het eeuwige levenAnies Pattiasina (1926-2020)

Anies Pattiasina bleef trouw aan de Nederhawaii

Begin maart trad Anies Pattasina nog op. Als Molukker nam hij zijn muziek mee naar Nederland en werd de Honolulu King.

Anies PattiasinaBeeld Marie Cecile Thijs

Tijdens een optreden raakte zanger en ukelelespeler Anies Pattiasina een keer gewond door een val. Met een ambulance werd hij naar het ziekenhuis gebracht. Toen hij daar op de behandelkamer lag te wachten hief hij het lied When you’re smiling aan. ‘Heb ik met een gewonde te maken of met een artiest?’ , vroeg een verpleegkundige. Het weerhield Anies er niet van meteen maar een vrouwelijke arts voor een dansje te vragen.

Anies Pattiasina was een van de laatste telgen van de ‘Nederhawaii’ – een muziekstroming die na de oorlog floreerde met meer dan zeshonderd bands. Zij brachten in de tijden van wederopbouw met ukeleles, steelgitaren, heupwiegende hoelameisjes en bloemenkransen vrolijkheid en kleur in de samenleving. De bekendste groep was de Kilima Hawaiians die een nummer 1-hit had met Es hängt ein Pferdenhalfter an der Wand (Er hangt een paardenhoofdstel aan de muur).

De popmuziek verdreef de Nederhawaii in de jaren zestig naar de marge. Anies Pattiasina gaf met zijn ukelele, hawaii- of batikhemd nooit op. Op 5 oktober overleed hij aan een hartstilstand in zijn woonplaats Den Haag. Else en Hans Groskamp, die goed bevriend met hem waren, noemen zijn dood totaal onverwacht. ‘Door corona waren er al tijden geen optredens meer geweest. De laatste keer dat hij speelde was 6 maart’, aldus Else. Anies stond model voor de hoofdpersoon in het in 2016 verschenen Honolulu King van Anne-Gine Goemans.

De roots van Anies Pattiasina liggen in de Molukken. Hier, zo dicht bij Polynesië, waren de klanken van Hawaii-muziek populair. Zelf werd Anies geboren in Balikpapan op Borneo waar zijn vader als Knil-militair was gelegerd. Al vlak na zijn geboorte werd hij overgeplaatst naar Java. Hier groeide Anies op. Vanaf zijn 5de jaar leerde hij ukelele spelen. Als tiener trad hij al op, in een band en als koorzanger in de kerk.

De Japanse bezetting gooide roet in het eten. Hawaii-muziek werd verboden. Pas na de oorlog kon Anies zijn eigen band Suara Maluku oprichten die veel optrad voor Nederlandse militairen. Maar de nationalisten van Soekarno keerden zich tegen de Nederlanders en pro-Nederlandse groepen als de Molukkers.

Beeld Marie Cecile Thijs

Na het uitroepen van de Vrije Republiek der Zuid-Molukken werd een grote deel van de Molukkers naar Nederland gerepatrieerd. ‘Negen volbloed Molukse jongens die uit de tropen werden gehaald en opeens in ijskoude barakken met stapelbedden en potkachels in Middelburg werden gestopt’, zo herinnerde Anies zich zijn aankomst in 1951 met andere muzikanten. ‘Hawaiimuziek gaf mijn leven glans. In zo’n barak ben je niets, op een podium vinden de meisjes je leuk en exotisch.’

Anies ontmoette hier de fameuze gitarist Rudy Wairata met wie hij jarenlang samen zou spelen in bands als de Mena Moeria Minstrels en Suara Nusantara. Na de dood van Wairata in 1982 bleef hij optreden, veelal op pasars malams of op dansmiddagen in en om Den Haag die steevast eindigden met het lied Gandongé.

Doordat Hawaii-muziek nooit meer de naoorlogse populariteit zou bereiken, kon Anies Pattiasina niet van muziek leven. Hij had talrijke baantjes, op een advocatenkantoor in Middelburg en later na een verhuizing naar Barneveld als voorman in een fietsenfabriek en ontwerper in een knopenfabriek. Uiteindelijk zou hij bankemployé worden bij de HBU en ABN Amro.

In Barneveld ontmoette hij ook zijn Nederlandse vrouw met wie hij naar Den Haag verhuisde. Samen kregen ze vier kinderen. Na 55 jaar eindigde het huwelijk in een scheiding. Het was mogelijk de grootste tegenslag in zijn leven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden