Atrosepatiënt heeft toch baat bij glucosamine

Het kan raar lopen. Vier à vijf jaar geleden twijfelde menig reumatoloog nog aan de werkzaamheid van het voedingssupplement glucosamine bij de bestrijding van slijtage van kraakbeen: artrose....

Met die voorzichtigheid is het gedaan. Steeds meer reumatologen schrijven glucosamine voor op basis van positieve ervaringen van patiënten. Alleen al in Nederland hebben 650.000 patiënten last van atrose.

De vakken van drogist en apotheek staan vol met potten van een goedkoop eigen merk (Etos) of van (dure) supplementenleveranciers als PharmaNord, Sunwell en Kernpharm, dat de afgelopen weken weer flink reclame heeft gemaakt voor zijn glucosamineproduct Treedo:'Houdt uw gewrichten soepel.'

De prijzen variëren enorm, van dagelijks twee euro aan pillen tot een paar eurodubbeltjes. Elke fabrikant heeft zijn eigen receptuur, met als constante factor de aanwezigheid van glucosamine, een aminosuiker (aminozuur en suiker gecombineerd). Het is een belangrijke bouwsteen bij de aanmaak van kraakbeen dat dient als 'smeermiddel' tussen over elkaar draaiende gewrichtsdelen. Extra slikken zou de afbraak van gewrichtskraakbeen remmen; er zou zelfs nieuw kraakbeen worden aangemaakt, wat pijnstillend werkt.

Een simpele zoekopdracht aan het medische databestand PubMed levert enige honderden artikelen op over de relatie glucosamine/artrose. Gelukkig is er het Engelse Cochrane-instituut. Dat vraagt met enige regelmaat onderzoekers de medische literatuur na te vlooien om de effectiviteit in kaart te brengen van bepaalde middelen. Vier jaar geleden hebben Canadese reumatologen van Queen's University in Kingston (Ontario) dat gedaan voor glucosamine, geïsoleerd uit schaaldieren (krabben).

Ze lazen alle – enkele honderden – artikelen die vóór november 1999 zijn gepubliceerd. Zestien onderzoeken werden goed genoeg bevonden voor verdere analyse. Daaruit blijkt dat glucosamine (enigszins) werkzaam is, vergeleken met een neppil. Het voedingssupplement is effectiever in pijnbestrijding dan ontstekingsremmers als ibuprofen. Althans na zes weken slikken, en alleen voor kniegewrichten.

Onduidelijk is of glucosamine ook over een langere periode werkt, aldus de Canadese artsen. Bovendien is alleen gekeken naar één vorm van glucosamine (sulfaat) en ook nog eens van één fabrikant, de Italiaanse producent Rottapharm.

Er zijn meerdere vormen (glucosamine-chloride) en er zijn meerdere producenten. Als die worden bekeken, is de effectiviteit van glucosamine opeens minder of nul, blijkt uit enkele studies. Ook dit fenomeen moet nader worden onderzocht, meent de studie van het Cochrane-instituut.

Sindsdien is er veel nieuw onderzoek gepubliceerd, waaronder een studie van reumatologen van de universiteit van Luik. Zij volgden tweehonderd reumapatiënten. Uit röntgenopnamen bleek dat bij glucosamineslikkers het kraakbeen van de knie na drie jaar zelfs iets was aangegroeid, althans afgaande op een iets groter geworden spleet tussen gewrichtsdelen.

In Amerika loopt een overheidsonderzoek onder zestienhonderd kniepatiënten naar de effectiviteit van glucosamine.

Intussen hebben de Canadese reumatologen opnieuw de (recente) wetenschappelijke literatuur bekeken. Hun nieuwe Cochrane-overzicht verschijnt binnenkort, laat de hoofdonderzoeker weten. Vooruitlopen op de uitkomst wil hij niet. Wel meldt hij zijn patiënten glucosamine voor te schrijven.

Zijn advies lijkt op dat van de Amerikaanse Arthritis Foundation, die net als het Reumafonds financier van onderzoek is: 'Slik 1500 milligram glucosamine per dag.

Stop daarmee als er na drie maanden geen effect merkbaar is.'

Het Nederlandse Reumafonds gaat nog niet zover, althans op de website: 'Veelbelovend, maar nog niet bewezen', is de aanduiding die daar wordt gehanteerd, al vele jaren lang. Maar desgevraagd: 'Ook wij adviseren te slikken, net als die Amerikaanse vereniging. Een werkgroep is bezig met de juiste adviesformulering voor op de website.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden