INTERVIEWRoué Verveer

Comedian Roué Verveer: ‘Het Surinaams swingt meer. In die taal ga ik he-le-maal los’

Roué Verveer. Beeld Frank Ruiter

De eerste Surinaams gesproken show van Roué Verveer, uit 2013, wordt opnieuw uitgezonden op Keti Koti, de Surinaamse feestdag ter viering van de afschaffing van de slavernij (1 juli). Met Nederlandse ondertitels. 

Surinaams of Nederlands?

Typisch Surinaams is uit 2013, het was mijn eerste show in het Surinaams. Ik heb tien avondvullende shows in het Nederlands gedaan, dus dat gaat me ook goed af, maar in het Surinaams ga ik he-le-maal los. Die taal swingt meer. Er zijn meer grappige manieren om dingen te zeggen en je kunt er straattaal ingooien die iedereen snapt.

‘De mensen, de taal: ik voel me in die setting meer thuis. Ik woon al ruim twintig jaar in Nederland, dit is mijn land geworden, ook. Maar op zulke momenten, met Surinamers in een zaal, dan voel ik dat ik nog dáár ben, dat ik nog steeds meer Surinamer ben dan ik denk.

‘Surinaamse humor bevat meer zelfspot. In Nederland gaat zelfspot altijd over mij, over hoe moeilijk ík het heb, maar in een zaal met Surinamers gaat het over ons allemaal. Daardoor zijn de reacties ook heftiger. Surinamers kunnen zich situaties makkelijk inbeelden en erom lachen. De lach ontstaat door herkenning.

‘Voor de tv-uitzending op 1 juli, op Keti Koti, moest de show worden ondertiteld. Anders zouden de mensen zeggen dat het een schande is, een programma van hun belastingcenten waar ze niks van verstaan. Ondertitelen is zinloos, heb ik altijd over mijn shows gezegd, er is te veel wat Nederlanders niet zullen begrijpen, maar ik ben tevreden met het resultaat. Op een paar dingen na is alles goed te volgen en de grappen blijven overeind.’

Johan Derksen of Virgil van Dijk? (1)

‘Virgil van Dijk. Altijd. Hij is ook een veel betere voetballer dan Derksen.’ (Lacht hard)

VHP of NDP (Surinaamse politieke partijen)?

‘VHP. Ik was blij met de verkiezingszege. In Suriname heb ik vorig jaar in mijn show veel over politiek gesproken. Ik maakte de grap dat in Suriname politiek zó belangrijk is dat je altijd goed moet nadenken wat voor kleding je aantrekt. Zelfs in Nederland trek ik geen paars shirt aan, want paars is de kleur van de NDP, de partij van Desi Bouterse. En oranje is VHP, de partij van Chan Santokhi.

‘Het mooie is dat in Paramaribo iedereen in de zaal zit; NDP’ers, VHP’ers, ministers zelfs. Natuurlijk richtte ik me op Bouterse, hij is de man die aan de macht is. Ik hoef zijn naam niet eens te noemen. Als bekend wordt dat er honderd miljoen uit de staatskas is verdwenen en ik zeg daar iets over, weet iedereen over wie het gaat.

‘Er is in Suriname de afgelopen tien jaar geen goed beleid gevoerd. Druk ik me voorzichtig uit? Het is heel simpel. Om te weten hoe erg het is, hoef je alleen de koers van de Surinaamse dollar van tien jaar geleden maar te vergelijken met de koers van nu. De val is dramatisch. Heeft een president die al die jaren heeft geregeerd dan een goed beleid gevoerd of niet?

‘Maar het mooie is dat de vrolijkheid en de gezelligheid niet uit het land zijn verdwenen. Er is armoede, maar als je uit het vliegtuig stapt in Paramaribo voel je daar niks van. Zo zijn Surinamers. Ik zat in de jaren tachtig in Suriname op de middelbare school. Het waren crisisjaren. Het land was geïsoleerd en om aan levensmiddelen te komen moest je in de rij staan. Maar als mijn vrienden en ik terugkijken op die tijd, vertellen we elkaar de ene na de andere geweldige anekdote en zijn we alleen maar aan het lachen.’

Theater Thalia in Paramaribo of Toomler in Amsterdam?

‘Thalia, ik kan nu niks anders meer zeggen, hè. Het was tien dagen lang uitverkocht. Soms speelde ik twee voorstellingen op een dag. De mensen stonden om zes uur ’s ochtends in de rij om kaarten te kopen. Binnen een dag werden er vijfduizend kaarten verkocht. Ongekend. Ze weten dat ik dingen zeg die niemand durft te zeggen, verpakt in goede humor. Soms kreeg ik minutenlang applaus.

‘Maar in Toomler, de club van Comedytrain, is het begonnen. Ik hoefde niet eens auditie te doen, ik werd aanbevolen door Eric van Sauers, Murth Mossel en Najib Amhali. Ze hadden me in Suriname gezien. Een half jaar later verhuisden mijn vriendin en ik naar Nederland. Raoul Heertje boekte me in Toomler, en nog een keer en nog een keer. Ik kreeg steeds meer speeltijd en na een tijdje mocht ik lid worden van Comedytrain. 

‘Ik kom uit een Surinaams gezin waar een vaste baan als ideaal gold. Je moest carrière maken, veertig jaar werken en dan met pensioen. Toen ik naar Nederland was verhuisd, werkte ik bij de Postbank, op de afdeling effecten. In het weekeinde speelde ik in Comedytrain, als lolletje. Ik stond in een line-up met jongens als Hans Teeuwen, Theo Maassen, Najib Amhali, Jan Jaap van der Wal en Marc-Marie Huijbregts, maar ik had geen flauw benul hoe groot en bekend ze waren.

‘Op een gegeven moment werd mij ook gevraagd om te judgen, om audities te beoordelen. Ik zag de ene na de andere beginner doodgaan op het podium. Dat was het moment dat ik dacht: ik speel hier al zes maanden weekeinde na weekeinde, en de mensen gaan kapot van het lachen. Volgens mij kan ik iets. Thuis heb ik tegen mijn vrouw gezegd dat ik het allemaal iets serieuzer zou gaan nemen, dat het vanaf nu niet alleen maar een lolletje was.’

Amsterdam of Paramaribo?

‘Op dit moment Amsterdam. Ik heb weleens gezegd dat ik terug zou willen naar Paramaribo, maar zover is het nog niet. Mijn moeder woont daar en mijn beste vriend en heel veel kennissen. Ik hou van het land. Suriname is nooit ver uit mijn gedachten.

‘Ik hang het niet aan de grote klok, ik zet er niks over op Instagram of Facebook, maar ik steun al jarenlang projecten in Suriname. Ik heb daar een groot netwerk. Veel mensen met wie ik op de middelbare school heb gezeten, hebben bepaalde posities bereikt. Zo gaat dat. En ik ben daar populair.

‘Twee vriendinnen zijn in de coronacrisis een burgerinitiatief gestart. Door de lockdown zijn veel mensen financieel getroffen, vooral in de informele sector. De vrouw die schoonmaakwerk doet bij een particulier en de man die wat bijverdient als taxichauffeur zijn hun inkomsten kwijtgeraakt.

‘In Suriname hoefde nooit iemand honger te hebben, maar dit is nieuw, een pandemie met een lockdown. Er zijn nu gezinnen die niets te eten hebben. Een vriendin is naar een paar bedrijven gegaan om tegen inkoopprijs levensmiddelen te kopen en te distribueren. Om haar te helpen ben ik een inzamelingsactie gestart. Eén pakket kost 20 euro. Daarvan hebben mensen anderhalve week goed te eten.

‘‘Deel met Suriname’, zo heb ik de actie genoemd. Van de inkomsten gaat een deel naar ‘Su’. Eerst werkte ik voor mijn gezin, voor mezelf en voor de Belastingdienst, en nu is Su erbij gekomen. Het is voor iedereen dus wat minder geworden, behalve voor de Belastingdienst. Die levert nooit iets in.’

Johan Derksen of Virgil van Dijk? (2)

‘Ik denk niet dat Derksen een racist is. Het wordt tegenwoordig ook snel geroepen, hè, dat iemand een racist is. Daar moeten we mee uitkijken. Derksen is iemand die dingen heeft gemist, iemand die niet weet wat er in de samenleving speelt en weigert te luisteren naar mensen die andere dingen meemaken dan hij.

‘Iemand Zwarte Piet noemen, Akwasi in dit geval, is geen grap. En het is ook geen mening. De verdediging klopt niet. Het is een grap, riepen veel mensen, en daar moet je tegen kunnen. Maar als iemand mij Zwarte Piet noemt, is dat niet grappig. Ik ben een grappenmaker, ik weet wanneer iets een grap is, en wanneer niet.

‘Mensen weten echt wel wat goed is, en wat fout. Alleen is er ook een groep mensen die het niet pikt als je zegt dat ze fout zitten. Dan gaan ze zichzelf ten koste van alles verdedigen, ook al weten ze dat het fout is. Vanwege hun positie of hun status kunnen ze het niet opbrengen om te zeggen: oké, we zeggen weleens domme dingen, sorry. Dat is te moeilijk voor ze. Ze voeren nog liever oorlog.’

Naar de Dam of niet naar de Dam?

‘Mijn vrouw bracht mijn twee zoons en mij weg, ze zou ons afzetten en weer weggaan. Toen we voor de demonstratie naar de stad reden, hoorden we steeds meer berichten over de drukte en over de anderhalvemeterregel die werd overtreden. Ik schrok ervan, we hadden ook geen mondkapjes bij ons. We stonden nog geen 300 meter van de Dam, maar zijn weer naar huis gegaan.

‘Ik voelde dat dit het moment is om door te zetten, om te laten zien dat het klaar moet zijn. Veel mensen hebben dat gevoel. Er zijn gesprekken gaande die voorheen niet werden gevoerd. Het gaat niet om de echte racisten. Die laten zich hier niet door weerhouden. Het gaat om de mensen die niet eerder hebben nagedacht over racisme, zich niet bewust waren van het probleem. Die mensen moeten worden bereikt.’

Anton de Kom of Willem Drees?

‘Ik moet je eerlijk zeggen dat de naam van Willem Drees me weinig zegt. Anton de Kom was een Surinaamse verzetsstrijder. Hij was moedig, ik kies voor hem. Maar als ik het zo hoor, was die Willem Drees ook helemaal geen verkeerde man.’

Typisch Surinaams, woensdag 1/7 om 22.00 uur op NPO 3 (Surinaams met Nederlandse ondertitels).

Roué Verveer

1972 Op 17 november geboren in Paramaribo, Suriname

1992-1993 Studie econometrie aan de Universiteit van Amsterdam

1993-1995 Studie bank en financiën

1998 Doet mee aan talentenjacht in Paramaribo

1999 Migreert naar Nederland

1999-heden Lid Comedytrain

2003-2004 Eigen vermogen, eerste avondvullende show

2010-2011 Optredens met cabaretgezelschap Caribbean Combo

2011 Presentatie tv-programma De slavernij (met Daphne Bunskoek)

2013 Typisch Surinaams, eerste Surinaams gesproken show

2015 Boek Waarom? Daarom! – Opvoeden op z’n Surinaams

2017-2019 Tiende show, Heppie de Peppie

Roué Verveer woont met zijn vrouw en twee zoons in Amsterdam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden