Het Eeuwige levenClive Hellinga (1937-2020)

Clive Hellinga (1937-2020), was zeeman van ‘Schier’ met een unieke verzameling

Hij voer op de koopvaardij, viste, baggerde en zat op de sleepvaart. Hij nam van alles mee. Nu moet er een museum komen voor zijn collectie. 

Beeld Marloes Barnhoorn

Hij was, zonder overdrijving, de man met de grootste privéverzameling op maritiem gebied in Nederland. Tot eind dit jaar is een deel daarvan – zijn collectie borden, vazen, serviesgoed en scheepsminiaturen van de Holland-Amerikalijn – te zien in een expositie in het Keramisch Museum Goedewaagen in Nieuw-Buinen.

Clive Hellinga overleed 21 mei op zijn vertrouwde Schiermonnikoog aan de gevolgen van leukemie. Sinds begin dit jaar verslechterde zijn situatie. ‘Hij is overleden in zijn eigen huis, eigen bed, tussen zijn verzameling en in samenzijn met zijn familie’, zegt Jilke Hellinga, de jongste van zijn drie kinderen. Zij hebben een stichting opgezet, Stichting Clive Hellinga Schiermonnikoog, die de collectie moet veiligstellen en daar een ­expositieruimte op het eiland voor moet zien te vinden.

Hellinga was op ‘Schier’ ook al jaren president van de Pinkstercommissie die jaarlijks het zogheten Kallemooi-feest op het eiland organiseerde. Dat was niet onomstreden. Een van de rituelen – het plaatsen van een haan in een mand die drie dagen in een 18 meter hoge mast wordt gehangen – lag onder vuur van dierenrechtenorganisaties. Hij verdedigde die traditie als een leeuw zijn welpen.

‘Het feest is honderden jaren oud, misschien wel duizend. Vroeger werd het aan de hele noordkust gevierd, tot Sint-Petersburg aan toe, maar behalve op Schier is het bijna overal verdwenen. Daarom heeft alle kritiek ons ook zo aangegrepen. Een paar mensen van het vasteland die ons dierenbeulen noemen, terwijl ze geen idee hebben. Die haan staat symbool voor onze vruchtbaarheid en veiligheid. Hij beschermt ons’, zo zei hij in de Volkskrant.

Clive Hellinga’s vader was van origine een Fries van de wal. Klaas Hellinga die zelf nog walvisvaarder was geweest en later gezagvoerder op de koopvaardij werd. Zijn moeder was Nancy Davies, een Welshe vrouw. Zelf werd Clive in Wales geboren. Toen hij anderhalf was, verhuisde het gezin naar Schiermonnikoog. Op zijn 15e jaar koos hij zelf ook voor de zee. Eerst monsterde hij aan op een koopvaardijschip, later op een Noorse vissersboot.

‘Toen ik wegging woog ik 61 kilo. Ik kwam terug als een beer van 108 kilo. Door de vis en de jenever’, vertelde hij in 2017 in VK Magazine. Soms was hij wel 28 maanden achter elkaar weg. Daar waren expedities bij op de Noordpool tussen de ijsberen bij een temperatuur van 50 graden onder nul. ‘Het enige dat je ziet, is sneeuw, ijs en een sterrenhemel. Dat schitteren op het ijs, die onmetelijke ruimte, dan is de wereld groot hoor, als klein jongetje.’ Later werd hij machinist bij baggeraar Van Oord. Bij dit werk doken allerlei spullen van de zeebodem op. Hij begon die te verzamelen. En zo ontstond een hobby die tot een passie zou uitgroeien. Maritiem erfgoed of ‘roversgoed’, noemde hij het zelf. Zijn favorieten waren ‘kotspotten’, omdat daar de logo’s van schepen op stonden.

Zijn huis raakte voller en voller. Hij werkte ook vele jaren op de cruisevaart en op de zeesleepvaart, zodat de collectie heel breed werd. Een deel van zijn collectie staat beschreven in het boek De Verborgen Schatten van Schiermonnikoog.

Vanwege gezondheidsredenen moest hij vier jaar geleden met werk stoppen. Jilke beschrijft hem als een ruwe bolster, blanke pit-type. ‘Recht voor zijn raap, maar met een klein hartje of eigenlijk groot hart voor mensen die hij mocht.’

Na zijn scheiding leefde hij de laatste 13 jaar van zijn leven met Wil. Dankzij haar zorgen kon Clive tot het einde van zijn leven, tussen zijn verzameling, op zijn geliefde eiland blijven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden