Buitenwippers strijden in Antwerpen om de deuren

Aan de deur van nachtcafé Zottekot aan de Antwerpse Vlaamse Kaai hangt een bloemstuk in het geel: fresia's, rozen, chrysanten....

Van onze correspondent

Geert-Jan Bogaerts

ANTWERPEN

Op het grote plein tegenover het café heeft het Cirque du Soleil zijn tenten opgeslagen. Nog steeds draaien de artiesten het programma Alegría.

Maar de blijdschap en de sfeer die het Cirque du Soleil uitstraalt sloegen dinsdagochtend, rond één uur, ineens om in verbijstering en woede, toen twee gewapende mannen het vuur openden op Zottekot en daarbij portier Gino Vercamme dodelijk verwondden. Vier anderen raakten in het vuurgevecht lichtgewond.

Het politie-onderzoek heeft uitgewezen dat het incident niet op zichzelf staat. Volgens commissaris Dupont van de Antwerpse gemeentepolitie is er een heel zware concurrentiestrijd - 'ik noem het nog net geen oorlog' - gaande tussen rivaliserende portiersbendes in de stad.

De 'buitenwippers' strijden om het bezit van zoveel mogelijk 'deuren' en schromen volgens Dupont niet om daarbij ook de eigenaars van de cafés onder druk te zetten. 'Pure afzetterij', zegt de commissaris.

Een café-eigenaar die anoniem wil blijven, beschrijft wat er gebeurt: 'Dan komt er een clubje zware jongens aanzetten die opmerken dat je toch wel weinig bescherming hebt. Of zij niet van dienst kunnen zijn. Als je nee zegt, komen ze twee weken later terug, schoppen een hoop stennis, en zeggen dan: ''zie je wel dat je slecht beveiligd bent?'' Nou, dan wil je wel.'

Vorig jaar was de disco Local het slachtoffer van een overval door een Turkse bende. 'Zij hadden problemen met het toelatingsbeleid dat de toenmalige eigenaar voerde. Hij werd bang, en wilde een stevige ''deur'', zegt H. Fassaert, de nieuwe eigenaar van Local. 'Hij heeft toen een aantal Albanezen in dienst genomen.'

De Albanezen veroorzaken de meeste problemen, meent Dupont. Het begon toen de Albanees Victor H. werd opgepakt en veroordeeld tot vijf jaar cel wegens het aanzetten tot prostitutie. H. wordt gezien als de leider van de bende die nu de overige uitgaansgelegenheden terroriseert. 'Blijkbaar dirigeert H. zijn bende vanuit de gevangenis', zegt de politiecommissaris.

De strijd is zo fel omdat het portiersbestaan buitengewoon lucratief is. 'In veel dancings word je er tegenwoordig op gewezen, als je weg wilt gaan, dat je toch wel minstens 100 frank, vijf gulden, als fooi moet afstaan. Doe je dat niet, dan kun je behoorlijk geïntimideerd worden', aldus Dupont. 'Want laten we wel wezen, de Albanezen zijn het agressiefst, maar de Belgen, Turken en Marokkanen zijn ook geen doetjes.'

Bij een grote gelegenheid als Zillions, een straat verder dan Zottekot, komen per nacht tot vierduizend bezoekers. Dan kan de opbrengst oplopen tot 250 duizend frank (dertienduizend gulden).

Twee weken geleden al dienden de Albanezen zich voor het eerst aan bij Zottekot. Toen bleef het nog bij een paar schoten in de lucht. Maar over wat er verder gebeurde, doen verschillende versies de ronde.

Arthur van Hese, de Nederlandse eigenaar van het café: 'Zij mochten niet binnen. Ik ben ervan overtuigd dat dit een pure wraakactie is geweest.'

Maar commissaris Dupont twijfelt er niet aan dat de 'wraakactie' een poging van de Albanezen is om zich een plek te verwerven in de portierswereld.

De schietpartij van dinsdagochtend staat namelijk niet op zichzelf. Naast de problemen bij Local heeft ook Zillion te maken gehad met enig wapengekletter. Een anonieme portier van Marokkaanse afkomst vertelt wat de laatste tijd steeds vaker gebeurt: 'Van vier kanten tegelijk komen ze aanzetten, soms vijftien of twintig man sterk, ze trekken een pistool en beginnen je te bedreigen.'

Als reactie gaan ook de Belgen, Turken en Marokkanen zich beter organiseren. 'Natuurlijk', zegt een café-eigenaar. 'Ze willen snel een belletje kunnen doen naar collega's als de zaak uit de hand dreigt te lopen. Het is ook voor de uitbater een veilig gevoel als zijn portiers wat makkers hebben. Anderzijds krijgen die groepen zo wel erg veel macht.'

Deze eigenaar noemt het geen toeval dat het vooral Albanezen en Joegoslaven zijn van wie het geweld uitgaat. 'Zij hebben gemakkelijk toegang tot wapens, komen uit een oorlogsgebied, hebben niets te verliezen. Ze zijn ook voor de duvel niet bang.'

Het uitgaansgebied waar Zottekot te vinden is, tussen de Vlaamse en Waalse Kaaien, staat vol trendy gelegenheden met modieus Antwerps publiek. Van heel ander kaliber is de buurt rond de Van Arteveldestraat en Anneessensstraat, vlak bij het station. Daar wisselen karaoke-bars, pokerclubs, en seks- en peepshows elkaar af. Bij de ingang van een hotel staat een vrouw die klanten naar binnen probeert te lokken. Dit is het territorium van H., de inmiddels gevangen Albanees. Vanuit deze wijk, deels vervallen en verkrot, proberen zijn landgenoten de rest van Antwerpen te veroveren.

Een van de twee daders van de schietpartij is opgepakt, een ander is nog op de vlucht. Zijn identiteit is wel bekend. Maar Dupont erkent dat het probleem bij de wortel moet worden aangepakt: 'Het is helaas erg moeilijk om binnen te geraken in de georganiseerde criminaliteit. En het is duidelijk dat deze bendes zich steeds beter organiseren.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden