Postuum

Britse acteur Albert Finney (1936-2019) schitterde in de rol van tragische man

Een van de reuzen van de Britse film- en toneelwereld, dat was de vrijdag op 82-jarige leeftijd overleden Albert Finney. De acteur werd in zijn carrière vijfmaal genomineerd voor een Oscar, onder meer voor The Dresser (1983), Under The Volcano (1984) en Erin Brockovich (2000).

Albert Finney in Under the Volcano (John Huston, 1984).

De in 1936 geboren Finney groeide op in het nabij Manchester gelegen plaatsje Salford. Zoon van een bookmaker op het gokkantoor. Acteren interesseerde de jongen weinig, maar het schoolhoofd zag iets in de jonge Albert en suggereerde een opleiding aan de Royal Acadamy of Dramatic Arts. Daar – in de klas met toekomstige ster Peter O’Toole – werd Finneys talent meteen opgemerkt. Goeie, robuuste kop – niet té knap. En dan die zo resonerende stem, waar Finney alles mee kon. Het waren de jaren vijftig, waarin het toneel – iets later gevolgd door de film – openbrak voor acteurs die wat minder hoofs oogden en klonken, zoals hij.

Tegelijk liet Finney zich niet beperken door die sociaal-realistische trend. Zijn vlotte en internationale filmdoorbraak kwam tot stand met z’n burleske en charmante hoofdrol als vrijbuiter in de komedie Tom Jones (1963). Ook het Amerikaanse publiek liep weg met deze nieuwe ster. Maar Finney liet zich nooit geheel inpalmen of inlijven door de Hollywoodstudio’s en verdween doodgemakkelijk jarenlang uit zicht, soms om zich te concentreren op het theater.

Finney speelde in allerlei bekende films, van Murder on the Orient Express (1974) tot Annie (1982), maar was op z’n allerbest toen hij als vijftiger gestalte gaf aan een serie tragische mannen. Eerst was er die rol als geestelijk aftakelende bombastische Shakespeare-acteur ‘Sir’ in The Dresser (1983), vervolgens z’n spel als de gepensioneerde en door z’n vrouw verlaten consul in Under the Volcano (1984). Nooit acteerde iemand fraaier en natuurgetrouwer dronkenschap dan Finney in de verfilming van de roman van Malcolm Lowry: in Brits harnas gevatte, droeve liederlijkheid. Bij de presentatie van Under the Volcano op het Cannes filmfestival moest regisseur John Huston de pers ervan verzekeren dat Finney níét echt dronken was tijdens de opnamen.

Memorabele televisierollen waren er ook: de Brit als paus Johannes Paulus II in de gelijknamige televisiefilm. Of als de terminaal zieke toneelschrijver én diens na z’n dood bevroren hoofd in Karaoke en Cold Lazarus, de ook bij de Nederlandse publieke omroep vertoonde series uit de jaren negentig van de Britse televisiegrootheid Dennis Potter.

Nadat hij in 2011 bekendmaakte leverkanker te hebben, was Finney enkel nog kort te zien in het Bond-avontuur Skyfall uit 2012. Anders dan veel van zijn Britse collega’s liet de acteur zich nooit ridderen. Albert bleef Albert, werd geen Sir. Zijn overlijden werd vrijdag bekend gemaakt door familie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.