'Bij ons in het dorp is onze gezinssituatie helemaal geaccepteerd'

Regenbooggezinnen, fusiegezinnen, meervoudige gezinnen: de juridische definitie van ouderschap voldoet niet meer, concludeerde de staatscommissie 'Herijking ouderschap' donderdag. En dat leidt tot veel praktische en emotionele problemen. Drie portretten van onconventionele gezinnen.

Kinderen op de negenmaandenbeurs.Beeld anp

Wie? Steven Bunt
Gezin: Twee mannen, twee vrouwen en een baby (Quinten) van 1,5 jaar

'Wij zijn één gezin, maar wonen in twee huizen op een paar honderd meter afstand van elkaar in Giethoorn. Onze zoon Quinten is de ene helft van de week bij zijn moeders en de andere helft bij zijn vaders. Mijn vriend en ik hadden allebei een kinderwens, net als de twee dames waarmee we in contact kwamen en die een vader zochten. Natuurlijk zijn er maar twee van ons de biologische ouders van Quinten, maar we voelen ons alle vier honderd procent ouder. Voor ons is het nieuws over de herijking van het ouderschap heel positief, want tot nu toe konden alleen de biologische ouders formeel gezag hebben. Dat voelt voor ons niet goed en voor het kind zelf is het vervelend. Zo zullen sommige van zijn ouders niet naar een ouderavond van school mogen. Ook reizen is lastig. En stel dat een van ons komt te overlijden: kunnen de andere ouders dan wel gewoon voor hem blijven zorgen?

Bij ons in het dorp is onze gezinssituatie helemaal geaccepteerd. Wij zijn er ook heel open over geweest en kregen alleen maar positieve reacties. Bij de geboorte van Quinten werden we in eerste instantie weggestuurd bij het gemeentehuis, omdat ze niet wisten of ze hem wel konden erkennen in deze constructie. Dat moest worden uitgezocht. Hetzelfde bij de aangifte, men raakte helemaal in paniek en er werd gezegd: 'Huh dit kan toch niet?' Maar het bleek wel te kunnen. In ons gezin moeten we altijd meer moeite doen om iets te regelen, maar hopelijk is dat binnenkort niet meer nodig.'

Wie? Sara Coster, auteur van het boek 'de wens en de vaders'
Gezin: Eén vrouw, twee mannen en twee kinderen van 9 en 11

'Hopelijk krijgen mijn kinderen binnenkort twee juridische vaders. Nu kan een kind maar twee juridische ouders hebben: de moeder uit wie het kind geboren wordt en iemand anders. In mijn gezin hadden de kinderen vanaf hun geboorte al twee vaders. Dat kon bij de wet niet worden geregeld, waardoor ons gezin scheef voelde. Terwijl wij alledrie evenveel ouder van ons kind zijn en daar wettelijk net zo goed voor willen zorgen.

Meeroudergezinnen lopen op dit moment tegen muren op. Zo kunnen niet-juridische vaders voor hun kind geen spaarrekening openen. Zelfde verhaal met studiebijdrages, kinderalementatie, zorgverlof en ouderschapsverlof: dat krijgen vaders allemaal niet voor het kind dat juridisch gezien niet hun kind is. En neem het erfrecht: een kind erft van zijn juridische vader tegen 10 procent successie. Van een niet-juridische vader vanaf 30 procent.

Dit soort dingen zijn voor de kinderen verwarrend, want je wil natuurlijk dat de ene vader wettelijk net zo veel vader is als de andere. En stel dat er een vader of moeder zou wegvallen door een scheiding of door overlijden, dan is het onzeker of het kind mag worden opgevoed door z'n derde of vierde ouder. Natuurlijk gaan maatschappelijke ontwikkelingen sneller dan de wet, maar het is goed dat gezinsconstructies zoals de onze hopelijk nu ook in Nederland wettelijk gefaciliteerd gaan worden.'

Wie? Marc Faber
Gezin: Twee mannen, tweeling Lola & Flint en baby Loek (tien maanden)

'Mijn vriend en ik hopen dat er nu echt wat gaat veranderen rondom regenbooggezinnen. Wij hebben drie kinderen gekregen via een draagmoeder uit Amerika en daar komt veel bij kijken. Het is een moeilijk traject. Het zou goed zijn als draagmoederschap normaler wordt en dat er dingen in het strafrecht veranderen, zoals dat je geen openbare oproep mag doen voor een draagmoeder. Nu kan je wel op een feestje roepen als je er eentje zoekt, maar je kunt geen advertentie in de krant zetten. Het voelt dan toch alsof het in Nederland niet mag. Met meer openheid en regulatie van de regels rondom een draagmoeder zouden illegale praktijken voorkomen kunnen worden. De hele procedure is nu ook erg duur en maar voor weinig potentiële ouders weggelegd. Ook de associaties die mensen hebben bij het woord 'draagmoeder' kloppen niet. Men denkt vaak dat een draagmoeder alleen maar geld wil verdienen met het verhuren van haar buik, maar meestal gaat het om moeders die anderen graag willen helpen met het vervullen van hun kinderwens. Onze draagmoeder uit Amerika, met wie wij nog steeds goed contact hebben, is bijvoorbeeld ook niet de biologische moeder van onze kinderen. Dat is namelijk via een eiceldonor gegaan: na de bevruchting plaatsen ze het embryo in de buik van de draagmoeder. Onze draagmoeder heeft eerst twee eigen kinderen gekregen, daarna drie keer een tweeling - waarvan eentje voor ons - en vervolgens heeft ze zelf nog een kind uit China geadopteerd. Dat kindje uit China adopteren kostte ontzettend veel geld, dus hieruit blijkt ook weer dat haar draagmoederschap niet om het geld te doen was.

Mijn vriend en ik mochten geen kindje uit China adopteren omdat wij een homo-stel zijn. Zo kwamen we bij een draagmoeder in Amerika, waar twee mannen wel gewoon samen op het geboortebewijs mogen staan. In Nederland kan dit wettelijk gezien niet en hoort er in ieder geval een vrouw op het geboortebewijs. Maar hopelijk gaat dit in de toekomst dus veranderen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden