Interview Anna Drijver

Anna Drijver: ‘Perfectie is niet per se een zegen, het is ook saai’

Anna Drijver. Beeld Frank Ruiter

Anna Drijver (35) acteert, schrijft, maakt podcasts en is vanaf vrijdag te zien in Undercover, de eerste Nederlandstalige serie op Netflix. Zit dat multitalent haar ook weleens dwars?

Bevriend met een beroepscrimineel of met een undercoveragent?

‘Ik heb helemaal niets met de onderwereld. Ik heb een angst voor dingen die strafbaar zijn, dus ik blijf daar altijd bij uit de buurt. Drugs zijn, voor wie ze gebruikt, natuurlijk leuk en aardig, maar als ik hier op Koningsdag mensen coke zie snuiven denk ik: man, wel een punt maken over de sustainable kleren die je draagt, en dat die niet door kinderhanden zijn gemaakt, en dan drugs doen waar bendeoorlogen om worden gevoerd? Daar ga je toch niet aan meewerken?

‘Undercoveragenten hebben een flexibele waarheidsspier. Het zijn mensen die de waarheid geweld aan kunnen doen, net als acteurs. Ook undercoveragenten spelen een rol: in een zaak nemen ze een andere hoedanigheid aan, een andere naam, een andere achtergrond. Wat ik doe voor de lens, of op het podium, en zij in een zaak, is volledig waar. Daarna niet meer. Je kunt dat je geest alleen aandoen als je van spanning houdt. Ik had in Bellicher: Cel een te gekke scène waarin ik werd gewurgd en verkracht. Twaalf takes, en je denkt elke keer: wat een mooie scène. Maar je speelt óók twaalf keer dat je vecht voor je leven. Dat is een mindfuck: ’s avonds op de bank weet je geest dat het niet echt is, maar iets in jou voelt zich aangerand en gewurgd.’

Wie schrijven de beste scripts: Belgen of Nederlanders?

‘Belgen. Ik wist al twee jaar voor we de Belgische serie Undercover gingen draaien dat ik mocht meespelen, als undercoveragent Kim. Er werd een pilotaflevering geschreven en een verloop voor het hele verhaal, vervolgens hebben ze drie maanden genomen om opnieuw research te doen en te schaven aan het script. In tien afleveringen is anderhalf jaar schrijftijd gestoken. Dat had niet te maken met het feit dat Netflix instapte. Van de crew hoorde ik dat ook voor andere Belgische series meer tijd wordt genomen. In Nederland moet alles snel. Een omroep krijgt een concept voor een serie, zegt: ‘Leuk, dat gaan we in de zomer draaien’, en dan moet er binnen drie maanden een serie uit geramd worden. En er is een angst bij regisseurs, scriptschrijvers, acteurs – ik steek de hand ook in eigen boezem  – om tegen die omroep en tegen elkaar te zeggen: laten we wat meer tijd nemen.

‘Als ik word benaderd voor een serie gaat het vaak zo: ‘De scripts zijn nog niet af, maar het verhaal gaat ongeveer zo… En trouwens, er zijn maar weinig draaidagen, en er is ook maar weinig geld. Maar echt, als we flink knallen, kan het heel leuk worden.’ En dan denk ik: oké, ik ga het doen. We willen allemaal zo graag werken dat we denken: als ik nee zeg, doet iemand anders het. Terwijl we eigenlijk moeten zeggen: het wordt beter als we ons product serieus nemen. Je kunt wel knallen op de set, maar als een script niet zorgvuldig is geschreven, als het geen lagen heeft, kun je het als acteur niet spelen.’

Perfectionisme: zegen of belemmering voor een acteur?

‘Niet per se een zegen. Perfectie is ook saai. Ik heb dat als ik naar Nicole Kidman kijk. Alles klopt, alles is goed, maar ze neemt me niet mee. Dat lukt alleen als je het gevoel hebt dat je naar echte mensen zit te kijken. In Nederland heb ik dat met Malou Gorter, met wie ik in het theater stond met Borgen. Internationaal: met Olivia Colman, die afgelopen jaar alle prijzen won voor haar rol in The Favourite.

‘Ik maak sinds een half jaar een podcast, Camera loopt. Daarin interview ik mensen uit het vak. Ik had onlangs Peter Alderliesten te gast. Hij is filmeditor, monteerde onder andere Alles is liefde en Publieke Werken. Peter zei op een gegeven moment: ik neem van een scène altijd de eerste take, want die is het meest fris. Benja (Bruijning, acteur en partner, red.) en ik waren totaal verbaasd. Als acteur koester je de illusie dat je spel bij elke take beter wordt. ’

Dividendbelasting uitleggen in een schuimbad: humor of seksisme?

‘Dat vond ik humor. De wereld draait door vroeg me om, in bad, uit te leggen wat dividendbelasting is. Het was een verwijzing naar de film The Big Short, over de financiële crisis. Daarin werd de meest complexe informatie uit de doeken gedaan door het lekkerste wijf op aarde, actrice Margot Robbie. In bad. Waardoor er in ieders brein een soort kortsluiting ontstaat; wat je ziet is moeilijk te rijmen met wat je hoort. Dat is geen seksisme, maar spelen met seksisme.’

Intimiteitscoördinator op de filmset: goed idee of niet?

‘In Nederland bestaat die functie niet, in Amerika wel. Een intimiteitscoördinator bemiddelt  tijdens het draaien van naaktscènes, brengt het aan de regisseur over als een acteur moeite heeft met wat er van hem of haar wordt gevraagd. Naaktscènes op de set zijn niet het grootste probleem waarmee we als Nederlandse filmindustrie zijn geconfronteerd. Dat is grensoverschrijdend gedrag op scholen, en van een castingdirecteur. Als bestuurslid van ACT, de belangenvereniging van acteurs, praat ik mee over het belang van goede communicatie tussen acteur en regisseur. Een acteur moet zich veilig voelen om te zeggen dat hij iets niet wil doen. En een regisseur moet leren zich in jou te verplaatsen als hij zegt: die billen zitten te hoog, zak eens even. Want dan denk je: hallo, ik ben een mens, hoor. Dat die communicatie goed is, vind ik belangrijker dan een intimiteitscoördinator.’

Opvoeden in de jaren 80 of in de jaren 10?

‘Mijn ouders hebben mij vroeger veel zelf laten uitzoeken. Ik had dat nodig, en ik kon het aan. Ik kom zelf nog maar net kijken als moeder – Lea is 2 – maar we zijn met z’n allen voorzichtiger geworden, we kennen meer de risico's. Mijn broer lag vroeger in de auto wel eens op de hoedenplank. Nu moeten kinderen achterin een gordel om, en dragen ze een helm op de fiets. In de speeltuin denk ik wel eens bij Lea: val maar. Ik ga wel met je naar de EHBO. En ik vind het ook heel gezond dat ze op de crèche een eigen leven heeft waar wij niet alles van weten. Dat ze zelf mag kiezen wat ze ons vertelt. Ik hoor en lees wel eens over het Magister op de middelbare scholen, dat je als ouders kunt zien welke cijfers je kind haalt. Ik vind het beter als een kind zelf leert beslissen of hij zegt dat hij het verneukt heeft.’

Gouden Kalf voor beste actrice of voor beste scenario?

‘Überhaupt een Gouden Kalf winnen, want dat kan ik me niet voorstellen. Ik ben er nooit bij in de buurt geweest. Maar moet ik kiezen, dan voor beste scenario. Als acteur ben je zo goed als je materiaal. Een scenario is meer jouw verdienste.’

Spelen of schrijven?

‘Acteren is mijn hoofdvak. Maar als acteur heb je veel vrij, en in de tussentijd wil je ook iets doen . Ik heb twee romans gepubliceerd, meegeschreven aan series,  het scenario van de film Weg van jou  herschreven.

‘Er zijn regisseurs en castingdirectors die denken dat ik een mindere actrice ben omdat ik er veel andere dingen bij doe. Voor mij hangt het allemaal samen. Door te schrijven leer ik meer over het bouwen van een spanningsboog en over de functie van een scène. Ik verander ook weleens iets in dialogen. Niet als elk woord op een goudschaaltje is gewogen, zoals in de scenario’s van Kim van Kooten. Maar ik speel dit seizoen mee in de serie Nieuwe Buren, gebaseerd op de thriller van Saskia Noort, en daar zeg ik sneller: zullen we het anders doen?’

Van wie heb je het meest geleerd: van Tygo of van Benja?

‘Moeilijk te zeggen, want ik ken Benja al vijftien jaar en met Tygo (Gernandt, red.) heb ik maar drieënhalf jaar iets gehad. O wacht, je bedoelt als acteur? Ook lastig, want ik was 18 en begon net op de toneelschool toen ik met Tygo was. Dan moet je alles nog leren.

‘Het zijn totaal verschillende acteurs. Tygo is intuïtief, smijt zich er helemaal in. Maar vergis je niet: hij is ook echt een vakman. Benja is veel rationeler, werkt meer vanuit script en verhaal. Tygo wil voelen, voelen, voelen. Benja wil denken, denken, denken – en komt desondanks makkelijk bij zijn gevoel.

‘Als acteur zit ik tussen hen in. Maar uiteindelijk heb ik van Benja het belangrijkste geleerd: hoe je lichtheid toevoegt aan drama.’

Undercover, vanaf 3 mei op Netflix.

 Anna Drijver

Anna Drijver, in 1983 geboren in Den Haag, studeerde in 2008 af aan de Amsterdamse Toneelschool & Kleinkunstacademie. Meteen had ze twee grote rollen te pakken: in Bride Flight van regisseur Ben Sombogaert, en in Komt een vrouw bij de dokter van Reinout Oerlemans. Daarna volgden films en series als De co-assistent, Levenslied, Bellicher, Loft en Zwarte Tulp. Drijver schreef twee romans: Je blijft (2010) en Ei (2014). In 2011 was ze een fanatieke deelnemer aan Wie is de Mol. In 2016 speelde ze de jonge verslaggever Katrine Fonsmark in de toneelbewerking van Borgen. Drijver woont met acteur Benja Bruijning en hun dochter Lea in Amsterdam. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.