HET EEUWIGE LEVENBernhard van Haersma Buma

Bernhard van Haersma Buma (1932-2020): Een erudiete, kwieke Friese heer van stand

De vader van Sybrand was net als hijzelf burgemeester en telg uit een illustere familie van bestuurders. Lintjes opspelden deed hij met liefde.

Bernhard van Haersma Buma.

Zijn laatste wens was dat de naam van zijn geboortestad Stavoren weer zou veranderen in Staveren. Want dat was de echte naam. Dat een niet-Friese burgemeester in 1978 de naam Stavoren had gekozen omdat die mooier klonk, had te maken met gebrek aan kennis van de Friese geschiedenis.

Zo werd Bernhard van Haersma Buma nog activistisch na een vlekkeloze carrière als burgervader in de gemeenten Workum en Sneek.

Vorig jaar overleed zijn echt­genote in hun woonplaats Leeuwarden, net nadat hun zoon ­Sybrand van Haersma Buma daar tot burgemeester was benoemd. Op 26 juni stierf Bernhard zelf ­nadat hij onwel was geworden tijdens het zwemmen in het recreatiegebied Groene Ster bij Leeuwarden. Hoewel hij 88 jaar was, zwom hij vrijwel elke dag. ‘Een zeer goed gebruinde, fitte, glasheldere, domweg gelukkige man’, zo omschreef Sybrand hem op de uitvaart.

Een ‘heer’ in alle opzichten

‘Als ik hem moet karakteriseren, zeg ik een ‘heer’ in alle opzichten. Erudiet en vriendelijk’, stelt Bearn Bilker, een andere oud-burgemeester en voorzitter van de Stichting Nassau en Friesland, waarvoor ook Bernhard van Haersma Buma ­actief was . ‘Hij woonde in het centrum van Leeuwarden, zodat zijn geliefde museums en schouwburg om de hoek waren.’

Bernhard van Haersma Buma was zelf de zesde generatie van een illustere familie van Friese bestuurders. Dat zijn zoon vorig jaar de Haagse politiek opgaf voor een burgemeesterspost in Leeuwarden, betekende dat die traditie niet bij hem eindigde. Bernhard trad zelf in het voetspoor van zijn vader – ook Sybrand geheten – die al op 26-jarige leeftijd burgemeester werd van Stavoren/Staveren en later van Wymbritseradeel. Vanwege zijn aandeel in het verzet werd hij in 1941 door de Duitsers gearresteerd; hij kwam om in concentratiekamp Neuengamme.

Bernhard was toen 10 jaar oud. Hij ging naar het gymnasium in Sneek en studeerde daarna rechten in Utrecht. Hij werkte eerst bij de gemeente Den Haag en de provincie Drenthe. Tegelijkertijd werd hij actief binnen de jongeren­beweging van de Christelijk-Historische Unie (CHU), een van de voorgangers van het CDA.

Hij was net voorzitter geworden van de Federatie van Christelijk-Historische Jongerengroepen, toen hij in juni 1962 benoemd werd tot burgemeester van Workum. In 1959 was hij getrouwd met Elly van Werkum, met wie hij naast hun zoon Sybrand ook twee dochters kreeg, Clarisse en Marcelle. Een jaar later volgde zijn benoeming in Sneek.

Keurig in het pak

Van Haersma Buma hield van het representatieve werk: het openen van winkels, het opspelden van ridderordes en het brengen van een bloemetje naar een 100-jarige. ‘Veel Snekers zien hem in herinnering nog door de stad fietsen. Kwiek, keurig in het pak, de rug kaarsrecht en de aktetas om de stang van de fiets gegespt’, schreef de Leeuwarder ­Courant. Dat hij later geen eigen portefeuille had, maakte hem niets uit. ‘Er is ook veel organiserend, coördinerend en representatief werk te doen’, stelde hij vast.

Na zijn burgemeesterschap stortte hij zich op het schrijven. Hij schreef boeken over het Old Burger Weeshuis in Sneek, middeleeuwse kloosters in Friesland, 750 jaar Dominicaanse aanwezigheid in Leeuwarden en de Grote of Jacobijnerkerk in Leeuwarden. In deze kerk gaf hij ook rondleidingen.

Slechts zelden kleurde hij ­buiten de lijntjes in zijn ordelijke bestaan. Een uitzondering was het bezoek aan het nudistenstrand van de Groene Ster. Dat hoopte hij te doen totdat Stavoren weer Staveren zou heten. Maar op de dag dat hij daar een wapen zou onthullen, vond zijn uitvaart plaats. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden