PostuumJos Albers 1952 - 2021

Bij de boekenkraam van Jos Albers op het Waterlooplein stonden mensen met elkaar te kletsen die elkaar op straat voorbij zouden lopen

Jos Albers stond al vijf jaar met een allegaartje op het Waterlooplein, in marktkringen aangeduid met de fantastische term ‘gebruikt en ongeregeld’, toen zijn schoonvader, die even krap bij kas zat, op Koninginnedag met zijn boeken op de Dam ging staan. De verkoop liep zo gesmeerd dat Albers daar wel brood in zag. Vervolgens heeft hij ruim veertig jaar boeken en ‘aanverwante drukwerken’, zoals oude kranten en tijdschriften, verkocht op Amsterdams bekendste markt.

Jos Albers Beeld -
Jos AlbersBeeld -

Van zijn schoonvader leerde Albers de kneepjes van het vak. Hoeveel boeken waard zijn en hoe je ze op de kop tikt. ‘Mijn opa was een intellectuele kolenboer’, vertelt Laila, dochter en enig kind van Albers. ‘Hij had een enorme bibliotheek Russische boeken, sprak Russisch en toen Nederland overging op aardgas, ging hij in de boekenverkoop.’

Albers bleek geknipt voor de markt, hij had een neus voor de handel en was een meester in het binden van klanten. Hij kende hun smaak en hield boeken voor ze apart. Een klant van Albers werd algauw een vriend. Laila: ‘Of je nou advocaat of zwerver was, bankier of excentriekeling, mijn vader was in iedereen geïnteresseerd. Altijd opgewekt en joviaal. Mijn moeder zei deze week nog: ik heb Jos nooit één dag chag­rijnig gezien.’

Ze waren 53 jaar samen, Jos en Magda Hoogstraat. Hij was 16 jaar, zij 15, en woonden naast elkaar in Osdorp. ‘Ze werden verliefd en zijn nooit meer uit elkaar gegaan. 38 jaar geleden zijn ze getrouwd omdat ik kwam.’

Boekdrukker

Albers was het tweede kind in een gezin van vijf. Vader had een kantoorbaan bij de Rabobank, moeder was huisvrouw. Geboren en getogen in Amsterdam, in de jaren tachtig uitgeweken naar Oudendijk. Hij was van huis uit boekdrukker, maar de godganse dag binnen zitten benauwde hem. Albers, een begenadigd verteller, wilde onder de mensen zijn.

‘De kraam van Jos was een geweldige plek. Het was er een sociale happening, er stonden mensen met elkaar te kletsen die elkaar op straat voorbij zouden lopen. Iedereen lulde met iedereen’, zegt Sander Kok van Antiquariaat Kok, dat veel met Albers heeft samengewerkt.

Het ging Albers voor de wind totdat de onlineverkoop zijn intrede deed. Achter een computer, daar had Albers geen zin in, want ‘zo’n ding’ staat binnen. Bovendien beroofde de computer het vak van zijn charme. Een druk op de knop en je had wel tien exemplaren van Vroeger kon je lachen van Simon Carmiggelt. Daar kwam weinig vakmanschap bij kijken. Albers grasduinde liever in de boedel van opgedoekte winkels en in afgedankte particuliere verzamelingen. Zijn vrouw stortte zich op de onlineverkoop.

Markt

Het was Laila die Albers erdoor heen hielp. Ze huurde ook een plek op de markt, ging oude, gelithografeerde blikken verkopen en sprong haar vader bij.

Albers las niet veel, maar van boeken wist hij alles. ‘Als je de hele dag met boeken bezig bent, wil je ’s avonds wel wat anders doen. Dat doen alle handelaren, hoor. De verhalen over Parijse boekhandelaren die langs de Seine in een luie stoel de hele dag zitten te lezen zijn sterk geromantiseerd. Het blijft wel handel’, zegt Kok.

Twee jaar geleden werd prostaatkanker bij Albers ontdekt, er was niks meer tegen te doen. Op 12 oktober overleed hij, 69 jaar oud. De markt en de klanten namen vier dagen later afscheid op het Waterlooplein. Honderden mensen liepen langs de kist, die was bedolven onder de zonnebloemen. ‘Het leek wel een kleine staatsbegrafenis, een schitterend gebaar’, zegt Kok.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden