'Bevolkingsonderzoek naar Q-koorts nodig'

Er moet een bevolkingsonderzoek komen in gebieden waar een Q-koortsbesmetting is vastgesteld. Daarvoor pleit Michel van den Berg, voorzitter van de patiëntenorganisatie Q-uestion. Hij deed dat vandaag tijdens de hoorzitting op het provinciehuis in Den Bosch.

De Nationale Ombudsman Alex Brenninkmeijer samen met Frank van Dooren (links) en N. van der Bijl (rechts) tijdens de openbare hoorzitting, over de rol van de overheid bij de bestrijding van de Q-koorts. Beeld ANP

Volgens Van den Berg is te lang gewacht met het bekendmaken van de besmette bedrijven. Recreanten en bewoners wisten niet welk gevaar ze liepen op het platteland. De patiëntenvereniging stapte daarom naar de Nationale Ombudsman. De vereniging wil excuses van de overheid maar niet zonder lege portemonnee. Patiënten denken aan een schadefonds voor mensen die inkomensverlies lijden of veel ziektekosten maken.

Communiceren
Volgens Jan Hendrik Richardus, bijzonder hoogleraar infectieziekten in Rotterdam, is inademen de meest gangbare vorm van besmetting. Richardus promoveerde in 1985 op een onderzoek naar Q-koorts in Nederland. Hij meent dat de overheid open en eerlijk moet communiceren, ook over haar eigen twijfels. Volgens hem woedde er tijdens de uitbraak van Q-koorts een competentiestrijd tussen verschillende overheidsinstanties.

'We deden wat we konden'
Voormalig voorzitter Jan van Lokven van de vakgroep geitenhouderij van boerenorganisatie ZLTO zei dat het ook geitenhouders heeft gestoord dat er jarenlang niks is gedaan voor mensen die ziek zijn geworden door Q-koorts. 'Wij hebben maximaal gedaan wat kon', zei Van Lokven. 'Er zijn hygiënemaatregelen getroffen. Vaccins zijn optimaal benut maar het was er te laat voor en niet genoeg. Uiteindelijk zijn onze dieren doodgespoten.'

De voormalig geitenhouder erkende dat de branche zich om privacyredenen lang heeft verzet tegen bekendmaking van de adressen van besmette bedrijven. Uiteindelijk besloot de overheid om de locaties te publiceren. Veel vragen van de ombudsman zijn vandaag gericht op transparantie door de overheid.

Verhoren
Ex-minister Gerda Verburg (CDA, Landbouw) heeft in verhoren door de Nationale Ombudsman over de Q-koorts de zwarte piet toegeschoven gekregen. Het gevoel van urgentie tijdens de Q-koortsuitbraak in 2009 was groter bij minister Ab Klink (Volksgezondheid) dan bij Verburg, zei GGD-manager Jos van de Sande. Haar focus lag volstrekt verkeerd; ze vergat het gevaar voor een miljoen mensen, zei patiënt Bert Brunninkhuis.

Van de Sande legde uit dat tijdens een bezoek van beide ministers aan de gemeente Landerd in juli 2009 Klink verrast was over de presentatie van gegevens over de uitbraak. Minister Verburg had het volgens hem alleen over vaccins die ze juist had aangeschaft. De indruk bestond bij haar dat ze het met vaccinatie van geiten wel zou redden, denkt de GGD-manager.

De ombudsman verklapte uit het eerder verhoor van hoge ambtenaren achter gesloten deuren dat op het departement van Volksgezondheid ook radeloosheid ontstond over het trage optreden van Landbouw.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden