COC danst op Arbeidsvitaminen van de homobeweging 'Kanjer' Van Manen buigt nu voor zichzelf

'Hans van Manen, je bent een kanjer' Zodra staatssecretaris Erica Terpstra iemand een medaille opspelt of anderszins huldigt, noemt ze hem een kanjer - of het nou een hockeyer, een gehandicapte of een choreograaf is....

Van onze verslaggever

Hein Janssen

AMSTERDAM

Van Manen was de eerste Nederlandse choreograaf die twee mannen een onverbloemd liefdesduet liet dansen, in het ballet Metaforen uit 1965. En hij was degene die, zoals Terpstra het zei, 'de ballerina's weer met beide voeten op de grond liet staan en de mannelijke danser bevrijdde van zijn ondergeschikte rol'. Vandaar de Bob Angelo-penning voor één van de grootste Nederlandse choreografen,die ook nadrukkelijk geroemd werd als kunstfotograaf.

Het was een mooi moment toen Van Manen met kwieke, elegante tred door het tot in de nok gevulde theater Carré zweefde, de minutenlange staande ovatie in ontvangst nam en erg mooi boog. Van Manen heeft al duizend keer gebogen, telkens na de première van weer een nieuw ballet, maar nu was dat buigen anders, minder geroutineerd, schuchter haast.

Na afloop zei hij dat hij ontroerd was geweest, op dat moment. 'Buigen na een ballet doe je toch vooral namens de dansers, hier stond ik helemaal voor mezelf. Ik vond dat een grote eer, ja, en nogal indrukwekkend.' Dat de staatssecretaris hem een kanjer had genoemd vond hij wel leuk - 'zo praat ze nu eenmaal en ik geloof wel dat ze het meende'.

Het COC feliciteerde zaterdag afgezien van Van Manen ook zichzelf. De vereniging voor homoseksuelen bestaat vijftig jaar, en dat werd gevierd met een gala-avond in Carré. Een cultureel gala, want tenslotte is het Cultureel Ontspannings Centrum ontstaan uit de Shakespeare-club, waar op besloten avonden mannen elkaar sonnetten voorlazen, zo werd althans beweerd.

Op het gala werd gedanst, gezongen en voorgelezen. Paul de Leeuw zorgde als presentator voor vrolijk cabaret, dat deed denken aan de goede tijden van zijn tv-programma De Schreeuw van De Leeuw. Op het podium stonden tal van vertegenwoordigers van de homofiele medemens, verenigd in markante organisaties als De Roze Leesbril (een leesclub voor lesbiënnes) en de GSC, de Gay Stoma Club, die 94 leden telt. 'Wat doen jullie zoal op een clubavondje, een beetje pruttelen?', vroeg de presentator.

Het Nationale Ballet bracht Sarcasmen van Hans van Manen, een pas-de-deux uit 1981 gedanst door Clint Farha en Rachel Beaujean op muziek van Prokofjev. Een opmerkelijke keus, omdat juist dit ballet niet over twee mannen gaat, maar over een man en een vrouw en de amusante machtsstrijd tussen beiden. Dit optreden zette de toon voor een avond die in alles afweek van wat men op COC-avonden aan cultuur gewend is. Geen travestieten meer, en ook niet meezingen met Anneke Grönloh of lachen om Margreet Dolman.

Monique en Suzanne Klemann van Loïs Lane zongen The Carpenters, Tom Lanoye las voor uit zijn roman Kartonnen Dozen en de zanger Max zong samen met de twee vrouwen van theatergroep Mug met de Gouden Tand zijn cult-hit Zin in jou. Er werd een oud filmpje vertoond over hoe in 1949 bij het COC een bal masqué werd gehouden en actrice Annet Malherbe zong The Other Woman. Met haar optreden zakte het gala even af naar het niveau van een personeelsfeestje, waarop blijkt hoe leuk ook de koffiejuffrouw een deuntje kan zingen.

Dé grote verrassing was het optreden van La Esterella, een 78-jarige zangeres uit Antwerpen, die gekleed in goud lamé Jiddische Mamma zong en daarmee heel Carré plat kreeg. La Esterella is in het Vlaamse clubcircuit een begrip, honderd procent authentiek en gelukkig nog niet geadopteerd als nichtenmoeder.

Zo'n gala behoort natuurlijk te worden afgesloten met een Ster en dat is bij dit soort gelegenheden meestal Karin Bloemen of Mathilde Santing. Santing dus, en zelden was ze zo goed op dreef. Ze gaf zich volledig over aan het zingen en was niet bezig met het interpreteren van het repertoire. In Love Child van The Supremes swingde ze als nooit tevoren en Elton Johns Don't let the sun go down on me kreeg in haar uitvoering een hartverscheurende lading.

Na het officiële programma werd het podium van Carré omgetoverd tot een discotheek, waar uitbundig werd gedanst op de Arbeidsvitaminen van de homobeweging: Dancing Queen van Abba en It's raining men van The Weather Girls. Op de dansvloer een bonte mengeling van cowboys, grachtengordelnichten (favoriet geurtje: L'eau d'Issey), klassieke potten (tuinbroek, sigaar) en lipstick-lesbiënnes in kleding van Puck en Hans. Vanwege de solidariteit waren er ook hoogwaardigheidsbekleders van andere kunne zoals burgemeester Patijn, FNV-voorzitter Johan Stekelenburg en natuurlijk Hedy d'Ancona (zonder handtas). Opeens dook bankdirecteur Wim Duisenberg op, die er ietwat gedesoriënteerd uitzag - alsof hij zich op de premièreparty van Cats waande.

Hapjes waren er ook. Er was een stalletje waar voor grof geld saté, hotdogs en oesters te koop waren. Een lesbo die een hotdog naar binnen schuift, een homo die een oester leeg slurpt - het leek waarachtig wel Grote Verzoendag.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden