Bomen kappen oké, maar zingen daartegen mag niet in Moskou

MOSKOU ‘Komen er nog microfoons?!’, vraagt Joeri Sjevtsjoek, de vermaarde zanger van de Russische cultband DDT, omringd door een menigte mensen op het Moskouse Poesjkinplein....

De gemeente Moskou heeft voor de verandering wel toestemming gegeven voor een manifestatie tegen het kappen van een eeuwenoud eikenbos in de voorstad Chimki voor de aanleg van een nieuwe autoweg naar Sint-Petersburg. Maar de ondersteuning van het protest door bekende Russische popgroepen werd als ‘illegaal en immoreel’ verworpen.

Het resultaat klinkt authentieker dan welk ander concert ook. Enkele minuten nadat Sjevtsjoek heeft vastgesteld dat ‘de autoriteiten blijkbaar bang zijn voor mensen met gitaren’, zingt hij, spelend op een akoestische gitaar en slechts vergezeld door een accordeonist, de liedjes die hem jaren geleden een held maakten. Ver draagt zijn stem niet, over het plein waar zich zo’n tweeduizend mensen hebben verzameld, maar iedereen kent zijn teksten uit het hoofd.

Ook van het recentere werk, over het ‘nieuwe Rusland’ dat ‘uit onze ziel dreigt te vliegen’, of over de tijd wanneer de olie en het gas op zullen zijn: ‘Dan bouwen we een paradijs, en zullen we vrij ademen’. Sjevtsjoek unplugged – het is een heuse Russische happening, honderd procent anti-Poetin en dat in hartje Moskou.

Het publiek is jong, veelal hip en alternatief gekleed – het zou niet uit de toon vallen op Europese popfestivals. Maar dit is Rusland en het is geen concert, maar een manifestatie. En dus is het politietoezicht dermate streng dat zelfs het merendeel van de muzikanten ‘het podium’ – een gammel en verroest Gazel-bestelbusje – nooit haalt. En diegenen die dat wel doen, moeten pogen hun melodieën via een megafoon te verspreiden.

De aanleiding – het kappen van het bos dat volgens menig aanwezige plaats maakt voor ‘commerciële belangen’ – is een symbool voor de toestand waarin het land verkeert, zegt Artjomi Trojtski, een bekende muziekcriticus. ‘Het Chimki bos is de kersentuin van onze tijd.’

Andere sprekers signaleren een trend van toenemend milieuactivisme in Rusland. Want ook de heropening van een vervuilende fabriek pal naast het Baikalmeer heeft duizenden de straat op gebracht. Maar het is de roep om ‘Vrijheid!’ die het hardst over het plein schalt. ‘Wij willen ons land terug!’

Deze woorden en beelden zullen het grote publiek nooit bereiken en de politieke invloed ervan is marginaal. Toch hoopt Trojtski dat de aanwezige jongeren een einde zullen maken aan ‘de jaren van politieke inactiviteit’.

De 26-jarige designer Roman Vorontsov heeft er genoeg van. ‘De manier waarop deze autoweg de mensen door de strot wordt geduwd, onderstreept hoezeer de autoriteiten de burgers in dit land verachten.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden