Postuum Anne Vermeer

Anne Vermeer (1916–2018) was een trouwe PvdA’er die uit de SDAP-tijd stamde

Als rasbestuurder uit een socialistisch nest bleef Anne Vermeer zich inzetten voor de sociaal-democratie. In de partij stond hij als een realist bekend.

Anne Vermeer.

Hij was de laatste nog levende voorzitter van een SDAP-afdeling. En dat verloochende hij niet. Anne Vermeer, die 27 juli op de eerbiedwaardige leeftijd van 101 jaar overleed, woonde nog trouw de 1-meiviering in Arnhem bij, waar hij niet alleen de laatste voorzitter was van de SDAP maar ook de eerste van de PvdA, die daar na de oorlog voor in de plaats kwam.

Hij was lid van de Tweede en Eerste Kamer, statenlid en gedeputeerde in Gelderland en burgemeester van Amersfoort. Ook was hij de broer van Evert Vermeer, eveneens SDAP- en PvdA-politicus, die al in 1960 overleed, nog maar 49 jaar oud. Naar die laatste was lange tijd een stichting voor solidariteit vernoemd. Inmiddels is dat de Max van der Stoel Foundation.

Hoewel beiden sociaal-democraat waren, hadden ze een verschillend karakter. ‘Mijn vader Anne was meer de studieuze man die uitgewogen stukken schreef voor bladen als Socialisme & Democratie en het blad van de VNG. Mijn oom Evert was veel uitgesprokener, of demagogischer als je dat woord mag gebruiken. Hij hield vlammende betogen. Hij had zichzelf moeten opwerken, terwijl mijn vader naar de universiteit was gegaan’, zegt Evert Vemeer jr., die later als enige van Annes vijf kinderen zelf in de politiek carrière maakte, als wethouder in Lelystad, gedeputeerde in Flevoland (‘in een college met Han Lammers’) en burgemeester van Heerhugowaard.

Anne Vermeer werd geboren in Tiel in een socialistisch nest van drie kinderen. Naast Evert en Anne was er nog een jongere broer Wim. Hun vader werkte als adjudant bij de rijkspolitie en ging daarnaast de huizen langs om contributies voor de partij te innen.

Toen de oorlog uitbrak, ging de zes jaar oudere Evert in het verzet. Anne studeerde economie en staatshuishoudkunde in Rotterdam, waarna hij leraar werd aan het Thorbecke Lyceum in Arnhem. Na de oorlog werd hij meteen politiek actief in de oude SDAP. ‘We deden dat, want we moesten door: ons weer verenigen in een sociaaldemocratische partij, omdat we vrede wilden, nooit meer oorlog.’

Na de oprichting van de PvdA werd hij eerst voorzitter van de partij in Arnhem en daarna in Gelderland. In 1956 werd Anne Vermeer lid van de Tweede Kamer, wat hij zeven jaar zou blijven. Hij was nauw betrokken bij de totstandkoming van de Mammoetwet, waarop het middelbareschoolsysteem nog altijd is gebaseerd. In 1963 koos hij ervoor gedeputeerde te worden in Gelderland. In 1976 zou hij burgemeester van Amersfoort worden, dat toen was aangewezen als groeikern. Het leidde tot de totstandkoming van de wijken Kattenbroek, Nieuwland en Vathorst. Later bekende hij dat het burgemeesterschap voor hem tweede keus was geweest. ‘Eigenlijk had ik toen voorzitter van de NOS willen worden.’ Maar hij was juist voor de burgemeesterfunctie geknipt. Met liefde zocht hij contact met burgers: van diamanten echtparen tot jubilerende verenigingen.

Daarnaast was hij 21 jaar lid van de Eerste Kamer, waarvan enige tijd als fractievoorzitter. In de PvdA stond hij bekend om zijn realistische visie. Vaak kritiseerde hij Joop den Uyl omdat die een te ideaal beeld van de burger zou hebben.

Na zijn pensionering was hij in eigen woorden ‘niet zo gedreven meer’. Wel organiseerde hij lezingen en hield hij inleidingen. Hij bleef de partij ondanks alle twijfels trouw. Daarnaast hield hij van lezen, schrijven en muziek. ‘Hij ging heel graag naar concerten’, aldus Evert Vermeer.

Hij woonde de laatste jaren nog zelfstandig in zorgcentrum De Drie Gasthuizen in Arnhem.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden