Che Guevara's ex-medestrijder Dariel Alarcón vluchtte gedesillusioneerd naar Europa 'Fidel Castro bidt iedere dag dat de paus niet zal komen'

Fidel Castro is als de dood dat de paus in januari zijn regime komt ondermijnen. 'Hij zal daarom een voorwendsel proberen te vinden om het bezoek te kunnen annuleren', meent de Cubaanse ex-kolonel en Che-medestrijder Dariel 'Benigno' Alarcón, die in 1995, na 39 jaar trouwe dienst en het betalen van...

Van onze verslaggever

AMSTERDAM

Fidel Castro zegt in het openbaar dat hij er alles aan doet om het bezoek van de paus mogelijk te maken. 'Maar hij bidt elke dag dat Johannes Paulus II ziek wordt of sterft, zodat hij niet kan komen.'

Volgens Dariel 'Benigno' Alarcón is Castro bang voor de paus, omdat de bevolking de beschermende aanwezigheid van de kerkvorst, CNN en drieduizend andere buitenlandse journalisten kan aangrijpen om tegen Fidel en voor vrijheid en democratie te gaan demonstreren.

'Cuba heeft nog nooit zo'n belangrijke kerkelijke bezoeker gehad. Bijna veertig jaar heeft de figuur Castro Cuba volledig gedomineerd. Maar van 21 tot 26 januari is de paus vijf dagen de baas en krijgen de Cubanen de kans iemand anders dan Fidel toe te juichen.'

Tot het laatste moment, zo verwachten insiders, zal de paus de inhoud van zijn mis op het Plein van de Revolutie geheim houden. 'De wanhoop en uitzichtloosheid onder de bevolking is zo groot, dat als er eentje tijdens de mis 'Weg met Fidel' of 'Democratie' begint te roepen, velen zullen volgen en de situatie oncontroleerbaar wordt.'

Dariel 'Benigno' Alarcón (58) is niet zomaar een Cubaan die wat roept. Hij was bijna veertig jaar onderdeel en uitvoerder van het systeem. Benigno dankt zijn nom de guerre 'De Goedaardige' aan Che Guevara. In 1956 sloot hij zich als analfabete boerenjongen aan bij Che en week in Cuba, Afrika en Bolivia niet meer van zijn zijde. Benigno was een van de drie Cubanen die na Che's executie levend uit Bolivia kwamen. Terug in Cuba leidde hij 2500 guerrillastrijders op uit Afrika, Azië, het Midden-Oosten en Latijns-Amerika. In 1969 stuurde Fidel Castro hem op een geheime missie naar Peru om een staatsgreep van linkse militairen voor te bereiden. Benigno was jaren verantwoordelijk voor Castro's veiligheid, werd kolonel bij de staatsveiligheidsdienst en directeur van alle Cubaanse gevangenissen.

Dariel Alarcón is in Nederland op uitnodiging van Pax Christi. Latijns-Amerikadeskundige Liduine Zumpolle heeft er een dagtaak aan het Vaticaan op de hoogte te brengen van het totalitaire karakter van het Cubaanse regime en de paus op te roepen met zijn bezoek het democratiseringsproces te bespoedigen. Volgende maand komen in Rome op initiatief van Pax Christi voor de tweede keer tientallen Europese niet-gouvernementele organisaties (ngo's) bijeen om gezamenlijk de druk op Castro te verhogen.

Alarcón gaat ook naar Rome en hoopt daar - als bewijs van ultieme verzoening - de hand te schudden van padre Miguel Angel Loredo. Als kolonel van de staatsveiligheidsdienst was Alarcón er hoogstpersoonlijk verantwoordelijk voor dat Loredo tien jaar achter de tralies belandde, zogenaamd wegens illegaal wapenbezit, maar in feite in het kader van de onderdrukking van het rooms-katholicisme

Castro kan volgens Benigno talrijke voorwendselen verzinnen om het pausbezoek te annuleren. 'Hij kan zeggen dat de staatsveiligheid gevaar loopt, als inderdaad duizenden Cubanen uit Florida met boten naar Cuba komen om de paus te zien en Castro te provoceren. Fidel kan ook op het laatste moment zeggen dat hij niet akkoord gaat met de 'onredelijke' eisen van Vaticaan. Wil de paus een gevangenis bezoeken? Zal hij met dissidenten gaan praten? Zal de Cubaanse staatstelevisie het bezoek rechtstreeks uitzenden? Daar wordt nog druk over onderhandeld. Wat de paus in ieder geval niet wil, is de geschiedenis ingaan als de handlanger van Castro.'

Als het bezoek wel gewoon doorgaat, hoopt Castro dat de staatsveiligheidsdiensten hun werk goed hebben gedaan. 'De knokploegen van de staat zullen in opperste staat van paraatheid zijn en ik weet wat dat betekent, want ik heb zelf zo'n Brigade van Snelle Actie geleid. Nu al zijn de partij en de Comités voor de Verdediging van de Revolutie bezig met het intimideren van de bevolking. Net als bij het carnaval bijvoorbeeld, zullen 'verdachte' Cubanen een poosje worden opgeborgen. Fidel zal er alles aan doen het bezoek zonder incidenten te laten verlopen, opdat het een grote pr-show wordt. Maar hij is toch als de dood dat er demonstraties komen, dat hij die moet neerslaan en dat de paus zijn bezoek voortijdig beëindigt.'

Vanaf zijn terugkeer uit Bolivia in 1968 tot zijn vlucht in 1995, raakte Benigno steeds gefrustreerder. 'Ik was een product van de revolutie die een ideale, egalitaire maatschappij beloofde. Maar al snel zag ik dat Fidel Castro met zijn leugens, bedrog en manipulaties de Cubanen bedonderde. Alle revoluties zijn op leugens gebaseerd. Zodra we in contact met de Russen kwamen, ontstonden er klassenverschillen, net als in Animal Farm. Al snel had ik door dat hij Che doelbewust in Bolivia heeft laten sterven, omdat Moskou en Fidel van de recalcitrante Che afwilden. En nu heeft hij Che als een held begraven, als een voorbeeld voor alle Cubanen. Che is in Fidels handen een heilige en een commercieel product geworden. Dat cynisme is typerend voor de comandante en jefe.'

Fidel Castro heeft zich volgens Benigno sindsdien ontpopt een corrupte dictator. 'Hij is de baas van de Cubaanse maffia en een van de rijkste mannen ter wereld. Castro is eigenaar van Cuba en van alle Cubanen. Cuba is corrupt tot in de hemel en Fidel is de corruptste van allemaal. Ik heb het met mijn eigen ogen gezien. Fidel heeft zelfs een privé-sigarenfabriek. Alles is op de bon, maar Fidel heeft overal mannetjes om hem te voorzien van de duurste buitenlandse dranken en spijzen.'

De zomer van 1989 was voor Benigno het keerpunt. 'Castro liet na een nepproces twee van zijn naaste vrienden, generaal Ochoa en kolonel De la Guardia executeren wegens cocaïnehandel. Toen zag ik in dat Fidel totaal geen scrupules heeft. Wie laat zijn beste vrienden doodschieten om zijn eigen straatje schoon te vegen? Fidel. Hij kon toen mooi zeggen dat hij niets wist van de cocaïnehandel, maar in Cuba gebeurt niets zonder zijn medeweten en instemming.' Zes jaar werkte Benigno stilletjes aan zijn vlucht. 'Ik kon wel eerder weg, maar dan had ik mijn vrouw en jongste zoon moeten achterlaten en dan hadden zij geen leven meer gehad.'

Omdat een Franse uitgever een boek van Benigno had gepubliceerd, beschikte hij over buitenlands geld. 'Het heeft me tienduizend dollar smeergeld gekost om allerlei ambtenaren om te kopen die verantwoordelijk zijn voor de uitreispapieren. Het was het geld dubbel en dwars waard. Ik kan nu vrij reizen, vrij praten, vrij boeken schrijven en eindelijk de wantoestanden op Cuba en Castro's leugens aan de kaak stellen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden