Bij kopstoten en natrappen maakt slachtoffer goede kans op schadevergoeding 'Het gaat om de aard van de schop'

'Een moeilijke zaak', zegt oud-voetballer en jurist Keje Molenaar. Hij zit in een commissie van deskundigen die in opdracht van de rechter gaat bekijken of keeper Van Ede op 15 april 1987 een doodschop gaf aan aanvaller Hoekman....

Van onze verslaggever

AMSTERDAM

'Het overtreden van de spelregels op zich maakt natuurlijk niemand aansprakelijk', zegt hoogleraar in het sportrecht, H. van Staveren. 'Dat hoort bij het voetbal. Het gaat om de aard van de overtreding.'

Hoekman is weliswaar de eerste Nederlandse profvoetballer die een collega aansprakelijk stelt voor een blessure, maar in het amateurvoetbal zijn civiele zaken tussen twee spelers aan de orde van de dag. De afgelopen jaren is er in meer dan twintig civiele procedures uitspraak gedaan.

In het zogenoemde natrap-arrest uit 1991 bepaalde de Hoge Raad dat een speler aansprakelijk kan worden gesteld voor de blessure van een tegenstander als zijn overtreding niet uit het spel zelf voorkomt. Bij kopstoten, elleboogstoten en natrappen maakt het slachtoffer goede kans op schadevergoeding.

'Dat zijn overtredingen die een speler niet hoeft te verwachten als hij begint met voetballen', zegt Van Staveren. Het gaat volgens de hoogleraar in dergelijke gevallen om het opzettelijk toebrengen van lichamelijk letsel.

'Een bokser die op z'n gezicht wordt geslagen, kan zijn tegenstander niet aansprakelijk stellen voor het letsel. Een zwemmer die van een andere zwemmer een klap krijgt wel. Een voetganger die op straat een schouderduw krijgt en zich vervolgens blesseert, kan schadevergoeding eisen. Een speler op een voetbalveld niet.'

'Bij voetbal blijft het een subjectieve zaak om te beoordelen wat te verwachten is en wat niet. Van Jan Wouters kun je meer verwachten dan van Dennis Bergkamp. De één is wat roekelozer dan de ander. De normen veranderen ook. Vroeger zou de aanslag van Van Ede waarschijnlijk als een professionele overtreding zijn beoordeeld.'

Danny Hoekman, die destijds bij Roda JC Speelde, werd in het seizoen 1986-1987 bij een aanval op het doel van FC Utrecht getorpedeerd door keeper Jan Willem van Ede. Hoekman raakte daarbij zo zwaar geblesseerd dat hij anderhalf jaar op non-actief stond. Hij is inmiddels gestopt met voetballen. Van Ede werd dit jaar door PSV aan de kant geschoven.

Voor Hoekmans advocaat mr. Brunet de Rochebrune is de zaak duidelijk. 'Van Ede heeft grenzen overschreden. Terwijl de bal al gespeeld was, ging hij met twee benen in de lucht op Hoekman door en raakte hem vol op de knie. Als je de overtreding ziet, draait je maag om. Hoekman heeft daarna nooit meer op zijn oude niveau kunnen voetballen. Ik ben ervan overtuigd dat we in het gelijk worden gesteld.'

Een Belgische collega was dat vijf jaar geleden in een soortgelijke zaak tussen de voetballers Lozano en Desloover ook, maar kreeg ongelijk. Na een zware overtreding van Desloover kon de sterspeler van Anderlecht nooit meer spelen. Lozano eiste compensatie.

Het verweer van de verdediger was: 'Ik deed gewoon mijn werk.' Volgens Desloover was de ernstige blessure een ongelukkige samenloop van omstandigheden. Het risico van het spel.

De Antwerpse Hof van Beroep gaf hem in 1993 na jaren van procederen gelijk. Opzettelijk toebrengen van letsel door Desloover was niet bewezen, en voetbal is nu eenmaal een sport met 'eigen criteria van voorzichtigheid', was het oordeel.

In tegenstelling tot Desloover kreeg Van Ede na zijn actie geen rode kaart. Scheidsrechter Bep Thomas gaf naderhand toe dat dat een fout was. De president van de Utrechtse rechtbank kwam er na het bekijken van de beelden niet uit: was het een overtreding die nu eenmaal voorkomt in het voetbal of was het ook naar voetbalnormen een grensoverschrijdende aanslag op de gezondheid van een collega?

De commissie van deskundigen, waarin behalve Keje Molenaar ook oud-voetballer Jan Mulder en oud-scheidsrechter Leo van der Kroft zitting nemen, moet dat nu beoordelen. Hoogleraar Van Staveren vindt dat een goede zaak. 'Mensen uit de subcultuur voetbal gaan bekijken wat wel en niet kan in hun wereld.'

Ook Hoekman is tevreden met het aanstellen van de commissie. 'Het lijkt me logisch dat mensen met verstand van zaken de actie van Van Ede beoordelen.'

Molenaar staat naar eigen zeggen blanco tegenover de zaak. 'Ik kan me de beelden niet herinneren. Wij moeten bekijken of de overtreding van Van Ede met aan opzet grenzende roekeloosheid gebeurde. Ons oordeel zal waarschijnlijk zwaar wegen.'

'Er zijn meerdere amateurs die in gelijksoortige zaken schadevergoeding hebben gekregen, maar het is de vraag of in het profvoetbal dezelfde normen gelden.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden