Postuum Ans Grotendorst

Ans Grotendorst (1949-2018) was de onderwijzeres van de gezondheidszorg

Als columniste van het vakblad OenG pleitte ze voor een beter onderscheid tussen mbo en hbo. Vlak voor haar dood kwam haar interviewbundel uit.

Ans Grotendorst.

Ze wilde eigenlijk ‘nog heel lang ongeneeslijk ziek zijn, want er was nog zoveel meer te doen’. Maar Ans Grotendorst, die zoveel heeft gedaan voor de verpleegkunde in Nederland, overleed op 11 juni aan de gevolgen van borstkanker, waarmee ze al jaren kampte.

Ze werd maar 69 jaar. Tot op het laatste moment bleef ze schrijven. Haar laatste column verscheen onlangs in het vakblad OenG (Onderwijs en Gezondheid). Hierbij werd ook een bundel ‘Ans Grotendorst in gesprek met’ van haar hand aangekondigd met 46 interviews die ze had gehouden met mensen in de zorg over hun beroep.

Haar levenspartner Trudy Frauenfelder met wie ze in Broek in Waterland woonde, noemt die bundel de kroon op haar werk. ‘Die verschijning heeft ze nog mogen meemaken. Ze had dit jaar nog graag de kalfjes in de weiden zien lopen. Dat is niet meer gelukt.’

Ans Grotendorst had uitgesproken opvattingen over de toekomst van het beroep van verpleegkundige. Nu hebben mensen met een hbo- en mbo-opleiding dezelfde beroepstitel. Zij pleitte voor een helder onderscheid. Verpleegkunde zou een hbo-opleiding moeten zijn. Daarnaast zou een mbo-opleiding zorgkunde moeten worden gecreëerd. Die ideeën kwamen niet van boven. Ze baseerde die op rondetafelgesprekken met negenhonderd verpleegkundigen. De eisen aan het beroep zouden in haar ogen niet langer door de werkgevers en de overheid moeten worden bepaald, maar veel meer door de beroepsgroep zelf.

Verpleegkundige Johan Lambregts, die haar in 1984 leerde kennen bij het AMC in Amsterdam en met haar in 1988 Verpeegkundige zorg aan Aids-patiënten schreef, roemt haar positivisme. ‘Vooral de laatste tien jaar hebben we veel samengewerkt. Ze klaagde nooit. Ze had het ook niet over strijden of een ziekte overwinnen. Ze sprak over kansen zien, kansen grijpen en hopen op mazzel. Ze was echt een maatje voor mij. We deelden onze liefde voor Jack Russell-terriërs, de natuur en de tuin.’

Ans Grotendorst werd geboren in Hilversum en groeide op in ’s Graveland in een gezin met een broer. Na de middelbare school ging ze naar de kweekschool, waarna ze onderwijzeres werd op een zogenoemde Freinet-school – een opleiding waar kinderen vooral op eigen initiatief kennis moesten opdoen in plaats van dat uit boeken te leren. Frauenfelder: ‘Ze moesten zelf teksten maken. En dat deed ook Ans heel graag.’

Ze besloot onderwijskunde te gaan studeren in Amsterdam, waarna ze solliciteerde bij het AMC voor de inrichting van de verpleegkunde-opleiding. Na een tussenstap bij een zorggroep werd ze zelf ondernemer en partner bij Kessel & Smit aan de Maliebaan in Utrecht, een organisatie van vijftig professionals op onderwijskundig gebied. Hier zou ze de rest van haar leven blijven werken.

Samen met Ineke Stam verzette ze veel werk voor de modernisering van de opleidingen op de politie-academie, waarbij het uitgangspunt was dat politiemensen dichter bij de burgers zouden komen te staan. Ook dit onderkende ze als een uitdrukkelijke wens van de mensen zelf.

Grotendorst was eerst getrouwd en woonde met haar man op een woonark voordat ze Frauenfelder leerde kennen wier kinderen bij haar op de Freinet-school zaten.

Eind jaren tachtig gingen ze samenwonen. Tien jaar later kreeg Ans Grotendorst borstkanker die al vijf jaar later bleek te zijn uitgezaaid. ‘Maar ze bleef knokken’, zegt haar partner. Ze pakte heel veel nieuwe zaken op. Ze zat in talrijke adviescommissies en was lid van de Onderwijsraad.

Meer over

Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.