Eeuwig levenBert Beekman (1952-2020)

Bert Beekman (1952-2020): de glimlachende pionier van eerlijke handel

Bert Beekman

Bert Beekman woonde lang in Latijns-Amerika. Hij werd zo een pionier in fairtradeproducten als bananen, koffie, noten en cacao.

Op zijn 50ste jaar werd de diagnose parkinson gesteld. Bert Beekman gaf niet op. Hij bleef zich inzetten voor de boeren in de Derde Wereld.

Solidariteit was een groot goed in zijn leven. Toen hij zijn rol als coördinator handelscampagnes bij Oxfam Novib niet meer goed kon uitvoeren, werd hij beleidsadviseur. Ook zijn droom van een keten van eerlijke koffiezaken met mede-eigenaarschap van koffieboeren, The Smell of Coffee − waarvan in 1999 een eerste zaak was geopend in Rotterdam − moest hij opgeven. ‘Het had een soort Starbucks moeten worden. Dat is helaas niet gelukt’, zegt zijn echtgenote Monique van de Vijver. ‘Ook als gevolg van zijn ziekte.’

Max Havelaar

‘Betrokken, slim, vasthoudend. En met een glimlach’, zegt Nico Roozen, tot vorig jaar directeur van de organisatie Solidaridad. Beekman werd door hem in 1987 aangetrokken voor de introductie van het fairtradekeurmerk Max Havelaar, waarvan Beekman zeven jaar lang directeur was. Daarna richtte Beekman zijn eigen consultancybureau NovoTrade Consult op, dat door Solidaridad werd ingeschakeld voor de ontwikkeling van de eerlijke bananen.

Op dat moment was de bananenmarkt een oligopolie van drie producenten: Chiquita, Del Monte en Dole. Zij wensten geen indringers. Beekman heeft toen een samenwerking opgezet met bananenboeren in de Dominicaanse Republiek en Ecuador voor de lancering van OKE bananen. Later kwam hij in dienst bij Oxfam Novib, waar hij de Make Trade Fair-campagne organiseerde. Sinds 2007 maakte de ziekte hem het werken onmogelijk. Uiteindelijk werd hij volledig zorgafhankelijk. Beekman overleed 23 maart – slechts 67 jaar oud. Uit zijn eerste huwelijk had hij drie kinderen en uit zijn tweede nog eens twee.

Zigeunermuziek

Hij werd geboren in Culemborg. Zijn vader was internist en zijn moeder verpleegkundige. Later verhuisde het gezin van zes kinderen naar Den Helder, waar hij opgroeide. Na de middelbare school ging hij bodemkunde en hydrologie in Wageningen studeren. Een van zijn passies was toentertijd zigeunermuziek. Hij was ook enige tijd voorzitter van studentenvereniging Ceres.

‘Nadat hij in 1976 was afgestudeerd kon hij een promotieplaats krijgen bij Shell. Maar hij wilde de wereld ontdekken en ging naar Honduras’, zegt Van de Vijver. Tien jaar zou hij daar blijven. Het was een onrustige periode, omdat in bijna alle Midden-Amerikaanse landen guerrillabewegingen tegen zittende dictators vochten. Hij moest vluchten uit het land vanwege zijn werk voor Salvadoraanse vluchtelingen. Hij kwam terecht in Nicaragua, waar hij veel werkte met boeren als landbouwadviseur voor de sandinistische regering. ‘Mogelijk heeft hij daar ook de ziekte van Parkinson opgelopen’, zegt Roozen. ‘Zijn werk leverde een langdurige blootstelling aan agro-chemicaliën op, wat een risicofactor is.’

Moeizaam

Na zijn terugkeer uit Midden-Amerika ging hij als directeur van Max Havelaar de handelsstromen regelen voor dit fairtradekeurmerk. Hij deed dat overleg met organisaties van koffieproducenten, branders, handelaren, supermarkten en consumentenorganisaties. In Nederland ging het moeizaam. Zwitserland was voorloper met een klinkend succes door de steun van de twee grootste supermarktketens. Frankrijk, België, Italië en Denemarken volgden.

Na zijn dood prezen velen hem om de wijze waarop hij kleine boeren voor zich kon innemen en consumenten warm maakte voor de nieuwe, eerlijke wijze waarop koffie, bananen en andere producten zouden moeten worden verhandeld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden