PostuumCecile Jongejans

Cecile Jongejans (1933-2022): topsportmoeder en doorzetter, gevormd in WO II

Haar kinderen Edwin en Daphne werden bekend als schoonspringkampioenen. Ze leefden naar het motto van hun moeder Cecile: geen half werk afleveren.

Iwan Tol
Cecile Jongejans Beeld
Cecile Jongejans

Dat Cecile Jongejans erbij was toen haar zoon Edwin in Australië wereldkampioen schoonspringen werd, was niet vanzelfsprekend. Het was soms ronduit sappelen in het gezin, waar vader Piet, aardappelhandelaar in Amsterdam, kostwinner was. ‘Aardappelen lagen er genoeg op ons bord’, zegt oudste zoon Charly. ‘Maar daarnaast lag geen biefstuk.’

Aan de reis naar Australië ging een lange zoektocht vooraf naar betaalbare tickets. Via via had ze gratis slaapplekken kunnen regelen. ‘Dat kon je wel aan mijn moeder overlaten’, zegt Edwin. ‘Al lang voordat internet bestond, was zij Google en Airbnb ineen.’

Cecile Jongejans  werkte in de jaren vijftig als visagiste voor Max Factor.   Beeld
Cecile Jongejans werkte in de jaren vijftig als visagiste voor Max Factor.

‘Mevrouw Jongejans’, zoals ze door vele schoonspringers werd genoemd, overleed op 5 januari op 88-jarige leeftijd. Ze was coach, jurylid, vrijwilliger, maar bovenal moeder van Charly, Edwin en Daphne Jongejans – de laatste twee zijn de beste schoonspringers die Nederland ooit heeft voortgebracht.

Edwin: wereldkampioen, Europees kampioen en sportman van het jaar in 1991, Daphne drievoudig deelnemer aan de Olympische Spelen. En ja, ze was trots. ‘Elk gesprek kwam vroeg of laat op Edwin en Daphne. Niet vervelend ofzo, maar je moest er dan wel even de tijd voor nemen’, zegt Heymen Westerveld, voormalig trainer van De Dolfijn.

Zomervakanties bracht ze vroeger met haar gezin door in Amstelveen, in zwembad De Poeloever. Het was de plek waar Edwin en Daphne werden ontdekt, toen ze keer op keer sierlijk van de duikplank sprongen. Charly legde zich toe op wedstrijdzwemmen en waterpolo.

Geen half werk

De boodschap die ze haar kinderen meegaf: als je iets doet, doe je het goed. Geen half werk leveren. Dat gold ook voor haarzelf. Toen de carrières van haar twee jongste kinderen in een stroomversnelling kwamen – Edwin werd op zijn twaalfde al wereldkampioen bij de jeugd – nam ze een baan bij Rabobank als baliemedewerker om hun sport te kunnen bekostigen.

Dat doorzetten, dat volharden, werd in grote mate gevormd door de Tweede Wereldoorlog, vermoedt Charly. ‘In de hongerwinter is ze op een kindertransport naar het oosten gestuurd, waar het veilig was. Een tocht op een soort schuit, via het IJsselmeer. Mijn moeder was elf, maar ze heeft zich toen alleen maar ontfermd over haar jongere zusjes, want aan boord heersten ziektes en er waren bombardementen. Mijn tantes vertelden later: je moeder heeft ons leven gered. Maar als ik haar daarnaar vroeg, wuifde ze dat weg. Dat doe je toch gewoon?, zei ze dan.’

Cecile Jongejans was oprichter van een eigen vereniging: de Amsterdamse tak van Saltor. Ook daarvoor gold: geen half werk. Westerveld: ‘Toen de duikplank eens kapot was, belde ze direct de wethouder op. Ze zei: je hebt Nederlandse kampioenen in je stad, daar staat ook iets tegenover.’

Tweede moeder

Haar twee topsportkinderen gingen al op hun zeventiende (Edwin) en negentiende (Daphne) het huis uit om in Amerika te trainen. Ze bekommerde zich nadien vooral over haar pupillen. Edwin: ‘Als er zwemmers uit het buitenland overkwamen, konden ze altijd bij haar blijven slapen. Voor veel springers was ze een tweede moeder.’

Op haar tachtigste nam ze nog de veteranen van De Dolfijn onder haar hoede, ze was ook coach voor BN’ers die meededen aan Sterren Springen. Twee jaar terug werd bij haar een zeldzame vorm van buikvlieskanker geconstateerd, met allerlei complicaties als gevolg.

‘Terugkijkend’, zegt Edwin, ‘was ze in de zomer van 2020 op haar best. Het was lekker weer, we zaten veel in de tuin en ze genoot van haar kinderen, kleinkinderen en achterkleinkind. Mijn broer zei: onze moeder was altijd vrolijk en positief. Gek dat het 53 jaar heeft geduurd voordat ik me realiseerde hoe bijzonder dat eigenlijk was.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden