Clintons toespraak riskante gok

Clinton heeft met zijn tv-toespraak veel risico genomen. In plaats van te willen winnen, had hij beter kunnen aansturen op begraven, meent Frans Verhagen....

CLINTONS toespraak was verrassend. Hij rekende relatief eenvoudig af met het seksprobleem. Hij erkende de relatie, kwalificeerde die als 'onverstandig' en 'verkeerd', maar uiteindelijk als een privézaak. Dat was het gemakkelijke gedeelte. Seks was en is ook niet echt het probleem.

De eventuele meineed in het proces van Paula Jones probeerde hij te ontzenuwen met de redenering dat hij juridisch gezien geen onwaarheden heeft gezegd. Ook dit zal voor het grootste deel van de bevolking acceptabel zijn.

De vraag was hoe hij zijn leugens zou rechtvaardigen. Hij deed niet veel meer dan argumenten aanvoeren dat de seks privé was en dat hij had gelogen omdat hij zich schaamde, persoonlijk en voor zijn gezin. Op zichzelf begrijpelijk en heel menselijk, maar toch niet echt voldoende reden om pas over de leugens heen te stappen als de bewijzen onontkoombaar zijn.

Vanaf dit punt nam de toespraak een onverwachte draai. Clinton putte zich niet uit in spijtbetuigingen voor zeven maanden van achteraf onnodige verlamming van het publieke leven en de aantasting van het presidentschap of het voor joker zetten van zijn ambt en zijn land voor het oog van de wereld, noch voor het compleet ontregelen van de levens van medewerkers en vertrouwelingen, en al helemaal niet voor het bedriegen van al die trouwe volgelingen, zijn vrouw Hillary voorop, die op basis van zijn leugen zijn onschuld verkondigden.

Nee, hij gaf de schuld voor alle ellende aan Kenneth Starr, de speciale aanklager, die zich volstrekt onterecht in zijn privéleven zou hebben gestort, nadat hij op andere terreinen niets had kunnen vinden. Het moet ophouden! Clinton nam een aanvalshouding aan, die hij, zo bleek later, ook in het verhoor voor de Grand Jury had gehanteerd. En daar zit het gevaar voor de president.

Accepteert de burger de beperkte schuldbekentenis-annex-aanval strategie? Ik heb er mijn twijfels over. Kenneth Starr heeft tot nog toe weinig blijk gegeven van medelijden of mededogen met Clinton en zijn getrouwen. Waarom zou hij niet juist geprikkeld door deze aanval het hardst mogelijke rapport indienen?

Clinton had een afsluiting kunnen forceren. Als hij voldoende door het stof was gekropen (niet voor Starr, maar voor de bedrogen burger) en de speciale aanklager in de vriendelijkst mogelijke bewoordingen had aangespoord om snel met dat rapport te komen zodat de burger er vanaf was - dan had Clinton de bal bij Starr en het Congres gelegd.

Clinton heeft deze strategie verworpen, mogelijk omdat hij denkt op basis van zijn populariteitscijfers een directe strijd met de impopulaire Starr kan winnen. Maar in plaats van te willen winnen had Clinton beter kunnen aansturen op begraven. Nu lijkt het er eerder op dat de opponenten van Clinton in zijn toespraak nieuwe inspiratie kunnen vinden om de aanval voort te zetten zonder dat de vergevingsgezinden al helemaal zijn overgehaald.

Frans Verhagen is hoofdredacteur van Amerika.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden