Die ene leerlingDick de Scally over Benny

‘Benny was thuis een heel andere jongen dan op school’

Leerkrachten, docenten en hoogleraren over de leerling die hun kijk op het vak veranderde. Deze week: Dick de Scally (78) over Benny, die thuis een heel andere jongen was dan op school.

null Beeld Hedy Tjin
Beeld Hedy Tjin

‘Nee, zijn naam ken ik niet meer, de naam van de leerling die mij leerde dat onderwijs niet altijd confectie is, maar soms bovennormaal maatwerk moet zijn. Laat ik hem Benny noemen. Hij woonde in de jaren ’80 niet ver van school, op de eerste verdieping van een saai flatgebouw, samen met zijn moeder. De vader was vertrokken en toen ik later met de moeder te maken kreeg, begreep ik hem wel.

‘Ik gaf Benny Nederlands en was mentor van zijn brugklas. Tijdens mijn lessen gedroeg hij zich vrij onopvallend. Wel kwam hij vaak te laat en zijn huiswerk was nooit af. De kunst van het spijbelen beheerste hij tot in de puntjes.

‘Toen ik zijn moeder daarover tijdens een spreekavond inlichtte, barstte zij in tranen uit. Ze vertelde dat Benny thuis een gemene tiran was, een monster, een gek die zijn moeder terroriseerde met geschreeuw, leugens en slaande deuren. Ik dacht even na. Wat moest ik hier in godsnaam mee? Ik had medelijden met die moeder, maar wilde ook die jongen helpen. In een opwelling zei ik dat ze me mocht bellen als het weer eens uit de hand liep, zo nodig op mijn privénummer.

‘Ik sprak er natuurlijk ook met Benny zelf over. Die toonde me de andere kant van het verhaal. Dat wijf is een kreng, zei hij. Ze ontvangt op de onmogelijkste tijden mannen en dan moet ik op mijn kamer blijven. Vindt u het gek dat ik er dan vandoor ga? Ik begon langzaam in te zien dat niet Benny het probleem was, maar zijn moeder.

‘Niet veel later kwam inderdaad dat telefoontje. Moeder was in paniek, want Benny had die ochtend haar twee geliefde parkietjes de nek omgedraaid – uit wraak om iets – en de vogeltjes vervolgens op haar ontbijtbord gelegd. Kon ik snel komen? In een tussenuur ging ik naar ze toe. Benny deed de deur open. Zijn moeder lag als een dweil te slapen op de bank, waarschijnlijk na een zware nacht. Zo is ze dus, zei Benny.

‘In zulke gevallen schakelen scholen vaak instanties in. De leerplichtambtenaar kan boetes uitdelen voor ernstig spijbelen. Een kind kan uit huis worden geplaatst. Maar dat vond ik in dit geval niet de goede oplossing. Het escaleert gauw. Ik wilde eerst zelf proberen een oplossing te vinden.

‘Met de directeur van de school besprak ik de mogelijkheid Benny zijn schoolwerk een paar weken vanuit huis te laten doen. Ik wilde hem niet uit huis laten plaatsen, maar juist in huis. Op school was hij immers rustig, in de klas nooit vervelend. Als hij dat gedrag mee naar huis zou kunnen nemen, zou daar misschien iets verbeteren. Vooral als ik zijn moeder zou vertellen waarom Benny zich zo gedroeg en dat ik in die weken elke dag langs zou komen.

‘Zo deden we het dus. Elke dag ging ik samen met Benny een halfuurtje aan het werk. En we spraken even met elkaar, zodat hij zijn grieven over zijn moeder bij me kwijt kon. Benny veranderde. En na een paar weken kwam hij weer naar school. Zijn moeder heeft me daarna nooit meer gebeld.

‘Waarom het gewerkt heeft, weet ik niet precies. Dit is ook geen ingreep die je terugvindt in de boeken over pedagogiek en didactiek. Misschien hielp het dat ik tijdelijk een soort vaderrol voor Benny vervulde. Ik besteedde aandacht aan hem, waar zijn moeder dat niet deed. Ik bood hem structuur: doe je huiswerk. En ik stelde eisen: dit moet morgen af zijn.

‘Voor mij was de les vooral dat er in extreme gevallen extreem maatwerk nodig is, waarbij je soms van de regels moet afwijken. Dat vraagt behoorlijk wat tijd en energie van een docent, maar het kan de moeite waard zijn.

‘Benny was na de ingreep waarschijnlijk nog steeds geen perfecte zoon. Maar hij deed zijn huiswerk en heeft niet meer gespijbeld. En misschien kwam dat ook wel omdat hij een zekere verplichting tegenover mij voelde. Ik had hem geholpen, dan kon hij me toch niet voor jan doedel op school laten zitten?’

Benny heet in werkelijkheid anders. Zelf een verhaal over een leerling of student door wie u anders naar uw vak ging kijken? Mail het naar r.kuiper@volkskrant.nl. Ook conciërges, onderwijsassistenten en prakticumbegeleiders mogen insturen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden