Het eeuwige leven Cor van Rijn

Cor van Rijn (1929-2018), de man die graag engerds en gluipers speelde

Hij werd bekend door de Zevensprong-serie en speelde in 40 films. Daarna gaf de chaotische barvlinder zijn acteercarrière op voor zijn grote liefde.

Cor van Rijn in 1981. Foto AP

Acteur Cor van Rijn kende Roald Dahl-achtige anekdotes over de cafés op de Amsterdamse Wallen waar hij kwam: ‘Elke vrijdag kwam er een man in de bar die een biljet van 25 gulden neerlegde. Hij kreeg van de vrouw achter de tap een glas met haar urine die hij meenam naar huis. Een vrijdag was er een invalster. Die gaf hem een glas met haar eigen urine. Dit keer dronk hij het op aan de tap. Hij kwam er nooit meer.’

Zijn gezicht zal voor veel mensen bekender zijn dan zijn naam. Cor van Rijn had kunnen worden herdacht met een heel filmfestival, want hij speelde in liefst 40 films die tussen 1960 en 1990 uitkwamen. Onder andere Rooie Sien, Het Bittere Kruid, Kind van de Zon en Stille Liefde. Maar zijn reputatie als BN’er dankte hij aan zijn rol van Jan Thomptidom in de legendarische jeugdserie De Zevensprong.

Hij woonde sinds 1963 met Joyce van Rijn, de liefde van zijn leven, boven het huidige café Bern aan de Nieuwmarkt in Amsterdam. Koen Vollaers, beheerder van dit café, was zijn steun en toeverlaat. Vollaers kent Van Rijn als iemand die na zijn werk in het theater nog even in zijn café kwam. ‘Hij dronk dan een of twee glazen bier en ging naar boven. Dan ging zij spelen op haar vleugel en hij schreef gedichten. Dat duurde vaak tot vijf uur in de nacht.’

Begin jaren negentig stopte hij met acteren. Hij bleef bij zijn Joyce en ging net als haar schilderen. Eén keer exposeerde hij in café Bern. Begin juli ging het slechter met zijn gezondheid. Hij overleed 4 augustus. Vollaers heeft voor hem een herdenking georganiseerd. Geen filmfestival maar een nieuwe expositie van zijn schilderijen die 14 september in café Bern wordt geopend, ingeleid door Ursul de Geer.

Eigenlijk was Cor van Rijn een geboren en getogen Rotterdammer. Hij had een traumatische jeugd. Zijn ouders overleden allebei voor zijn derde levensjaar aan tbc, waardoor hij en zijn twee oudere broers in een weeshuis belandden. ‘Opstaan, eten, pillen, leren, werken, eten, pillen, wassen. Daar zat geen enkele franje aan. Vijftien jaar in de houding’, vertelde hij in 1977 in De Telegraaf. Hij hield er naar eigen zeggen een ‘chaotisch karakter’ aan over.

Op zijn 16de jaar werd hij in huis genomen door een homoseksuele leraar Frans die zijn handen niet thuis kon houden. Gelukkig vond hij een baan bij een gehoorapparatenbedrijf in Amersfoort. Later kreeg hij werk op kantoor van Rotterdam Toneel van Kees Brusse. Toen in 1952 de hoofdrolacteur van De Sneeuw was Vuil uitviel, kon hij de rol overnemen. Het was zijn doorbraak. Een jaar later stapte hij over naar het cabaretgezelschap van Toon Hermans, waarna hij bij de Nederlandse Comedie kwam. Ook zat hij enkele jaren bij het gezelschap Ensemble van Guus Hermus, die hij mateloos bewonderde.

Daarna speelde hij hoofdzakelijk in vrije producties. Meestal had hij een rol als slechterik, maar dat vond hij helemaal niet erg. ‘Ik hou wel van felle, verbeten rollen: geestelijk gestoorden, eenzame cynici, maatschappelijke randfiguren, wanhopige mensen in de knoop met het leven. Het kan mij niet schelen of ik met mijn rollen wordt vereenzelvigd en ze me een engerd of gluiperd vinden. Ik heb hier al een dik plakboek vol psychopaten’ , zei hij in Het Parool.

Vanaf het einde van de jaren zeventig werd hij bekend met zijn rollen in de televisieserie De Zevensprong en de jeugdfilms Martijn en de magiër en Thomas en Senior.

Cafébaas Vollaers noemt hem een bijzonder aardige man die zijn carrière opgaf om bij zijn grote liefde te kunnen zijn. ‘Maar ik heb nooit gemerkt dat hij daar ongelukkig door werd.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.