seksmail lody van de kamp

Arnon Grunberg mailt met Rabbijn Lody van de Kamp over seks in het jodendom

Wekelijks mailt of appt Arnon Grunberg met mensen over seks en aanverwante zaken. Deze week met rabbijn Lody van de Kamp.

Arnon:

Waarde rabbijn,

Lang geleden liep ik iedere zaterdag met Fred Hochheimer naar de Gerard Dou­straat-sjoel. Tijdens een wandeling vertelde hij me dat het jodendom op seksueel gebied consistent is. Nu gold het jodendom als preuts en conservatief, ooit werd het als vooruitstrevend en zelfs provocerend gezien.

We weten dat elk verbod altijd weer succesvol wordt overtreden. Zorgen strikte verboden op seksueel gebied niet voor een overvloed aan dubbellevens? In New York zijn er bijvoorbeeld bordelen speciaal voor chassidische joden.

Hartelijke groet,

Arnon

Lody:

Waarde heer Grunberg (zouden we elkaar niet beter kunnen tutoyeren?),

Ik heb behoefte aan uitleg. Weet jij wat Fred Hochheimer bedoelde met zijn opmerking dat het jodendom op seksueel gebied consistent is? Hoort de preutsheid niet juist bij de seksualiteit in het jodendom? Maar dan zou ik het eerder ingetogenheid en ­publieke terughoudendheid noemen.

De seksualiteit heeft een dubbele functie. Aan de ene kant is deze gericht op voortplanting, seksualiteit binnen het huwelijk. Maar binnen dat huwelijk is er ook iets van een plicht om verbondenheid te scheppen, genegenheid en zelfs genot. Deze zaken worden mede verkregen door seksualiteit. Daarom is er sprake van seksualiteit binnen het huwelijk, daar waar allang geen sprake meer kan zijn van voortplanting.

De regelgeving over seksualiteit is streng. Maar strenge regelgeving leidt vaak tot twee gedragsnormen. Aan de ene kant geeft strenge regelgeving duidelijkheid. Wat wel en niet kan of mag is helder afgebakend. Aan de andere kant is de Tora, de wetgeving, niet aan engelen maar aan mensenkinderen gegeven. Deze klassieke uitspraak van de Wijzen betekent dat we rekening moeten houden met het feit dat het niet iedereen is gegeven om zich op ieder moment strikt aan de wet te houden. Daarom juist kent het jodendom geen hel en verdoemenis. Wel ‘Tesjoewa’, de mogelijkheid van inkeer.

Trouwens dat verhaal van speciale bordelen voor chassidische joden ken ik niet. Mijn fantasie neemt me mee naar allerlei beelden…

Een hartelijke groet,

Lody

Arnon:

Dat de Tora niet aan engelen maar aan mensenkinderen is gegeven, gevallen engelen zo je wilt, vind ik mooi. Hetzelfde kan worden beweerd over de menselijke moraal; besef en acceptatie van de menselijke feilbaarheid zijn de basis van tolerantie en ­empathie.

Kent het jodendom geen straf? In de Tora is toch regelmatig sprake van straf voor het volk als het weer is afgedwaald. Waarom is genot ons opgelegd? Is genot een verplichting?

Kan het zijn dat de wet ons doet lijden?

Lody:

De Tora kent straf. Straf kan een stimulans zijn om tot inkeer te komen. De straf kan ook een bevestiging zijn van het feit dat de mens het recht om aan zichzelf te werken in dit aardse bestaan heeft verspeeld.

Is genot ons opgelegd? Nee, genot is een gegeven. En van dat gegeven mag men gebruik maken. Kippensoep mág lekker smaken. En in een mooi pak of opgemaakt mág men er mooi uitzien. Daar is niets mis mee. (Wel alles met mate. En niet om mee te pronken).

‘In de Talmoed staat op een paar plaatsen dat wij ons het genot van zaken die door de Eeuwige geschapen zijn niet moeten ontzeggen. Bekend is in dit verband de uitspraak: ‘Is het niet voldoende wat de Eeuwige zelf al verboden heeft?’

En dan is er ook nog wat de Tora vertelt over de Nazareeër, iemand die zich voor een bepaalde periode het gebruik ontzegt van wijn of het knippen van zijn haar. Deze Nazareeër moet aan het einde van die periode een zondeoffer brengen. Waarom? Dit omdat hij zichzelf, geheel volgens de regelgeving in de Tora, heeft ‘bezondigd’ aan het zich ontzeggen van wijn, iets wat door de Eeuwige ten behoeve van de mens is geschapen.

Ik ben het helemaal met je eens dat het aanvaarden van de feilbaarheid van de mens de basis is van empathie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden