statige overkapping, geen druk pleinmet chaotisch verkeer of een drukke hal met winkeltjes en koffiekraampjes.Het station staat op een saai, winderig industrieterrein.Wandelen naar de coupé hoeft niet. De trein is honderden meterslang en de bus rijdt over het perron naar de rijtuigen. Sjouwen metde bagage hoeft niet. Net als bij reizen per vliegtuig geef je dekoffers af waarna ze voor je in het bagagerijtuig worden gezet.De trein is zo lang dat er in het centrum van de stad geen plaats isvoor een station met een perron dat lang genoeg is,zegt de conducteur.

Darwin – Katherine
De Ghan heet de trein, een afkorting van Afghan, naar de kamelendrijversdie hier rond 1900 met hun dieren het transport verzorgdenvan de kust naar de rode, hete, droge binnenlanden van Australië.Tot de trein de rol overnam. Deze rit zijn er 28 zilverkleurige wagons,twee oranjerode locomotieven en een rijtuig voor auto’s.Ruim zevenhonderd meter treinstellen gebruikt de Great SouthernRail voor de oversteek van bijna driehonderd reizigers: 270 passagiersen ongeveer 30 man personeel. Staanplaatsen zijn er niet opdeze marathontocht.

Katherine
Op het station van Katherine, drie uur van Darwin, staan bussenklaar. Ze rijden naar Katherine Gorge, een attractie die tijdens eenurenlange stop kan worden bezocht. De Ghan is eigenlijk eencruiseschip op rails dat door een eindeloze en niet altijd opwindendeomgeving van attractie naar attractie ‘vaart’. In Katherinevaart een Aboriginal-schipper met een bootje door een kloof metmiljoenen jaren oude rotsen naar een plek met Aboriginalrotstekeningen.Zwemmen is uit den boze, vanwege de krokodillen.

Katherine–Tennant Creek
Jos Engelaar uit Nijmegen pakt de microfoon. In het barrijtuighebben zich wat reizigers verzameld om kennis te maken metelkaar. Treingastheer Engelaar vraagt of iedereen zich wil voorstellen.Hij werkt nu negen jaar op de Ghan. Buiten is het donker, detrein rijdt gestaag door. Reizigers in de luxe klassen weten zichomringd door personeelsleden als Engelaar: ‘Zodra mensen op detrein stappen, zijn ze anders. Socialer. Het gevoel van nostalgiewerkt positief. Daar geniet ik elke reis weer van.Dat ik ze zie lachen.’

Tennant Creek-Alice Springs
De horizon kleurt oranje, de trein is bezig met het laatste stukje naarAlice Springs, in het hart van Australië. De zon komt op. De leegte isindrukwekkend; een bijna kale vlakte met wat struikgewas. Aandeze vergezichten heeft de trein haar populariteit te danken. Methet ritmische schudden van de trein is dit de ultieme Ghan-ervaring.Als de zon zich boven de horizon laat zien, verandert de kleur vande lucht in rood-oranje en dan naar strakblauw. Wie geluk heeft, zietkangoeroes voorbij springen. Een nieuwe, hete dag in de outbackis begonnen.

De treinreis begint in het tropische Noorden van het continent engaat via de woestijn door de graanvelden van Zuid-Australië naarAdelaide. Het uitzicht is dan wel fenomenaal, maar heel eerlijk:de treinreis van Amsterdam naar Rome is afwisselender.

Alice Springs
‘Het is niet echt comfortabel’, zeggen Traven en Tina Warner uitNieuw-Zeeland die in de Red Kangaroo–klasse zitten, het ‘armeluisgedeelte’van de trein. Ze reizen in een ruim uitgevoerde coupé metzitstoelen, die kunnen draaien zodat je altijd in de rijrichting kuntzitten. De leuning kan een beetje naar achteren. Daar moet je hetdan maar mee doen, twee nachten lang.

Eten doen ze in het restauratierijtuig, een wagon verderop, de restvan de trein is verboden voor deze reizigers. De prijs is vergelijkbaarmet die van een bus. ‘We hebben twee weken vakantie en dezetreinreis is er onderdeel van. Maar het is afzien. In Adelaide hebbenwe weer een mooi hotel geboekt om goed bij te slapen.’

Alice Springs-Coober Pedy
Aan de andere kant van het spectrum en aan de andere kant van detrein, een wandeling van ongeveer 500 meter, door tachtig deuren,is de Platinum-klasse, het chicste dat een treinreis kan bieden. Decoupé is een hotelkamertje met opklapbedden, met douche entoilet. De treinbedienden zijn lakeien. De prijs is het tienvoudige vandie in de rode klasse. De maaltijden (inbegrepen) worden geserveerdin het Queen-Adelaiderijtuig. ‘We hebben hiervoor gekozen’,zegt Ness Leal (85). Ze reist met haar nicht van 88. ‘We konden nietin de andere klasse slapen, want dan moest een van ons het trapjeop. Ach ja, het is duur. Maar we hebben het geld en we zijn onzeerfenis aan het opmaken. Lekker toch?!’

Coober Pedy
De trein stopt. 10 uur in de avond. De nacht is gitzwart. Coober Pedyis 80 kilometer verder. Er loopt een gravelweg naar het dorpje en detwee machinisten stappen uit. Ze worden vervangen. Hun autoverdwijnt uit het zicht, het enige licht komt van de trein. Somsmogen reizigers even uitstappen, om naar de hemel te kijken. Hoeluxueus ook, de trein heeft geen panoramarijtuig met grote ramenen een doorzichtig dak. Of een rijtuig waar je even lekker in de windkunt staan. Dat zou de airconditioning niet aankunnen. Reizigers dieniet uitstappen, missen veel: het Zuiderkruis, de Melkweg, Orion –en oneindige hoeveelheid witte stippen laat zich zien op dezeaardedonkere en doodstille plek. ‘Kijk een vallende ster’, roeptiemand.

Port Augusta-Adelaide
In het restauratierijtuig slooft kok James Rosenthal, een volslankedertiger, zich uit voor de passagiers in de Gold- en Platinum-klasse.Zijn werk zit er bijna op. Over een paar uur is de trein in Adelaide,de reizigers hebben net hun ontbijt – jus d’orange en pannenkoekenmet stroop – achter de kiezen. Er staat nog koffie metversgebakken cakejes op het menu.

Rosenthal maakt voor de tweehonderd gasten ontbijt, lunch (tweegangen) en diner (drie). De menukaart biedt bij elke gang keuze uittwee gerechten. ‘Bij elkaar bereid ik op elke reis zo’n duizendmaaltijden.’ Hij geniet van het werken in de trein. ‘Ik kan tijdens hetkoken uit het raam kijken. Het tropische noorden, de leegte van deoutback; het landschap verandert voortdurend.’

Rosenthal en zijn ploeg bereiden het eten zo veel mogelijk onderweg,een deel gaat kant-en-klaar mee. Bij pech zijn er voorraden.Dat was vroeger anders, vertelt Rosenthal. ‘Een keer, tientallen jarengeleden, had de Ghan pech; hulp liet dagen op zich wachten.Toen trok de kok er maar op uit om wat geiten te jagen.De reizigers moeten eten.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden