180 graden Hans Sibbel

Cabaretier Hans Sibbel: ‘Ik was een schijterd als het ging om mensen aanspreken’

Cabaretier Hans Sibbel (60) veranderde van mening over conflictvermijding.

Cabaretier Hans Sibbel. Beeld Ivo van der Bent

Oude opvatting

‘Als ik een conflict met iemand heb, vermijd ik het gewoon en dan lost het zich vanzelf wel op.

‘Ik was een schijterd als het ging om mensen aanspreken en ging bij een conflict iemand uit de weg, nam bijvoorbeeld niet op als diegene belde. Ik kon wel logisch beredeneren dat er waarschijnlijk niets aan de hand zou zijn als ik de confrontatie wél zou aangaan, maar durfde het toch niet aan. Dat vermijdende speelde op meer vlakken. Zo dacht ik ook toen ik een paar jaar geleden ernstig ziek was eerst lang dat het wel een verkoudheid zou zijn die overging.

‘Vermijding voelde natuurlijker en prettiger dan de confrontatie aangaan. Maar ik merkte wel dat hetgeen mij dwarszat, zoals een vervelend gesprek, bleef hangen. Ik wandelde, vooral in de zomerperiodes, heel veel en bleef dan bij elke wandeling de situatie in mijn hoofd herhalen: wat had ik anders kunnen doen?’

Kantelpunt

‘Naarmate de jaren verstreken werd ik vaker voor het blok gezet. Bijvoorbeeld toen ik als programmeur bij CapGemini werkte en als ik iets fout had gedaan, wel móést toegeven dat ik niet goed geluisterd had of het niet helemaal had begrepen. Ik werd gedwongen om het op te lossen. En op relationeel gebied had ik vroeger de neiging niets te zeggen als het niet meer lekker liep, waardoor het dramatisch werd om uit elkaar te gaan. Later ben ik veel eerder gaan praten, waardoor de ander erop voorbereid is dat het misschien toch niet voor eeuwig is. Ik ben nu nog steeds goed bevriend met al mijn exen. Een ander voorbeeld was een vriend van mij die iets vervelends had gezegd tegen een vriendin. Normaal zou ik denken: ach, hij was dronken, en er wat tijd overheen laten gaan. Maar nu had ik toch de confrontatie gezocht.

‘Door al die gebeurtenissen besefte ik dat als ik een gesprek in moest waar ik tegenop zag, alle scenario’s die ik kon bedenken zó onwaarschijnlijk waren. Het is net als naar de tandarts gaan: je ziet er tegenop, maar je hebt misschien maar één minuut pijn en achteraf vraag je je af waarover je je druk hebt gemaakt. En het werkt ook andersom: ik kan me eigenlijk niet herinneren dat als ik ergens vreselijk mee zat, het mij een voordeel opleverde niets te zeggen.

‘Ook mijn werk heeft me geholpen om minder vermijdend te zijn, dat heb ik vooral tussen mijn dertigste en veertigste geleerd. Als je op het toneel gaat staan, moet je heel goed weten wat je doet. Waarom ga je daar staan? Waarom zoek je het middelpunt van de belangstelling op? Waarom ga je bepaalde grenzen over? Als je dat niet weet en twijfelt of je er misschien naast zit of dom overkomt, merkt je publiek dat ook. Denk aan politici, die zeggen de vervelendste dingen omdat dat bij het politieke spel hoort. Ze liegen regelmatig en dat weten ze, zoals Rutte over de dividendbelasting en de CO2-heffing. Maar hoe zeg je dat en mag je dat liegen noemen? Ik begrijp ook wel dat dat bij het politieke spel hoort. Daar moet je dus goed over nadenken voor je iemand betitelt als leugenaar.’

Cabaretier Hans Sibbel. Beeld Ivo van der Bent

Nieuwe opvatting

‘Een conflict verdwijnt niet vanzelf en het levert veel meer op om iemand duidelijk te maken wat je dwarszit. Je hoeft niet bang te zijn om de ander met je probleem te confronteren. Met een confrontatie gaat het in eerste instantie niet om het meteen oplossen van een conflict, maar om uit te spreken wat je dwarszit en dat uit je systeem te krijgen. Als je dingen benoemt, is het eruit en krijg je innerlijke rust.’

Effect

‘In plaats van dat iets uren, maanden of zelfs jaren aan het rommelen is in mijn hoofd, neem ik nu meteen de volgende stap. Als ik merk dat ik ergens lang over nadenk of besef dat ik al voor de derde keer ergens aan terugdenk, weet ik nu: dit is dus iets belangrijks voor mij en iets dat ik moet oplossen. Soms kan een ruzie misschien even groter worden door iets uit te spreken, maar het levert mij sowieso een voordeel op: het heeft een plaatsje gekregen en dat geeft meer rust en denkruimte in mijn hoofd.

‘Zo’n verandering gaat niet vanzelf. Misschien helpt het iemand dit stuk te lezen, wordt daardoor het zaadje geplant. Als het uiteindelijk lukt om conflicten meer aan te durven gaan, zal je merken dat het op andere gebieden ook doorwerkt. Ik ben nu bijvoorbeeld een toneelstuk aan het schrijven. Vroeger kon ik dagen doen over één scène of een klein stukje tekst, nu denk ik veel sneller: volgens mij is dit wel wat ik bedoel. Ik voel een meer algemene zekerheid, waardoor ik niet meer over alles loop te twijfelen. En ik houd veel meer tijd over voor andere dingen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.