Het Eeuwige Leven Bert Donia (1943-2019)

Bert Donia, de laatste pleitbezorger van de minimumlijder

Hij hoefde in de jaren zeventig en tachtig het journaal maar te bellen en hij had de opening. Met Konsumenten Kontakt wist Donia heel goed de publiciteit te halen.

Bert Donia Beeld Nederlandse Freelancers

‘Bedankt voor het opkomen voor de minimumlijders’, zo stond in het laatste nummer van Koopkracht, het blad van het in 1993 opgeheven Konsumenten Kontakt (KK). Bert Donia, die op 22 juli overleed op 76-jarige leeftijd, was het gezicht van de organisatie. Hij moest zelf de stekker eruit trekken, omdat hoofdfinancier FNV er geen brood meer in zag. Hij voorspelde dat de onderbetaalde klasse zware tijden wachtte.

Twintig jaar was hij directeur van KK geweest (‘ik hoefde het NOS Journaal maar te bellen en had de opening’), maar de tijdsgeest was begin jaren negentig veranderd. ‘De aandacht is verschoven van de vraagkant – de consumenten – naar de aanbodkant – het bedrijfsleven’, zo vertelde hij in zijn afscheidsinterview voor de GPD.

Donia werd geboren in het voormalige Jutphaas bij Utrecht in een geëngageerd links nest. Zijn vader werkte als chef de bureau bij de vakbond NVV, zijn moeder was raadslid voor de PvdA. Na de HBS, MO Economie en een propedeuse rechten trad hij in 1968 in dienst van KK. Vier jaar jaar later was hij directeur.

Hoewel KK met 35 duizend leden een kleinduimpje was in vergelijking tot de Consumentenbond, wist Donia net zoveel aandacht te krijgen als zijn collega-directeur Dick Westendorp met twintig keer zoveel leden. ‘Wij zijn de luis in de pels van de Consumentenbond’, zei Donia. Ulferd Bruseker die 18 jaar bij KK werkte: ‘Hij kon heel goed de publiciteit bespelen. Zijn standpunten waren puntig: altijd een hapklare brok voor de media.’

Donia was heel lang het verlengstuk van de vakbond die KK na de oorlog had opgericht en ook zijn salaris betaalde. Als Wim Kok en Arie Groenevelt hogere lonen hadden afgedwongen, moest KK ervoor waken dat het voordeel niet teniet zou worden gedaan door hogere prijzen. Hij was vaste gast van Vara-radioprogramma’s als In de Rooie Haan en televisieprogramma’s als Koning Klant en de Konsumentenman van Frits Bom. Aad van den Heuvel van de KRO haalde hem echter ook als vaste gast binnen in zijn Van Speyk Show.

Donia’s bijnaam was ‘het keffertje’. ‘We waren bepaald niet zachtzinnig, maar dat werd in die tijd gewaardeerd. Pressie was onze hoofdtaak. Vooral gericht op de overheid. We signaleerden een probleem, onderzochten het, en zorgden ervoor dat we altijd een alternatief bij de hand hadden’, zei hij in een interview met Trouw.

Bruseker noemde KK veel ‘activistischer’. Zo slaagde KK erin de ozb kwijt te laten schelden voor 110 duizend huishoudens. Donia zei altijd te tanken bij de witte pompen (hij wilde niet de winst van Shell en Esso spekken) en bij supermarkten alleen voor B-merken te kiezen. En van modemerken moest hij helemaal niets weten. ‘Dat bedrijf met dat merk van de krokodilletjes’, noemde hij zelfs struikrovers.

Bruseker zegt dat hij als mens echter juist heel aardig was. ‘Het is de beste baas waar ik ooit onder heb gewerkt.’ Zijn enige zoon Menno Donia: ‘Als je de interviews terugleest, krijg je het idee van een drammer. Maar privé was hij de vriendelijkheid zelve. Hij was sociaal bewogen maar zeker niet dogmatisch links. Zo had hij vele vrienden die werkzaam waren in commerciële sectoren.’

Na zijn vertrek bij KK zou hij ook directeur worden van de Federatie van Belastingadviseurs. In 2000 ging hij met pensioen. Hij stortte zich op zijn twee grootste liefhebberijen: Franse geschiedenis en kunst. Vier jaar geleden kreeg hij kanker. Zijn zoon: ‘Dankzij de behandelingen heeft hij nog lange tijd een goede kwaliteit van leven gehad en kon hij de geboorte van zijn kleinzoon nog meemaken.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden