Clinton geeft aftrap voor 'Plan Colombia'

President Clinton gaat vandaag naar Colombia, een no-go area in termen van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Men raadt toeristen ten sterkste af erheen te gaan omdat het te gevaarlijk zou zijn....

De plek is met zorg gekozen. De Colombianen hopen op mooie plaatjes - Clinton en Chelsea in een rijtuig in een pittoresk keienstraatje - zodat de wereld kan zien dat Colombia meer is dan bloedbaden, ontvoeringen en drugs.

De Amerikanen kozen Cartagena omdat het dichter bij huis is (een uur korter vliegen dan de hoofdstad Bogota) en overzichtelijk. De veiligheid van de president kost minder hoofdbrekens dan in Bogota, waar voor een simpele rit huiswaarts van de Amerikaanse ambassadeur al honderden soldaten in het geweer moeten komen.

Het bliksembezoek heeft vooral symbolische waarde. Voor president Andres Pastrana is het een belangrijke opsteker. Met de economie ging het in zeventig jaar niet zo slecht als nu. De dialoog met de marxistische guerrillagroepen lijkt vast te lopen, terwijl de drugsproductie explosief stijgt. In bijna de helft van het grondgebied heeft de regering zeggenschap verloren aan drugsbendes en rebellen.

De alliantie met Washington is een boodschap aan investeerders, drugsmaffia en vooral aan de guerrillaleiders dat Colombia een nieuwe fase ingaat. Vanaf nu worden de problemen groots en hard aangepakt.

Voor Clinton hebben de fotosessies van vandaag vooral binnenlandse politieke betekenis. Hij en Gore kunnen thuis laten zien dat zij hard werken een oplossing voor Colombia en het drugsprobleem.

Het Amerikaanse Congres had enkele maanden geleden reeds een hulppakket ter waarde van 1,3 miljard dollar (voor de oorlog tegen drugs in de regio) goedgekeurd. Clinton besloot vorige week de uitvoering daarvan door te zetten, ondanks het feit dat Pastrana's regering nog niet heeft voldaan aan vier van de vijf voorwaarden die het Congres aan het pakket verbond en die gaan over mensenrechten. Het bezoek vandaag is de aftrap van 'Plan Colombia'.

Plan Colombia komt uit de pen van Pastrana en beoogt binnen vijf jaar de drugsproductie in Colombia uit te roeien. Tegelijkertijd moet het fondsen opleveren voor het vredesproces (met name de onvermijdelijke landhervorming), corruptie uitroeien en de democratisering handen en voeten geven.

President Pastrana heeft het plan op 7,5 miljard dollar begroot en hoopt ook op steun van donoren als de Wereldbank en de Europese Unie. De EU heeft het verzoek in beraad. Zij wil Colombia noch de Amerikanen voor het hoofd stoten, maar heeft veel bedenkingen.

Menig bezwaar is al geventileerd door Colombia-specialisten, boerenorganisaties, Amerikaanse Congresleden en mensenrechtenorganisaties. Zo zijn er grote twijfels over de bestrijdingsmiddelen die de Amerikanen gebruiken om de cocaplanten en papaver (voor heroïne) uit te roeien. Men spreekt in de regio al over een 'chemische oorlog'. Buurland Brazilië is bang voor vervuiling van zijn rivierwater.

De oorlog zal worden opgevoerd, aangezien het leeuwendeel van de Amerikaanse hulp (900 miljoen dollar) bestemd is voor materieel voor en training van militairen en politie, met alle gevolgen voor de mensenrechten. In de ogen van de Colombiaanse militairen is iedere boer een vermomde guerrillastrijder. De vluchtelingenstroom (nu al heeft Colombia een miljoen ontheemden) zal toenemen. Buurlanden als Ecuador en Panama zetten zich al schrap. De drugsproductie verplaatst zich vermoedelijk. Dat is waar Brazilië, dat de 1600 kilometer lange grens in het Amazonegebied met Colombia deelt, ook bang voor is.

Een Vietnam-scenario is niet ondenkbaar. De Amerikanen hebben zich voor een aantal jaren gecommitteerd aan een strijd die vermoedelijk niet te winnen valt. De oorlog zal zich afspelen in moeilijk toegankelijke bergen en in het oerwoud. De tegenstander is rijk, goed georganiseerd en modern bewapend. Zuid-Colombia, waar de meeste coca wordt geteeld, staat onder controle van de FARC, dankzij ontvoeringen en afpersing een van de rijkste guerrillaorganisaties ter wereld.

De FARC zal proberen de buitenlandse 'interventie' in haar voordeel uit te buiten. Het meest effectieve middel? Een 'Yanqui'-helikopter met een Amerikaan aan de stuurknuppel uit de lucht schieten. Dat is een foto met meer nieuwswaarde dan het pittoreske keienstraatje in Cartagena.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden