Het eeuwige leven Béla Stamenkovits (1949-2019)

Béla Stamenkovits (1949-2019): De beste reclameman van Nederland

Nadat de geboren Amsterdammer een tien voor tekenen haalde ging hij in de reclame. ‘Op het laatste moment kon hij een campagne omgooien.’

Béla Stamenkovits.

‘Schat, staat de Bokma koud?’ was zijn grote doorbraak. Hij kon ook heel subtiel zijn, zoals de reclamespot voor Shell waarbij motorolie over het lichaam van supermodel Naomi Campbell liep.

Béla Stamenkovits behoorde tot de wereldtop van reclamemakers. In de jaren tachtig werd zijn bureau in New York verkozen tot ‘beste buitenlandse reclamebureau’.

In 1996 werd hij reclameman van het jaar. En in 2011 werd hij opgenomen in de eregalerij van Art Directors Club Netherlands (ADCN). Vele vakgenoten noemden hem de beste reclameman van Nederland. ‘Hij noemde zijn perfectionisme bijna ziekelijk’, schreef vakblad Adformatie.

Stamenkovits overleed op 30 maart aan de gevolgen van galwegkanker die al in april 2016 bij hem werd vastgesteld. In 2017 gaf hij nog interviews voor de documentaire De Kunst van het Verleiden en het boek Hoe verzinnen ze het. Béla Stamenkovits wordt overleefd door zijn echtgenote Julliette, zoon Béla jr. en dochter Ivana.

Hij werd geboren in de Amsterdamse Rivierenbuurt in een muzikale familie. Zijn Hongaarse vader was violist die onder meer bij het Concertgebouw speelde. Zijn Nederlandse moeder was een performer. Alle drie zonen speelden een instrument. Met buurtjongen Harry Sacksioni (gitarist) had Béla een eigen bandje dat begin jaren zestig optrad. Zijn broer was de drummer.

Op het lyceum had hij het weinig naar zijn zin. Het vak waar hij in uitblonk was tekenen, waarvoor hij als eerste leerling van de school een 10 kreeg. De leraar zei dat ‘hij beter daar zijn geld mee kon verdienen’. Hij liet zich dat geen twee keer vertellen.

Zijn dochter Ivana: ‘Hij dacht dat er bij een reclamebureau getekend werd, zodat hij solliciteerde op de advertentie: Reclamebureau zoekt loopjongen. Het bleek KVH te zijn dat door de Amerikaan Morton Kirschner was opgericht. Toen er een keer geen art director in huis was, en er een spoedklus voor Campari gedaan moest worden, griste Béla de jobbag uit handen van de traffic manager en zei dat hij het zou doen. Morton vond het resultaat geweldig en Béla werd assistent-artdirector.’

In 1973 richtte hij zijn eerste eigen bureau op. Vijf jaar later werd hij mede-oprichter van PMS en in 1987 van bureau Campaign Company. Buitenlandse campagnes waar hij enorme bewondering voor had waren: Heineken refreshes the parts other beers cannot reach en Happiness is a cigar called Hamlet.

In 1985 ontmoette Béla zijn vrouw Juliette Jansen: ‘Béla had indruk op mij gemaakt, door zijn warme persoonlijkheid, humor, intelligentie, internationale ambities en gedrevenheid.’ In 1994 trouwden ze in hun zelf ontworpen villa in St Tropez.

In 1997 werd Campaign Company onderdeel van TBWA Worldwide. ‘Hij was een teamplayer, maar als art director ben je eindverantwoordelijk. In de bewaking was hij compromisloos. Hij wist als niemand anders wat goed was’, aldus collega Lysbeth Bijlstra. Hij kon campagnes waar maandenlang aan was gewerkt op de avond voor de presentatie omgooien.

De jaren negentig waren zijn mooiste jaren met campagnes voor Guhl, Shell, Delta Lloyd, Hij, Zij en WE. ‘Hij was niet alleen perfectionistisch in zijn werk, maar privé was hij net zo’n perfectionist’, zegt dochter Ivana. Elk detail in huis was belangrijk, en met zorg uitgezocht. Hij kon goed koken, wist veel van kunst af en was people-smart. Toen we nog jong waren, zaten we altijd op dezelfde plekken aan tafel. Béla jr. naast mama en ik naast papa. Ook tijdens zijn ziekte klaagde hij nooit. Hij wilde juist weten hoe het met anderen ging.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.