Onze gids deze weekJarvis Cocker

‘Cohen is altijd een ijkpunt in mijn muziek geweest’

Beeld Daniel Cohen

Dure hobby’s heeft hij niet, met nostalgie heeft hij niets en aan sporten doet hij niet. Wat hem allemaal wél kan bekoren, vertelt voormalig Pulp-voorman Jarvis Cocker ons – pre-corona – in Parijs.

‘Wil je ook een beetje?’ De Britse popzanger Jarvis Cocker (56) reikt in de Parijse dependance van zijn platenmaatschappij een flesje handgel aan. ‘Mijn vriendin stond erop dat ik ieder half uur wat zou gebruiken. Ze is nogal paranoïde over dat virus.’

Dat virus kennen we inmiddels maar al te goed. Half maart, als we Cocker in Parijs ontmoeten, lijkt een lockdown nog ver weg, maar een weekje later had de afspraak met hem niet kunnen doorgaan.

Cocker geniet vooral bekendheid als voorman van Pulp, in de jaren negentig misschien wel de beste britpopband en op het hoogtepunt van hun roem, met het album Different Class (1995) in eigen land bijna net zo populair als Blur en Oasis.

Pulp bestaat al jaren niet meer. Jarvis Cocker bracht deze eeuw een paar albums uit onder eigen naam, dook gemaskerd op in het nooit echt van de grond gekomen bandje Relaxed Muscle en werd veelgeprezen radiomaker. ‘Voor mijn wekelijkse radio-uitzendingen voor BBC6 dook ik echt de muziekgeschiedenis in. Als ik gasten als Brian Eno ontving, dan luisterde ik vooraf al zijn werk. Ook hield ik nieuwe platen bij en ging iedere keer met een tas vol cd’s naar huis. Iedere week deed ik wel een ontdekking.’

Beeld Daniel Cohen

Door zijn radiowerk bleef hij altijd verbonden met de muziekindustrie. ‘Ik had ook kunnen gaan schrijven en ben al een tijdje bezig met een autobiografie die hopelijk eind volgend jaar klaar is. Maar ik wist ook dat ik terug zou komen met nieuwe muziek.’

Al was het maar omdat hij het op een podium staan en zingen te leuk vindt. ‘Pulp mis ik niet, al genoot ik in 2011 erg van onze reünieconcerten. Maar die spanning van iets nieuws presenteren aan een zaal vol nieuwsgierigen vind ik mooi.’

Het was alleen even zoeken naar de juiste muziek en band. ‘Wat moest ik gaan maken? Een gitaarband was niet meer aan de orde. Ik heb eigenlijk niks meer met rock. De meeste collega’s en vrienden die ik in de muziek heb, hebben allemaal meer met dance en elektronische muziek. Ik de laatste jaren ook.’

En dat horen we terug in de muziek van zijn nieuwe band Jarv is… (‘die puntjes moeten er echt achter hoor’) op het nieuwe album Beyond The Pale. Het is zijn beste werk in 25 jaar. Hierop presenteert Cocker zijn muziek met eenzelfde grandeur en flair als in de hoogtijdagen van Pulp.

Het album had in mei moeten verschijnen, werd door het coronavirus eerst uitgesteld naar september en zal uiteindelijk op 17 juli uitkomen.

Beeld Daniel Cohen

Cocker, die zijn tijd verdeelt over Londen en Parijs, waar hij uit een inmiddels gestrand huwelijk een zoon van 17 heeft wonen, weet in maart nog van geen enkel uitstel. Hij is heel benieuwd hoe zijn nieuwe plaat zal vallen en verheugt zich vooral op de optredens die hadden moeten komen, zoals in Nederland op het festival Best Kept Secret. Goedgemutst wrijft hij zijn handen nog eens in, schuift zijn bril wat naar achteren en vraagt: ‘waar zullen we beginnen?’

Beeld Getty Images

Zanger: Leonard Cohen

‘Cohen is altijd een ijkpunt in mijn muziek geweest. Al vanaf dat ik mijn eerste Pulp-plaat uitbracht in 1983, speelt hij ergens in mijn hoofd een rol als ik liedjes schrijf of zing.

‘Pulp begon ik als scholier in Sheffield. In 1981 mochten we een radiosessie doen voor John Peel. Dat was voor bandjes het hoogst haalbare. Ik was 17 en wist zeker dat ik op mijn 19de een superster zou zijn.

‘Helaas gingen mijn bandleden vlak erna allemaal studeren en bleef ik alleen achter. Maar ik kon wel een plaat uitbrengen. Mijn producer liet me een plaat van Leonard Cohen horen, want hij vond dat mijn manier van zingen wel wat van hem weg had. Ik kende Cohen niet. Niemand in mijn behoorlijk door muzieknerds bevolkte omgeving luisterde toen naar zijn platen. Ik vond het prachtig, die rust in zijn stem en die nauwelijks hoorbare drums. Wat ik ook zo mooi vind, en op mijn nieuwe plaat ben gaan kopiëren, zijn de dameskoortjes die als het ware reageren op wat Cohen zingt.

‘Het eerste Pulp-album uit 1983 heb ik bewust zo laten klinken als Songs Of Leonard Cohen, zijn eerste plaat.

‘Eigenlijk is zijn invloed nooit verdwenen. Alles aan hem is goed. Hij heeft nooit een mindere tekstregel geschreven.’

Techno/ravenummer: Rhythm Is Rhythm (Derrick May): Strings Of Life (1987)

‘In september 1988 ben ik toch maar uit Sheffield vertrokken. Wilde ik het echt gaan maken, dan moest ik naar Londen, vertelde ik mezelf. Daar belandde ik in de opkomende acid-housescene. Volkomen onverwacht eigenlijk. Xtc en andere drugs interesseerden me niet, het ging me om de muziek. Ik had nooit zoiets gehoord. Daarvoor niet, maar daarna ook niet. Het was modern, want gemaakt met synthesizers, en toch ook primitief door de harde, kale, stuwende beat eronder.

‘De zomer van 1989 zal me altijd bijblijven. Iedere dag was er wel ergens een feest. Vaak illegaal. Stond je naast auto’s op landweggetjes met z’n allen te dansen. Ik kon helemaal opgaan in de muziek. Dat is echt bepalend voor mij geweest. Of hoe noem je dat: life changing.

‘Mijn favoriete nummer uit die tijd is Strings Of Life. Heb mooie herinneringen aan de opkomende zon als ik die weer eens draai. Sind kort heb ik de plaat zelf. Tweedehands gekocht. Ik ben blij dat ik dierbare herinneringen zo een beetje tastbaar kan maken. Maar thuis werkt deze muziek voor mij eigenlijk niet. Je moet het snoeihard over een ­stevige muziekinstallatie horen.’

Tv-serie: The Adventures of Robinson Crusoe (1964)

‘Ik heb een beetje een vreemde relatie met tv. Het lukt me maar niet om selectief te kijken naar de programma’s die ik echt wil zien. Als ik een tv aanzet, wil ik het liefst de hele avond op dezelfde zender vermaakt worden.

‘Dat is natuurlijk helemaal niet meer van deze tijd, maar heeft alles te maken met het feit dat ik ben opgegroeid in de jaren zeventig. Kwam ik thuis van school, dan was het eerste wat ik deed de tv aanzetten. Ik ging op de bank zitten en keek naar alles. We hadden nog maar een paar zenders, maar om te zappen moest ik opstaan, want een afstandsbediening hadden we niet.

‘Het mooist was de tv tijdens de schoolvakanties. Volgens mij werd iedere vakantie die oude zwart-witserie van Robinson Crusoe uitgezonden. Ik vond het elke keer weer mooi, vooral de muziek. Het jammere was alleen dat ik hem nooit heb kunnen afkijken. De serie duurde langer dan de vakanties. Tijdens de ontknoping waren de lessen al lang weer begonnen. Ik heb die hele Robinson Crusoe dus nooit van dat ellendige eiland af zien komen.’

Beeld Getty Images

Pop op tv: Top of the Pops

‘Ik hou eigenlijk niet van nostalgie. Maar voor Top of the Pops (Britse variant op Toppop, red.) maak ik een uitzondering. Ik denk echt dat dit zo’n popprogramma is dat nooit overtroffen zal worden. Iedereen van jong tot oud keek ernaar in de jaren 70. Met het hele gezin, en de volgende dag nam je op school alle artiesten even door. Alle artiesten waren gelijk. David Bowie naast The Osmonds en daarna Hot Chocolate.

‘Mijn sterkste herinneringen zijn ook de droevigste. Toen mijn vader het huis uitging, begin jaren zeventig, keek ik vaak met mijn moeder. Ik herinner me Mary Hopkin met het liedje Those Were The Days. Ik zie nog de tranen in de ogen van mijn moeder. Daar zat ze dan, achtergelaten door haar man, mijn vader. Denkend aan geluk dat voorbij was.

‘De tv moest uit. Ik was jong en verdrietig door mijn moeder, maar ook immens gefascineerd dat een simpel liedje zulke grote gevoelens teweeg kon brengen.’

Boek: David Lewis-Williams – The Mind in the Cave: Consciousness and the Origins of Art (2004)

‘Ik was een keer met mijn zoon bij mijn moeder op bezoek in Sheffield. Zie zo’n puber dan maar eens te amuseren met iets anders dan tv kijken of telefoonspelletjes. Mijn moeder stelde voor naar Creswell Crags te gaan. Paleontologisch interessante grotten, niet ver buiten Sheffield.

‘Heel gek, maar ik was daar nooit geweest en vond het prachtig. In de cadeauwinkel kocht ik dit boek, waarin gesteld werd dat de Creswell Crags de enige Britse grotten zijn waar nog echte eeuwenoude inscripties te zien zijn.

‘Zulke boeken over zaken die dichtbij en toch veraf zijn, interesseren me mateloos. Ik kocht het eigenlijk vanwege de titel, maar raakte zelfs geëmotioneerd toen ik las over door mensenhanden gezette krassen in stenen grotten, duizenden jaren oud, vlak bij huis.’

Documentaire: Wild Wild Country (Netflix, 2018)

‘Wat me aan deze serie op Netflix over de Bhagwan en zijn volgelingen in Portland zo intrigeerde, was vooral de vraag die niet beantwoord werd: waarom bleven die mensen in hem geloven terwijl zijn rol als geestelijk leider in Portland eigenlijk al was uitgespeeld?

‘Wat zag iedereen in die gast die nauwelijks meer sprak en alleen wat paradeerde met zijn peperdure horloges en Rolls-Royces?

‘Ik kom graag in tweedehandsboekwinkeltjes en in een daarvan stuitte ik op zijn Book Of Secrets. Misschien gaf dat enige opheldering. Er staan bewerkingen in van toespraken die hij in India hield en het verbaasde me hoe weinig spirituele kolder ik tegenkwam. Ik vond het allemaal best grappig en zeer leesbaar, en ben alle vijf de dikke delen gaan lezen.

‘Zo’n woord als tantra kennen we eigenlijk alleen van Sting met zijn eeuwigdurende tantrische seks. Maar die 112 technieken om tot de hoogste staat van verlichting te komen, zijn aardig om te lezen.

‘Eigenlijk deed die documentaire het tegenovergestelde van wat hij moest doen. Ik ben juist extra geïnteresseerd geraakt in die Bhagwan. Ben ook best jaloers dat wij in Sheffield niet hordes volgelingen in rood en oranje over straat hadden lopen zoals jullie. Zijn kleur staat mij ook erg goed.’

Beeld Getty Images

Spel: Sjoelen

‘Je zult aan mijn niet al te atletische gestel wel kunnen zien dat ik weinig tijd in de sportschool doorbreng. Ik heb wel gevoetbald, maar verder nooit veel aan sport gedaan.

‘Ik was als kind al weinig geïnteresseerd in het competitieve dat bij sport hoort. Winnen, de beste zijn, het heeft nooit mijn interesse gehad.

‘De ergste sport vond ik schaken. Dat is vast iets voor jou, zeiden ze op school. Maar het was helemaal niets voor mij. Ik vond het een naar, oorlogszuchtig spel. Legers die elkaar moesten bestrijden, koninginnen die geschaakt of beter nog gedood werden. Waarom moest ik dat leren?

‘Ik hou wel van onnozele spelletjes. Curling of zo. Dat je gewoon een beetje kunt praten en er niet zoveel op het spel staat. Shuffleboard (Britse variant op ons sjoelen, red.) vind ik wel leuk en doe ik graag met mijn muziekbroeder uit Sheffield, Richard Hawley.’

Restaurant: Caviar Kaspia, Parijs

‘Ik heb geen dure hobby’s. Behalve sokken en ondergoed koop ik al mijn kleren tweedehands. Antiquarische boekhandeltjes en platenzaken vind ik leuk, maar verder interesseren winkels me niet.

‘Ook uit eten gaan boeit me maar matig. Maar mijn vriendin is wel een beetje een culinaire snob, dus ik geef me ook weleens over aan excessen op dat gebied.

‘Als we echt iets te vieren hebben, bijvoorbeeld, dan gaan we naar Caviar Kaspia, een peperduur restaurant hier in Parijs. Favoriet gerecht van mij is gepofte aardappel met daarop een laag kaviaar. Glaasje wodka erbij, heerlijk.’

CV Jarvis Cocker

19 september 1963 Geboren in Sheffield

1978 Eerste band Arbacus Pulp

1981 Radiosessie Pulp bij John Peel (BBC)

1983 Eerste (mini)album It

1994 Album His ’N Hers eerste voor Island Records

1995 Album Different Class met hitsingle Common People

2001 Laatste album Pulp We Love Life

2003 Maakt met Jason Buckle album onder naam Relaxed Muscle

2006 Soloalbum Jarvis

2009 Soloalbum Further Complications

2010 Maakt tot en met 2017 voor BBC 6 Music wekelijkse radio-uitzending Jarvis Cocker’s Sunday Service

2017 Liedcyclus en voorstelling Room 29 met pianist Chilly Gonzales

JARV IS… Album Beyond The Pale (Rough Trade/Konkurrent) verschijnt 17 juli 2020.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden