Arno Kantelberg overJules Deelder

Arno Kantelberg eert Jules Deelder: stijlvol tot in het graf

Beeld Adriaan van der Ploeg

Arno Kantelberg eert Jules Deelder, die man die zijn garderobe geheel naar eigen smaak boetseerde.

Over Jules Deelder – de dichter die donderdag onverwacht het tijdelijke voor het eeuwige verruilde – werd wel beweerd dat je hem niet moest lezen, maar horen. Daar valt wat voor te zeggen, maar ik vind dat je hem vooral ook moet zien. Er is de afgelopen halve eeuw niemand geweest die zich autonomer kleedde dan de man die – als enige – twee keer werd gekozen tot Best Geklede man van Nederland.

Al op de middelbare school in Rotterdam toonde J. A. Deelder zich een snappy dresser in laarsjes van blauw suède. En terwijl de hippies om hem heen de haren ongecontroleerd lieten groeien, puntte hij zijn zwarte, achterovergekamde manen bij met een tondeuse waarop volgens de legende ‘Nur für Hunde’ stond. Hier was een man die volledig zijn eigen koers voer.

Deelder had wel voorbeelden en helden, in de poëzie, de sport (Bep van Klaveren) en de jazz (Charlie Parker), maar zijn garderobe boetseerde hij geheel naar eigen smaak. Hij was een beat poet, maar niet een die zich verstopte in vale spijkerjasjes. In de context van corduroy broeken en builen shag droeg hij fluwelen colberts en zijden sjaals. Op zijn hoofd: een stoere fedora, zwart met een lint om de kroon, of een grijze Homburg met de rand gekruld naar boven. Zijn zonnebrillen leek hij van Dame Edna af te kijken (met vlindermontuur!). Zijn monocle droeg hij, hoewel overtuigd republikein, als een Pruisische Junker en zijn nagels lakte hij zwart als een dichtende Dracula. Man, man, man, wat een genot om dat allemaal nog eens terug te zien.

Zijn 75ste verjaardag vierde hij twee weken geleden groots in de Rotterdamse Doelen. Op het podium droeg hij het nieuwe pak dat hij zich door een Napolitaanse kleermaker had laten aanmeten – gefinancierd met de verkoop van zijn huis aan de Mathenesserlaan (‘Huize Deelder’ kopte de advertentie op Funda). Het zal weinigen zijn opgevallen, maar het was een jasje zonder split. Deelder droeg al van jongsaf aan Italiaanse jasjes, dus met één knoop en zonder split (Engels jasjes hebben twee splitten, Amerikaanse één). Niemand draagt tegenwoordig nog jasjes zonder split, zelfs in Italië niet. Maar Deelder was stijlvast tot in het graf. En als je hem vroeg: Wat zou jij doen als je in mijn schoenen stond? Dan antwoordde hij: ‘Nieuwe kopen.’

‘Niemand heeft het eeuwige leven, hoewel ik er in mijn geval aan twijfel’, zei hij dit voorjaar in Esquire. Maar hij was hoe dan ook geen man die ‘nog een paar jaar in een ziekenhuis gaat liggen rotten’. Twee dagen duurde zijn ziekbed. Terwijl in zijn kamer de sax van Bird klonk, ging hij richting eeuwige jachtvelden. Maar hij wist: ‘Volgens mij gaat het licht aan als je doodgaat, niet uit.’

Arno Kantelberg is hoofdredacteur van Esquire

Meer over Jules Deelder

De hele stad rouwt om ‘oer-Rotterdammer’ Jules Deelder
De groen-witte vlag van de stad hing donderdag halfstok op het stadhuis, Sparta speelt zaterdag met rouwbanden tegen AZ: de dood van schrijver, dichter, jazzmuzikant, performer en ‘nachtburgemeester’ Jules Deelder raakte Rotterdam donderdag als een mokerslag. 

Ja, vloek nog maar een keer: tyfustering, Jules Deelder is dood
Rotterdammer, Nachtburgemeester, Sparta-fan, Best Geklede Nederlander maar bovenal groot dichter, is donderdag overleden. John Schoorl herdenkt de performer met plakhaar en vlinderbril die het liefst als jazzman op het podium stond.

Het allermooiste gevoel is het Spartagevoel
Het Kasteel, Sparta’s karakteristieke stadion in de Rotterdamse volkswijk Spangen, bestond in 2016 honderd jaar. Deelder, fan van (bijna) het eerste uur, was natuurlijk bij de jubileumwedstrijd tegen Willem II. 

Dan ben je 75 jaar geworden, en heb je heel veel platen verzameld, maar die ene plaat dan weer niet
Jules Deelder maakte in november ter ere van 75ste verjaardag de balans op in de Volkskrant. Wat hij nog miste: die ene plaat, van die jazztrompettist. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden