Boenwasgeur in de kabelbaan van Åre

Dankzij royale overheidssteun is het dorpje Åre uitgegroeid tot een van de favoriete wintersport-oorden voor Zweden in eigen land. Door buitenlanders is het gebied nog niet echt ontdekt ondanks de negentig ski-pistes, de vergezichten en de charme van het plaatsje zelf....

FOKKE OBBEMA

MET EEN zorgvuldigheid die net niet overdreven aandoet, draait Toni Koning zijn bochtjes. Volkomen kalm en perfect in balans lijkt het skiën van de grijzende Brit bijna een belangwekkende bezigheid; eenvoudig ogende handelingen die leiden tot levensgeluk. Koning, begin vijftig, weet een skilesje te verheffen tot een zoektocht naar nog ongekende mogelijkheden van het eigen lichaam. 'Denk aan je voeten. Stuur met je voeten. Denk met je voeten', drukt hij, halverwege de piste, zijn nieuwe leerling op het hart.

Het is zijn zoveelste pupil, want de Brit met Nederlandse voorouders is al meer dan dertig jaar ski-leraar in Åre, een wintersportplaatsje in Noord-Zweden. Koning wekt de indruk diep dankbaar te zijn deze les te mogen geven. Voor de zoveelste keer zet hij zijn perfecte bochten in. Een Zen-meester op ski's.

Dan, halverwege de helling, gebeurt iets onverwachts. De skileraar grijpt naar zijn borstkas en brengt vervolgens zijn hand naar zijn oor. In die wat malle pose maakt hij zijn afdaling af. Wanneer zijn leerling beneden aankomt, rondt Koning zijn telefoongesprek net af. 'Sorry, maar ik moet dit zo wel doen, anders kom ik zelf nooit meer op de piste', verontschuldigt hij.

Het bestaan van Koning is hectischer geworden, nu hij niet langer de anonieme jongeman is die in 1965 voor een of twee seizoenen naar het toen nog kleine, pittoreske dorpje Åre (spreek uit: Ore) toog. Inmiddels is het skigebied dankzij royale overheidssteun uitgegroeid tot een van de favoriete vakantie-oorden voor Zweden in hun eigen land. Paardrijden, sneeuwscooteren en met een hondenslee op pad behoren tot de mogelijkheden, maar skiën en langlaufen zijn nog steeds de kernactiviteiten.

Koning heeft zich inmiddels opgewerkt tot de spin in dit wintersportweb. Niet alleen staat hij aan het hoofd van de ski-school met zeventig leraren, maar ook probeert hij al jaren Åre in het buitenland populair te maken. Dat lukt vooralsnog gelukkig maar matig. Wel zijn de inwoners van Åre door zijn toedoen gewend geraakt aan groepen Britten die, al dan niet in kennelijke staat, door het dorpje banjeren.

De mobiele telefoon stelt Koning in staat meer tijd op ski's door te brengen dan in zijn kantoor. 'Dat is essentieel voor mij. Ik ben hier gekomen voor wat je nu ziet', zegt hij, terwijl hij, gezeten in een skilift, een weids armgebaar naar links maakt.

Daar, ver beneden ons, ligt het wit gepoederde dorpje tegen de bergen geplakt. Adembenemend wordt het vergezicht door de Åresjön, de rivier die langs het dorp stroomt en juist bij Åre de breedte heeft van een meer, wit en bevroren. Daarna, op de andere oever, golft een landschap van besneeuwde heuvels en bevroren meren eindeloos verder. Koning enthousiast: 'Kijk, dat zie je niet in de Alpen. Daar kijk je meteen weer tegen de volgende berg aan.'

Niet alleen met die vergezichten scoort Åre aardig in de onvermijdelijke vergelijking met de Alpenlanden. Ook de activiteit waarom het allemaal draait, het skiën zelf, mag er zijn. De hoogste top reikt weliswaar niet verder dan 1420 meter, omdat het gebergte ouder is dan de Alpen en bij de laatste ijstijd de toppen drastisch werden afgekapt, maar dat neemt niet weg dat er aardige, vrij lange pistes zijn aangelegd. Vooral voor de beginnende tot gemiddeld gevorderde skiër bieden zij genoeg uitdaging. Met bijna negentig pistes en een maximaal verval van negenhonderd meter valt behoorlijk van het ene naar het andere gebied door te skiën.

Maar meer dan van dat soort cijfers moet Åre het, in vergelijking met Alpenlanden, hebben van zijn charme. Zoals het rustgevende begin van de dag, wanneer je je op Fjällgården, het dorpsplein, omhoog laat trekken door een in 1952 aangelegd kabelbaantje. De boenwasgeur en de snelheid van vijf kilometer per uur zetten de bezoeker terug in de jaren vijftig, in weerwil van de in felgekleurde tricots gehulde skiërs die het wagentje verder bevolken.

De lifts die daarna volgen, transporteren je weer naar modernere tijden, waarvoor de talrijke skiërs met snowboard én mobiele telefoon model staan. Maar de her en der langs de pistes neergezette bruine gebouwtjes, knus en warm, bieden een terugkeer naar de dorpse kalmte. Hier wordt Zweedse koek en zopie genuttigd en genoten van het oogverblindende uitzicht.

De wachttijden bij de lifts zijn in januari nog verwaarloosbaar, maar kunnen in maart oplopen tot een half uur. De verklaring is simpel: in het begin van het jaar is het eerder donker en wat kouder. De schemering valt in januari al rond half vier 's middags in. Daarna zijn er nog verlichte pistes die tot diep in de avond open zijn, maar die raken al snel overvol. De kou is in januari dragelijk, ook wanneer de thermometer op min vijftien of twintig staat. In maart lopen die temperaturen op tot min vijf en kan bij daglicht tot een uur of zes worden doorgeskied.

Åre mag dan nog niet echt ontdekt zijn door buitenlanders, ook al omdat het prijsniveau niet voor dat van Alpenlanden onderdoet, bij de Zweden zelf is het dorpje wel zeer populair. Vanuit Stockholm vergt de reis per trein of auto acht uur. Vooral studenten komen graag uit de hoofdstad of Göteborg over om zich even een weekje uit te leven.

Hun ritme is dat van overdag skiën of snowboarden, terwijl 's avonds de Zweedse reputatie op het vlak van alcoholconsumptie eer wordt aangedaan. Ook al kost een glas bier een tientje, herhaaldelijk verliezen bezoekers aan de Country Club, met een decor ontleend aan het Wilde Westen de populairste uitgaansgelegenheid in Åre, hun evenwicht of zelfs hun bewustzijn.

Behalve om enkele verrassend goede restaurants blijkt de après-ski in Åre vooral om live-muziek te draaien. De etablissementen moeten het doen met een handjevol rockbands, die ogenschijnlijk toevallig in het dorpje zijn neergestreken. Wat dinsdag in de Country Club is te horen, wordt woensdag, enkele honderden meters verderop, in de Diplomat Ski Lodge nog eens herhaald.

De jeugdhonk-kwaliteit van het gebodene maakt de bezoekers niet uit. Vanaf de eerste tonen wordt meegezongen en gehost alsof Michael Jackson zelve voor een verrassingsbezoek aan Åre het podium heeft beklommen. De muzikanten tonen zich al even uitgelaten en showen aan MTV ontleende sterallures, waarop de hossenden weer even enthousiast reageren. Nachtelijk Åre houdt daardoor vooral de nasmaak van een urenlang volgehouden exercitie in camp.

De volgende ochtend biedt het dorp genoeg ruimte om op grote afstand van dit muzikale geweld te komen. In Åre Björnen, ten oosten van het dorpje, is er voor langlaufers, een slinkende groep onder de wintersporters, een aangenaam golvend parkoers uitgezet. Voor de avontuurlijke langlaufer is er, ten westen van Åre, een oneindige ruimte om een eigen, veel ruiger parkoers te kiezen. Weg van de westerse rockbands voelt hij zich daar voorbij de rand van bewoond Europa.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden