postuumDirk van der Wal (1947-2022)

Bevlogen leraar die alle landen van de wereld bezocht en aanstekelijk over zijn spannende avonturen vertelde

Iwan Tol
Dirk van der Wal Beeld Jiri Büller / de Volkskrant
Dirk van der WalBeeld Jiri Büller / de Volkskrant

‘Zo Dirk, ga je weer op vakantie?’ Zijn collega-docenten plaagden Dirk van der Wal maar wat graag. Ze wisten ook wel dat hij geen toerist was, maar een reiziger. En wat voor een. De leraar aardrijkskunde en geschiedenis bezocht alle landen in de wereld.

Als mensen er achter kwamen dat hij er zo’n reislustig leven op na hield, kreeg hij steevast drie vragen. Waarom doe je dit? Wat is je spectaculairste bestemming geweest? En waar betaal je het allemaal van?

‘Dan vraag ik op mijn beurt waar zij die BMW van kopen of dat huis’, zei hij in 1995 in Trouw. Om materiële zaken gaf hij niets, de meubels in zijn appartement in Vlaardingen bleven jarenlang hetzelfde. Bovendien had hij geen gezin te onderhouden. ‘Een gezinsleven was moeilijk te combinerenen met zijn reizende leven’, zegt zijn zus Joke.

Van der Wal groeide op in Den Haag, in een gezin met twee zussen. Op zijn 14de maakte hij zijn eerste grote fietstocht door Nederland. ‘En uiteraard ging hij naar het Drielandenpunt’, vertelt zijn zus. ‘Even de grens over. Zo is het allemaal begonnen.’

Van der Wal breidde zijn fietstochten al snel uit naar Zwitserland, Oostenrijk en Scandinavië. Na de fiets kwam de brommer, waarmee hij onder meer naar Libië reed. In 1973 boekte hij een ticket naar Vietnam om daar te zien wat oorlog met een land doet. Het was typerend voor zijn nieuwsgierigheid, zegt Joke. ‘Hij wilde alles met eigen ogen zien, zelf conclusies trekken. Dat was wat hem dreef.’

Na het afronden van de kweekschool werd hij docent, een vak dat uitermate goed paste bij zijn liefde voor reizen. Af en toe kwam hij te laat terug van een reis, omdat hij een aansluiting had gemist of met malaria in het ziekenhuis lag. Maar dat werd hem nooit kwalijk genomen door de schoolleiding, zegt Adrie de Raaf, dertig jaar lang zijn collega op de Marnix Mavo in Maassluis, later het Lentiz Reviuslyceum. ‘Dirk verstond zijn vak. Hij was een begeesterd docent.’

En ja, soms maakten leerlingen daar misbruik van. De Raaf: ‘Als ze geen zin hadden in de les, dan noemden ze gewoon een land. Dan begon Dirk daarover vanzelf enthousiast te vertellen. Voordat ze het wisten, klonk de bel alweer.’

Overboord geslagen van een rubberboot in het Caraïbisch gebied, oog in oog met een ijsbeer op de Noordpool, die zijn tent had opengerukt; Van der Wal maakte spannende avonturen mee. Maar net zo lief was hij in Tsjaad om te kijken of het daar echt zo saai was als men zei. Het was hem niet om de adrenalinekick te doen.

Evenmin was het voor hem een doel op zich om alle – bijna 200 – landen ter wereld te bezoeken, al werd hij wel steeds enthousiaster toen het einddoel in zicht kwam. Met een bezoek aan Tokelau, een eilandengroep in de Stille Oceaan, was zijn verzameling bezochte landen in 2011 compleet.

Door toedoen van zijn leerlingen kreeg hij in 1994 een vermelding in het Guinness Book of Records. ‘Er kwam speciaal iemand over uit het buitenland om te controleren of hij echt een stempel had van al die landen waarvan hij zei dat hij die had bezocht’, vertelt zijn zus. Daarna kreeg hij een oorkonde.

De laatste twee jaar leed hij aan Lewy body dementie, wat niet alleen zijn brein, maar ook zijn lichaam aantastte. Hij kwam in een rolstoel terecht en moest naar een verpleeghuis. Dirk van der Wal overleed op 2 april, 75 jaar oud. De oorkonde van het Guinness Book of Records bleef tot aan zijn dood op zijn kamer in het verpleeghuis hangen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden