Op het tweede gezicht Cristina Fernández de Kirchner

Cristina Kirchner is terug aan de macht in het land van voetbal en verdeeldheid

Olaf Tempelman legt Bekende Buitenlanders op de sofa: Deze week: alleen harteloze Argentijnen zijn niet blij met de terugkeer van Cristina Fernández de Kirchner.

Cristina Fernández de Kirchner, de oud-president van Argentinië, is gewoon terug, zeggen vrienden en vijanden. Beeld Javier Muñoz

‘Je moet Cristina niet gaan analyseren, je moet van Cristina houden!’, zei een psychotherapeut in Buenos Aires in 2016 over haar beroemde landgenoot Cristina Fernández de Kirchner. Het geraffineerde aan die uitspraak is de suggestie dat er minder leuke dingen gebeuren als je ‘Cristina’ wél gaat analyseren. Zondag bleek de liefde in Argentinië het sterkst: Cristina Kirchner, president tussen 2007 en 2015, is terug aan de macht. Officieel treedt zij, 66 nu, aan als vicepresident van Alberto Fernández. Maar deze vers gekozen vicepresident won de eerste slag om de aandacht al met gemak van de president: camera’s houden óók van Cristina.

Al heet de nieuwe president Alberto, in Argentinië zeggen vrienden en vijanden gewoon dat Cristina terug is. Vrienden en Vijanden verdienen hoofdletters. Dit land is behalve de geboortegrond van Maradona, Máxima en Messi ook die van de polarisatie. Vergeleken bij de wijze waarop politieke kampen elkaar hier naar het leven staan, zijn Republieken en Democraten nog altijd polderaars. Dit land splijt zodra de naam Juan Domingo Perón valt: óf je vindt dat peronistische mengsel van socialisme, etatisme en nationalisme een weldaad voor het volk, óf je ziet het als Argentiniës enkele reis naar de afgrond.

De kloof is al een jaar of 75 onoverbrugbaar, maar aan beide kanten staan mensen die af en toe bruggetjes proberen te bouwen én mensen die plankjes naar de overkant snel weer weghalen. Beide benaderingen waren vertegenwoordigd in het peronistische echtpaar Kirchner, 35 jaar gelukkig getrouwd. Nestor Kirchner, Argentiniës president van 2003 tot 2007, die in 2010 tijdens het presidentschap van zijn vrouw onverwacht overleed aan een hartstilstand, was voor Argentijnse begrippen een bruggenbouwer. Cristina Kirchner – haar eerste drie jaar als weduwe verscheen ze alleen in het zwart – schenkt haar aanhangers in speeches en tweets flinke hoeveelheden amor. Maar Argentijnen die haar soms erg kritisch analyseren, noemt zij zonder pardon mensen zonder hart. In 2015 boycotte zij zelfs de inauguratie van haar opvolger.

Ze zeggen dat geen peronist zulke extreme reacties heeft geroepen sinds Perón zelf. Er zijn arme wijken waar ze Kirchner de Goede Moeder of Moeder Cristina noemen. Bestrijders van het peronisme – van progressieve liberalen tot conservatieve geestverwanten van wijlen Jorge Zorreguieta – variëren inzake Kirchner soms minder vleiend op de Moeder Gods. Neem ‘Onze Lieve Vrouwe van de Eeuwigdurende Verkwisting’, een referentie aan peronistische spilzucht én aan Kirchners als royaal bekend staande botox- en garderobebudget. Deze ‘Argentijnen zonder hart’ zeggen dat Cristina niet terugkeert voor de arme mensen, maar voor zichzelf: ze kan politieke onschendbaarheid goed gebruiken in twee forse corruptiezaken. De hartelozen citeren ook graag een beruchte vraag van Hillary Clinton (destijds op Buitenlandse Zaken) aan de Amerikaanse ambassade in Buenos Aires – een vraag die dankzij Wikileaks online kwam te staan: ‘Neemt Cristina haar medicijnen en blijft ze kalm?’

Argentinië excelleert in voetbal en verdeeldheid, maar heeft óók ’s werelds hoogste aantal psychologen en psychiaters per honderdduizend inwoners. Een van hen, gespecialiseerd in bipolaire stoornissen, ‘vergat’ een aantal jaar terug zijn beroepsgeheim en onthulde dat Cristina Kirchner zijn patiënt was. De man overleed in 2011, in peronistische kringen wordt nog steeds gesproken van een politiek gemotiveerde karaktermoord. In een tegenoffensief maakten ‘vrienden van Cristina’ wereldkundig hoeveel de wereld aan bipolairen dankt: Mozart was er ook een. Maar zo harmonieus als Mozart gaat Argentinië niet klinken.

MEER OP HET TWEEDE GEZICHT:

Op het Tweede Gezicht besteedde eerder aandacht aan een sterke Zuid-Amerikaanse vrouw wier ideeën en kledinguitgaven vaak met die van Cristina Kirchner worden vergeleken, Cilia Flores de Maduro. Haar man leeft nog en is in functie als president van Venezuela. Vriend en vijand weten dat haar IQ flink wat hoger is dan het zijne.

De sterke vrouw van Hongkong, Carrie Lam, door China uitverkoren als Chief Executive vanwege haar vermogen doelgericht te opereren zonder een krimp te geven, lag ook al op de sofa. Hoe het ook met Hongkong gaat aflopen, de kans dat het met Lam goed afloopt is gering.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden