Interview Beth Hart

Beth Hart: ‘Ik vind Anouk een betere zangeres dan mezelf’

Amerikaanse singer-songwriter Beth Hart, gefotografeerd in het Eden Hotel, Amsterdam. Beeld Daniel Cohen

De Amerikaanse zangeres is in Amsterdam en luisterde met de Volkskrant naar een aantal vakzusters.

Beth Hart komt graag in Nederland. ‘Jullie waren destijds zo ongeveer de enigen die nog in me geloofden’, vertelt de zangeres als ze heeft plaatsgenomen in de lobby van een Amsterdams hotel. Hart (47) is even in Nederland ter promotie van haar nieuwe studio-album War in My Mind, met daarop de van haar bekende mix van blues, ballads en rockliedjes. Eind deze maand geeft ze twee concerten in de Amsterdamse Afas Live. ‘Jullie Ziggo Dome heb ik vorig jaar al eens gedaan gedaan. Jongen, wat was ik zenuwachtig. 17 duizend man publiek. Het was muisstil toen ik Leave the Light On zong. Ik zal het nooit vergeten.’

Het liedje uit 2003 is voor haar een belangrijk nummer. ‘Ik was een paar jaar eerder door mijn platenmaatschappij Warner na twee albums gedumpt. Achteraf bleek het mijn redding. Ik kon gewoon de druk niet aan en was helemaal doorgedraaid. Hadden ze me nog een plaat laten maken, dan was dat mijn dood geweest, dat weet ik zeker.’

Hart zit nog geen twee minuten of ze begint haar hart te luchten over haar ziekte. ‘Bipolaire stoornis, type 1. Manisch depressief, noemen ze dat ook. Vooral de manische periodes zijn bij mij heel ernstig. Dan ben ik niet te houden en takel ik mezelf en anderen toe. Vroeger dacht ik dat het door de drank kwam, maar sinds een jaar of twintig weet ik dat ik echt ziek in mijn hoofd ben en heb ik daar de goede medicijnen voor.’

De liedjes op haar nieuwe plaat War in My Mind gaan daarover. ‘Al mijn liedjes gaan eigenlijk over mezelf en de moeite die ik heb mezelf staande te houden. Nu ben ik stabiel en heb ik het onder controle. Maar daar gingen jaren aan drank- en drugsmisbruik aan vooraf. Ik ben clean nu, maar vrees nog altijd een terugval.’

Hart weet inmiddels hoe ze het best kan functioneren. ‘Rustig aan doen. Nooit meer dan drie of vier keer in de week optreden en nooit langer dan vier tot zes weken op tournee. Anders word ik gek. Een rustig werkritme en een lading medicijnen houden me op de been. En jullie, mijn publiek.’

Hadden we haar in Nederland in 2003 niet een nieuwe kans gegeven door, naast Nieuw-Zeeland, als enige land haar derde album Leave the Light On uit te brengen, dan weet Hart niet of ze hier zo opgeruimd over zichzelf had zitten praten.

‘Inmiddels heb ik al weer een stuk of tien platen gemaakt, ik tour op mijn tempo twee keer per jaar door Amerika en Europa en voel me zielsgelukkig op het podium.’

In de studio en achter de schrijftafel heeft ze wat meer moeite. ‘Ik ben eigenlijk een heel egoïstisch mens. Ik schrijf geen liedjes waar anderen wat aan kunnen hebben. Ik heb nooit de luisteraar in gedachten. Liedjes schrijven is voor mij gewoon een manier om mijn demonen en angstbeelden te bezweren. Ik kan het best componeren als ik me niet zo goed voel. Dan ga ik aan de piano zitten en speel wat liedjes die ik goed ken. Daar komt dan altijd wel iets nieuws uit. De tekst komt als laatst, over wat ik op dat moment het meest op het hart ligt.

‘Is een liedje klaar, dan ben ik ook echt opgelucht. Lukt het niet, dan ga ik een beetje rommelen in de tuin of koken. Zingen, tuinieren en kokkerellen houden me in evenwicht.’

Maar hoe zit dat met de muziek? Kan ze troost putten uit muziek van andere zangeressen met het hart op de tong?

‘Ja ik kan echt ontroerd raken van een mooi liedje, maar hoor het ook meteen wanneer iets nep is. Emoties veinzen is heel gebruikelijk in de popmuziek. Billie Holiday en Nina Simone, die waren echt. Daar luister ik toch het liefst naar. Maar kom maar op hoor’.

Als we de laptop openklappen om haar wat liedjes te laten horen die we op de een of andere manier met Beth Hart associëren, gaat ze wat dichter bij de speaker zitten.

‘Covers kan ik alleen doen als ik me echt in een liedje kan inleven.’ Beeld Daniel Cohen

Big Brother and The Holding Company: Piece of My Heart (1968)

‘O, natuurlijk Janis Joplin’, klinkt het al tijdens het intro een beetje teleurgesteld. ‘Al zo lang als ik zing, word ik met haar in verband gebracht. Vroeger was dat waarschijnlijk vooral omdat ik ook zoveel zoop en zo zelfdestructief was. Maar ik ben pas naar haar muziek gaan luisteren omdat anderen in mij iets van haar hoorden.

‘Nou, ik eigenlijk niet. Janis Joplin klinkt veel rauwer. Ik heb haar werk uiteindelijk goed bestudeerd omdat ik in 2001 gevraagd werd om haar te spelen in de off Broadway-musical Love, Janis. Dat heb ik ook gedaan omdat ik verder niets om handen had. Maar om nu te zeggen dat ik veel van mezelf herkende, nee, eigenlijk niet. Mijn moeder draaide thuis heel veel muziek. Ook rockplaten. Maar nooit van Janis Joplin.’

Etta James: I’d Rather Go Blind (1968)

Een minuut lang luistert ze stilzwijgend. ‘Dit is zo mooi. Etta James, misschien wel mijn favoriet. Ik was een jaar of 16 toen ik een liveplaat van haar hoorde die toen net uit was, Blues in The Night. Zo echt, zo puur. Dat wilde ik ook, dacht ik.

‘Toen ging ik ouder studiowerk van haar luisteren, maar dat vond ik minder. Ze klonk te veel als een zangeres die haar witte publiek wilde behagen. Zonde. Maar I’d Rather Go Blind vond ik echt een uitzondering.

‘Ik had nooit gedacht haar muziek zelf te gaan zingen, totdat ik in 2011 met gitarist Joe Bonamassa de plaat Don’t Explain ging maken. Het bleek ook een favoriet liedje van hem.

‘Covers kan ik alleen doen als ik me echt in een liedje kan inleven. Dat was in dit geval niet zo moeilijk. Toen ik de tekst tot me nam, voelde ik me ineens weer 4 jaar oud. Ik stond op de oprijlaan en zag mijn vader in zijn auto stappen. Hij ging er vandoor met een snol van 19. Ik smeekte hem bij ons te blijven. ‘I’d rather go blind than see you walk away.’

‘Ik heb mijn vader jarenlang niet meer gezien, maar sinds enige tijd hebben we weer contact. Hij is 82 en ik ben heel blij dat we elkaar weer hebben gevonden. Het voelt alsof we beste vrienden zijn.’

Bonnie Raitt: Love Me Like a Man (1972)

Beth Hart luistert naar de akoestische bluesgitaar. ‘Robert Johnson? Nee, daar klinkt het te geproduceerd voor. Howlin’ Wolf kan het ook niet zijn.’

Als Bonnie Raitt begint te zingen: ‘Alweer zo’n zangeres waar iedereen me altijd mee vergelijkt waar ik eigenlijk niets aan vind. Natuurlijk, ze speelt fantastisch gitaar. Maar zeker haar oude werk zingt ze met van die hoge uithalen waar ik de kriebels van krijg.

‘Iemand hoort mij en denkt hee, Beth Hart, wat een sterke vrouw. En hup, de vergelijking met een andere sterke vrouw die ook wat met blues heeft is snel gemaakt.

‘Maar laat ik niet te hard zijn. Ik vind haar latere werk vanaf Nick of Time (1989) wel mooi. Dat draaide mijn moeder altijd. Daarop is haar stem ook wat lager, dat trek ik beter.’

Melody Gardot: Baby I’m a Fool (2009)

Tijdens het intro: ‘Is dit een van die countryplaten van Ray Charles met strijkers? Daarmee nam hij echt een risico. Geweldig.’

Als Gardot zachtjes begint te zingen, kraait Hart van plezier: ‘O, nee, wat geweldig. Dit is Melody Gardot. Dat vind ik echt de beste nog levende zangeres, weet je dat?

‘Als we het hebben over artiesten die veel hebben meegemaakt, dan is dit er een. Ze kreeg op haar 19de een ongeluk met haar fiets, was bijna dood, moest opnieuw leren lopen en kon geen piano meer spelen.

‘Ze leerde liggend op haar rug gitaar spelen en bleef op advies van doktoren muziek maken. Luister nou hoe ze klinkt. Als een vogeltje zo breekbaar, zo elegant. En tegelijk voel je al luisterend de pijn die ze heeft.

‘Ik geloof niet in reïncarnatie, maar als ik dan toch als zangeres mag terugkomen, dan wil ik klinken als Melody Gardot.’

Amy Winehouse: Rehab (2006)

‘Ongelooflijk wat een klasse Amy had’, zegt Hart tijdens de eerste tonen. ‘Hoe tragisch haar leven ook afliep, haar muziek was geweldig. Ze had helemaal niet geleerd jazzgitaar te spelen, maar kon wel alle akkoorden. Gewoon op gehoor. Zo deed ze alles puur op gevoel en intuïtie.

‘Zo knap ook hoe ze haar eigen sores tot mooie liedjes kon verwerken. Zoals hier in Rehab. Best dramatische tekst, maar ze maakt er toch iets opbeurends en zelfs dansbaars van.

‘Toch kost het me moeite hier lang naar te luisteren, omdat ik bij Amy altijd aan mijn zuster Sharon moet denken. Ze was tien jaar ouder dan ik en overleed aan aids toen ze 32 jaar was.

‘Ze was een junkie en zette op haar 16de al de eerste naald in haar arm. Sharon was echt zo iemand die duizend talenten had. De beste in sport, de hoogste cijfers op school. Maar toch altijd op zoek naar het gevaar.

‘Ze was 22 toen bij haar aids werd geconstateerd. Ze was zwanger van haar dochter Jade, die godzijdank niet besmet was. Er waren toen nog nauwelijks medicijnen. Mijn zus zou nog tien jaar blijven doorleven en afglijden naar de prostitutie.

‘Een week voor haar dood zocht ik haar op. Ik had een platencontract en wilde dat vieren. Ze zat met een vriend op bed crack te roken. Ik vertelde dat ik een weekje weg moest, maar dat we daarna haar dochtertje, dat ze had moeten afstaan, zouden terughalen.

‘Sharon zei dat ze dat niet zou redden en inderdaad was ze een week later dood. Haar dochter Jade is nu 35, heeft al een leven van verslavingen en ellende achter de rug, maar maakt het nu goed. Ze heeft zelf een dochtertje en zorgt nu heel goed voor mijn moeder.’

Anouk: Lost (2004)

Terwijl het rustige gitaarintro nog loopt: ‘Is dit Anouk? Wat een ontzettend mooi liedje. Anouk vind ik dus echt een fantastische zangeres en het is ook nog een van de nicest motherfucking bitches die ik ooit heb ontmoet.

‘Ik heb weleens haar voorprogramma gedaan. En ze kwam ook soms naar mijn optredens. Gingen we eerst uit lunchen. Nou, toen zag ik wel hoe beroemd ze hier is. Iedereen keek naar haar. Terecht.

‘Aan alles zie je ook dat ze een fantastische moeder is. Er zit zo veel compassie in Anouk. En geen nepperigheid. Alles wat uit haar komt, is echt en gemeend. 

‘Als ik haar zie, dan zie ik meteen iemand die ook veel moet hebben meegemaakt, al hebben we het er nooit over gehad. Je hoort het ook aan haar stem. Daar klinkt de blues in door.

‘Ik vind Anouk echt een geweldig sterke vrouw, en een betere zangeres dan mezelf.’

Beth Hart: War in My Mind. Provogue/Mascot.

Afas Live, 29 en 30/11, Holland International Blues Festival, Grollo, 12/6/19.

De twee concerten die Beth Hart eind november in de Amsterdamse Afas Live geeft, verschillen nogal. Onder de noemer A Weekend with Beth Hart geeft de Amerikaanse zangeres vrijdag een intiem soloconcert. Zaterdagavond zal ze met haar band ander repertoire spelen. ‘Ik wil nog wat covers instuderen. Welke, dat houd ik nog even voor me.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden