Postuum Het eeuwige leven

Ben Kroon (1923-2019), journalist als ‘het geheugen van Amsterdam’

Hij was de meest gezaghebbende stadsredacteur van het naoorlogse Amsterdam, burgemeester Van Hall belde hem persoonlijk om op zijn stukken te reageren. ‘Eigenlijk was ik liever architect geworden’, zei Kroon.

Ben Kroon.

Nadat hij in 2004 in Amsterdam op straat werd geschept door een auto en hersenletsel opliep waardoor zijn geheugen werd aangetast, schreef de letterkundige Kees Fens: ‘Het geheugen van Amsterdam is verwoest.’

Journalist Ben Kroon was een levend monument van de stad Amsterdam. Hij trad meteen na de oorlog in dienst van het katholieke dagblad De Tijd, waar hij later stadsredacteur werd. ‘Hij was in de jaren vijftig en zestig de best ingevoerde en meest gezaghebbende journalist van de stad’, aldus Loek Hieselaar, die hem daar opvolgde als chef van de stadsredactie.

Kroon schreef over alles wat er toen in Amsterdam in wederopbouw gebeurde; het liefst over de ontwikkeling en architectonische vormgeving van nieuwe wijken en gebouwen. ‘Eigenlijk was ik het liefst architect geworden’, zei hij wel eens. Hieselaar: ‘Hij was een luis in de pels, die vernieuwing toejuichte maar niet als deze ten koste ging van het authentieke en monumentale Amsterdam.’

Zijn dochter Maria Kroon noemt hem een ‘verhalenverteller’. Ben Kroon (vader van vier kinderen) overleed op de hoge leeftijd van 96 jaar in Amsterdam. De uitvaart vond plaats in de Dominicuskerk aan de Spuistraat, waar hij wekelijks kwam voor de mis. ‘Hij bleef een gelovig katholiek, inclusief het opsteken van kaarsjes en het bidden van de rozenkrans, maar wel een van de progressieve richting’, zegt zijn dochter.

Ben Kroon werd geboren in een katholiek gezin van negen kinderen in Amsterdam-Noord, vlakbij het Spreeuwenpark. Zijn vader was accountant – of kassier, zoals het toen werd genoemd – bij De Tijd. In de oorlog werd Ben tewerkgesteld in Duitsland. Na terugkeer kon hij een baantje krijgen als leerling-journalist bij een van de kopbladen van De Tijd in Hilversum. Na zijn huwelijk in 1953 keerde hij terug naar Amsterdam, waar hij stadsredacteur werd. Hij bouwde een enorm netwerk op: van de monumentenbeschermer en oprichter van Stadsherstel Geurt Brinkgreve, majoor Bosshardt van het Leger des Heils en de kooplieden op het Waterlooplein tot burgemeester Gijs van Hall, de laatste regenteske burgemeester van de stad in de jaren zestig. Die belde Kroon persoonlijk belde als hij het weer niet eens was met een van diens stellingnames.

Van Kroon was bekend dat hij de stad het liefst wandelend en fietsend verkende. Bij zijn 25-jarig dienstverband pleitte zijn leerling Henk Suer hem te eren met een straatnaam of liever nog monument: ‘Het zou een door de straten fietsende man moeten voorstellen, de haren ietwat warrig door de wind en het hoofd geheven naar de rooilijn van de gevels.’

Na het gedwongen vertrek van burgemeester Van Hall in 1966 verruilde Ben Kroon het chefschap van de Amsterdamse redactie voor die van het chefschap op de kunstredactie van De Tijd. Hij bleef dat tot de opheffing van dagblad De Tijd in 1974 en ging toen als Chef Cultuur over naar het weekblad De Tijd. Na zijn pensioen in 1986 bleef hij zijn verhalen vertellen en ook opschrijven. Zijn fascinatie voor kunst bleef. Meerdere keren per week ging hij naar het Stedelijk Museum of het Rijksmuseum.

Hij schreef diverse boeken over Amsterdam, zoals Bewaard in het hart (1965) over 10 jaar monumentenzorg in Amsterdam en de Glorie van Amsterdam (1975). In 2004 beschreef hij in het boek In het land van de vijand zijn ervaringen als in Duitland en Polen tewerkgestelde 20-jarige jongeman en de terugreis naar Nederland, waarbij hij in Dresden het alles verzengende bombardement op de stad meemaakte.

Toen hij thuiskwam en aanbelde zei zijn moeder van boven: ‘Ben jij het Ben?’

Overleeft een liefde ziekte, een miskraam of vreemdgaan? In Van Twee Kanten interviewt Corine Koole twee partners apart van elkaar over een heftige gebeurtenis in hun relatie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden