BELEDIGEND ?

GroenLinks heeft een motie ingediend, waarin de regering wordt verzocht geen woorden als 'uitkeringstrekkers' of 'inactieven' te gebruiken. Ze zouden beledigend zijn voor degenen die het betreft....

Ab Harrewijn, Kamerlid voor GroenLinks: 'Die motie komt van mij. Ik liep er al een tijdje mee rond, omdat ik tijdens spreekbeurten erop werd aangesproken. Bijstandsvrouwen of de zogenoemde CNV-andersactieven zeiden tegen mij: ''Joh, zeg daar eens wat van, want ik ben helemaal niet inactief. Ik doe juist hartstikke veel.''

Donderdag schoot het me te binnen, want je denkt er natuurlijk niet altijd aan. Ik heb er wel eens losjes met wat mensen over gepraat, maar het was geen agendapunt op een GroenLinkscongres ofzo.

Zo'n motie indienen is niet moeilijk. Die maak ik zelf, staande de vergadering. Of het helpt? Ik hoop het. Woorden kunnen nu eenmaal beledigend zijn. Hoewel, soms worden dergelijke woorden een geuzennaam. Ik heb ooit een jongen gezien met op zijn T-shirt: Proud to be a Bijlmerboy.'

Albert van Wijk, inwoner van Amsterdam-Zuidoost: 'Die jongens met zo'n T-shirt zie ik ook weleens lopen. Ik vind het een bezopen soort van provoceren. Op sommige plekken van de Bijlmer is allerlei ongunstigs aan de hand. Dat poets je niet weg met een T-shirt. Overigens, de Bijlmer wordt vaak ten onrechte gelijkgesteld aan Zuidoost. Maar bijna de helft van de bewoners van dit stadsdeel woont niet in de Bijlmer, maar in Gaasperdam. Dat is een heel ander soort buurt, rustiger en vrijwel zonder hoogbouw. Om dan als Gaasperdammer met de Bijlmer geassocieerd te worden, is niet beledigend, maar soms wel irritant.'

Gerard van Loo (68), supporter van De Graafschap: 'Vroeger werden we uitgescholden. Ze noemden ons ''boeren''. Daar hebben we ons een poosje aan gestoord. Maar boeren zijn slim. We hebben het opgepakt en gezegd: van de boeren moeten jullie het hebben. Kijk naar de oorlog, toen hadden jullie ons hard nodig. Nu noemen we onszelf ''superboeren'' en is het geen scheldwoord meer. Gewone mensen waarderen dat. Wij noemen nu Vitesse ''herenboeren'', omdat ze kapsones hebben, uit de stad komen en toevallig in een mooi stadion spelen. Dat vinden ze niet leuk. Een troost: een bijnaam is niet voor eeuwig. Door de milieumaatregelen zijn er straks helemaal geen boeren meer, dus ook geen herenboeren.'

Arend Korteweg, supporter van Vitesse: 'Herenboeren? Hé, kom es effe. Wie zegt dat? O, zijn het die lui uit Doetinchem? Dat telt niet, dat zijn zelf boeren. Als het nu werd gezegd door mensen uit Amsterdam, Rotterdam of, nog erger, uit Nijmegen, dan zou ik beledigd zijn. Nu denk ik: ach, ze doen maar.'

Ad Foolen, taalkundige, verbonden aan de Katholieke Universiteit Nijmegen: 'Het maakt verschil door wie iets wordt gezegd. Als iemand van joodse afkomst het over een jodenstreek heeft, wordt dat als minder beledigend ervaren dan wanneer een niet-jood dat doet. Roept een voetbalsupporter ''hondenlul'', dan laat de scheidsrechter gewoon doorspelen. Maar noemt premier Kok een geachte afgevaardigde in de Tweede Kamer een hondenlul, dan zal Kamervoorzitter Van Nieuwenhoven hem tot de orde roepen. Bij Kok is het woord nog confronterend, bij de voetbalsupporter niet meer.

Wat GroenLinks wil, heeft daarmee te maken. Het confronterende van het woord uitkeringstrekker, zoals gebruikt door de regering, moet worden vervangen door uitkeringsgerechtigde. Dat woord heeft dezelfde verwijsbetekenis, maar een minder negatieve gevoelswaarde. Zo kan je aan de gang blijven, want op enig moment krijgt ook uitkeringgerechtigde een te negatieve gevoelswaarde en moet het op zijn beurt door nieuw eufemisme worden vervangen.'

Han Mulder, oud-journalist van Het Parool: 'In de jaren zestig woonde ik ergens in Amsterdam een teach in van de gemeente bij. Op een gegeven moment stak een neger zijn vinger op. Hij wilde wat vragen. De voorzitter zag dat en zei: ''Het woord is aan die meneer met die donkere krulletjes.'''

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden