Bloemen op tafel

Tot haar 71ste was Evelien van Onck actief in de politiek. Drie jaar later, in 2004, brak ze met de politiek....

Evelien van Onck, op 3 februari op 76-jarige leeftijd inAmsterdam overleden, was GroenLinks-wethouder Sociale Zaken inDen Bosch, maar voelde zich als activiste meer in haar element.'Geef mij maar een rooie vlag en een groep strijdbare mensen.'Ze vocht voor de minima, de woonwagenbewoners en werklozen. Zewas een onverbeterlijke kroegtijger, kon stampvoeten en bulderendlachen. Ze hield tijdens het biljarten politieke tirades en woneens met schaken van niemand minder dan Jan Hein Donner. Ze hadeen gloeiende hekel aan 'partijpolitieke rimram' en zegde in 2004haar lidmaatschap van GroenLinks op. 'Ik ben helemaal klaar metde politiek in de oude vorm.' Ze bleef zoeken naar nieuwe wegen,was in de ban van Daniël Cohn-Bendit en zei: 'Goedgeïnformeerdemensen die aan de poten van de macht zagen houden de democratiegezond.'

Zij werd in Hattem geboren op de kwekerij van haar grootvader,een kunstschilder. Haar vader, een charmeur die boeken overvissen schreef en de koran vertaalde, was hem gesmeerd. Zijgroeide op in Utrecht, haar moeder vertaalde Franse literatuur,haar tante was de schrijfster Clare Lennart. Zij volgde twee jaarde bibliotheekopleiding in Amsterdam en genoot van het naoorlogsekunstenaarsleven.

Zij trouwde, kreeg haar eerste kind, Jeroen, op eenzolderkamertje en verhuisde naar het oosten van het land. Haarman werd griffier van de rechtbank in Zutphen en vond een huismidden in de bossen bij Joppe. Er kwamen vier kinderen. Evelienkookte fluitend de poepluiers. Zij ontdekte de Beatles, danste,was boos over Vietnam en stemde op Hans van Mierlo.

In 1967 vertrok het gezin naar Suriname waar haar man, 'eenverlicht koloniaal', rechter werd. 'Mijn ouders hadden samen veelplezier, veel drank, veel feesten,' zegt Jeroen, die na twee jaarterug wilde naar Nederland. Zijn moeder en de andere kinderenvolgden. Evelien vond in Arnhem een baan, een huis en scholen.Tot haar verbazing lukte het allemaal zonder man. The FemaleEunuch van Germaine Greer werd haar bijbel.

Haar man ging naar Zwolle en opnieuw verhuisde het gezin. 'Hetwas altijd meteen gezellig, een gramofoon en bloemen op tafel' zegt Jeroen. Hij werd communist, nam zijn moeder mee naar eentoespraak van Marcus Bakker en ook de vrouw van de rechter werdlid van de CPN. Ze werd actief en zag klassenstrijd envrouwenemancipatie als eenzelfde gevecht, ook al moesten devrouwen broodjes smeren voor de stakers. Zij haalde alsnog haardiploma bibliothecaresse, werd in 1976 adjunct-directrice van deopenbare bibliotheek in Den Bosch en raakte verslingerd aan depolitiek. Het huwelijk hield geen stand en toen haar eigendochters trouwden, vond ze dat maar burgerlijk. Evelien had haarstandpunten; daar viel moeilijk aan te tornen. Zij zette zich invoor haar idealen, kon provoceren en had een onuitroeibaarvertrouwen in de goedheid van de mens. Maar niet iedereen die zemee naar huis nam of wie ze geld gaf, bleek het vertrouwen waard.'s Zomers ging ze naar een nudistenkamp op Corsica: 'Makkelijk,hoefde je niet aan kleren te denken'. Ze hield haar dagboek bij,genoot en schreef lange brieven.

In 2001, na acht jaar oppositie en drie jaar wethouderschap,vond ze het welletjes. Ze was 71 en ging terug naar Amsterdam.Ze wilde gaan schrijven, hield de kroeg in ere, danste inParadiso en op het fornuis pruttelde een stoofpotje voor eenonverwachte gast.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden