180 graden radicaal dierenactivisme

Bedenk oplossingen voor wat je bestrijdt

Ondernemer Mark Kulsdom (42) veranderde van mening over radicaal dierenactivisme.

Ondernemer Mark Kulsdom is bedenker van de Dutch Weed Burger. Beeld Ivo van der Bent

Oude standpunt

‘Alleen radicale acties hebben zin bij het bestrijden van onrecht. Ik studeerde geschiedenis en maakte mij boos om de ongelijkheid in de wereld. Een jongen die ik ontmoette vroeg: ‘Als jij je zo druk maakt om onrecht, waarom eet je dan nog vlees? Er is geen groep levende wezens die zo wordt onderdrukt als dieren, en niemand komt voor ze op.’ Ik dacht: wow, dit is waar, en ik besloot veganist te worden. Ik ging demonstreren tegen dierenleed. Met z’n tienen, vijftienen stonden we met spandoeken voor de McDonald’s. Voorbijgangers gooiden onze folders in de afvalbak, politieagenten stuurden ons weg. Demonstraties zetten geen zoden aan de dijk, ik moest op zoek naar iets met meer impact. Een vriend liet mij een artikel lezen over jongeren in Amerika die kooien van nertsenfokkerijen hadden opengezet. 

‘Dát was het: we geven opgesloten dieren hun vrijheid terug. Ook in veel Europese landen bleken jongeren dit soort acties te voeren. Ik ging met vrienden naar Engeland om de vossenjacht te helpen saboteren. We blokkeerden de ingang van dierproeflaboratoria. Ik voelde mij een vrijheidsstrijder, een piraat die stond voor gerechtigheid. Wij, de dierenactivisten, waren geen hersenloze pubers die alcohol drinkend en blowend in de disco rondhingen, nee, wij zetten ons in voor de goede zaak. In 2000 ging ik naar Denemarken voor een nachtelijke actie om twaalfduizend nertsen te bevrijden uit fokkerijen. Met nog een paar anderen werd ik opgepakt en veroordeeld tot zes maanden onvoorwaardelijke gevangenisstraf. In de cel rekende ik uit hoeveel nertsen per uur celstraf we hadden bevrijd. Hoe beroerd het ook was om gevangen te zitten, dit was het wel waard geweest.’

Het kantelpunt

‘Na mijn vrijlating stond ik op de radar van de politie en de veiligheidsdienst. Mijn telefoon werd afgeluisterd. Ik besloot op een andere manier actief te worden voor hetzelfde doel en werd woordvoerder van het Dierenbevrijdingsfront. Na een jaar kreeg ik een relatie met een meisje dat mij vroeg mee op reis te gaan naar Australië en Nieuw-Zeeland. Zo brak ik een half jaar met mijn activistische leven. Ik zat op de mooiste plek van de wereld en daar besefte ik dat ik een boze, onbenaderbare, onaardige figuur was geworden. Het activisme had mij verhard. Mijn zachte, emotionele kant was verwaarloosd. 

‘Mijn vriendin beweerde dat radicale activisten een probleem hebben en naar de psychiater moeten. Die opmerking vond ik irritant, maar ze zette mij ook aan het denken: waarom wordt de een kwaad van onrecht en de ander niet? Op een tomatenkwekerij waar we werkten, raakte ik aan de praat met een andere reiziger die mij intrigeerde vanwege zijn felblauwe ogen. Het klikte. Hij vertelde dat hij kankeronderzoek deed en daarbij gebruikmaakte van dierproeven. Dat was verwarrend. Iemand die ik sympathiek vond, zag ik ineens als vijand. Ik wilde af van die woede. Na terugkeer in Nederland ben ik met behulp van een taoïstische leraar op zoek gegaan naar de wortels van mijn boosheid. Die bleken niets met dierenleed te maken te hebben. Mijn denken werd lichter, niet meer zo zwart-wit. Ik kwam tot het inzicht dat bijna iedereen meent het goede te doen en je niet over een ander moet oordelen.’

Nieuwe standpunt

‘Er zijn andere middelen dan radicale acties om onrecht te bestrijden. In plaats van iets kapotmaken kun je ook een oplossing bedenken voor wat je bestrijdt. Verandering begint bij jezelf, bij de keuzes die je maakt. Als je 20 jaar bent, kun je erg onder de indruk zijn van je eigen mening, op je 40ste veel minder.’

Het effect

‘Ik heb een hapklare verandering op de markt gebracht: The Dutch Weed Burger, gemaakt van zeewier. Doordat zeewier rijk is aan eiwitten is het een goede opvolger van vlees. Smakelijke alternatieven voor vlees kunnen een einde maken aan dierenleed. Wat begon als een idee voor een documentaire die ik met een vriendin in New York maakte, werd een serieus nieuw product. We vroegen een veganistische kok een weedburger te maken, die we voorbijgangers op straat lieten proeven. Die zeiden: ‘Wow, dit is lekker.’

‘Teruggekeerd in Nederland maakten we met een restaurant in Scheveningen een lekkere burger met zeewier. We namen er zevenhonderd mee om te verkopen op het muziekfestival Mysteryland. Ze waren binnen een paar uur uitverkocht. Daarna volgden meer festivals, met Lowlands als grootste klapper. Een jaar geleden opende ik een eigen restaurant in Amsterdam-West. Als lid van de Green Protein Alliance, die pleit voor een transitie van dierlijk naar plantaardig voedsel, zit ik regelmatig aan tafel bij captains of industry. Vroeger hielden ze me tegen bij de ingang, nu ik ondernemer ben en omzet draai, ligt er een badge voor mij klaar.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.