InterviewAndrea Bocelli

Andrea Bocelli gelooft niet in toeval. Wel in voetbal, spaghetti carbonara en opera

null Beeld AP
Beeld AP

Zij die zingen, bidden twee keer, zei Sint Augustinus. Andrea Bocelli neemt die boodschap ter harte en gebruikt zijn gewichtige instrument om voor ons allemaal een goed woordje te doen bij de Here.

Zijn nieuwste (22ste!) album is getiteld Believe en pronkt met klassiekers die zielen door de jaren heen spirituele troost en bijstand boden. Andrea Bocelli, de blinde tenor die sinds Con te partirò (1996) miljoenen (vrouwelijke) fans in katzwijm laat vallen en die volgens Céline Dion dezelfde zangstem heeft als God, ging een beetje in relimodus. Krakers als Amazing Grace, You’ll Never Walk Alone en natuurlijk die evangelische evergreen Ave Maria zijn aan Bocelli’s toch al niet misselijke repertoire toegevoegd. Je mag je afvragen: is Andrea Bocelli een gelovig man?

Op het zoomscherm volgt een verhaal van de 62-jarige zanger over de jonge Andrea als godvruchtig kereltje, hoe die op 18-jarige leeftijd zijn geloof verloor en zichzelf agnost noemde. ‘Daarna kreeg ik de leeftijd waarop iedere man zich de belangrijke vragen moet stellen: Waar kom ik vandaan? Waarom ben ik hier? Waar ga ik naartoe? Er zijn dan twee mogelijke uitkomsten. Je schrijft je situatie toe aan ofwel het toeval, ofwel aan God.’

Laat hij het anders stellen.

Bocelli: ‘Twee mannen staan voor de Pietà van Michelangelo. Ze zijn sprakeloos van de schoonheid van het beeld en vragen zich af wie hiervoor verantwoordelijk was. De ene zegt: ‘Het is per ongeluk zo gebeurd. Wind en water hebben in duizenden jaren het materiaal zo bewerkt dat toevalligerwijs deze prachtige sculptuur is ontstaan.’ De ander: ‘O nee, ik heb gehoord dat Michelangelo Buonarroti dit heeft gemaakt.’ De eerste weer: ‘Ik geloof er niets van. Ik heb die Michelangelo van jou nog nooit gezien.’ De tweede: ‘Nou, ik geloof niet in het toeval.’

Bocelli, na een dramatische pauze: ‘Ik ben als die tweede man. Ik geloof niet in toeval.’

Het was dan ook een religieuze drijfveer, geen artistieke, die hem aanzette tot een optreden op Paaszondag 2020, in een lege Dom in Milaan. De man die voor pausen en presidenten heeft gezongen en die klassiek vocaal weer naar de massa bracht met zo’n 90 miljoen verkochte albums, wilde niet zozeer een concert geven als wel een gebed zingen. Een gebed voor een wereld die gebukt gaat onder een pandemie. Zo voelt het sowieso een beetje bij Bocelli, die altijd met zijn ogen dicht zingt.

null Beeld AP
Beeld AP

Bocelli: ‘Sint Augustinus heeft gezegd dat zij die zingen twee keer bidden. En als we hem geloven, moeten we concluderen dat ik daartoe een bijzonder gewichtig instrument tot mijn beschikking heb. Ik wilde zingen voor de wereld, maar ook voor mijzelf en mijn familie. Ik kon die zondag zelf ook niet ter communie.’

Maar er is een scherpe tegenstelling tussen de bewierokingen van zijn fans en de kritiek vanuit de wereld van de klassieke muziek. Zeker, meneer Bocelli heeft een mooie ontroerende stem, maar diens techniek zou tekortschieten om ook het klassieke repertoire recht te doen. De André Rieu van Toscane wordt niet voor vol aangezien.

null Beeld AP
Beeld AP

De fans die de boodschap van Bocelli vanuit Il Duomo in Milaan oppikten zal het allemaal salami wezen. Vijf miljoen liefhebbers volgden hem op de livestream en nog eens 32 miljoen bekeken de video later en zagen hoe Bocelli voor ons een goed woordje deed bij de Here in de hemel. Céline Dion had het bijna goed. Het was niet de stem ván maar náár God.

Sport

Voetbal

null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

‘Ja, ik ben supporter van Inter Milan, maar laten we het daar nu even niet over hebben. Wie fan is van Inter doorloopt op dit moment een bijzondere lijdensweg. Een die je leert wat echte droefenis is. Ze hebben recent niet één wedstrijd gewonnen. Nee, laten we het hebben over voetbal in zijn algemeenheid. In essentie een echte mannenpassie. Natuurlijk zijn er ook vrouwelijke voetbalfans, maar ik geloof dat het in wezen beter aansluit bij de mannelijke psyche, die ernaar verlangt jong te blijven. Sport in het algemeen, en voetbal in het bijzonder, geeft je de mogelijkheid om je volwassen verantwoordelijkheden van je af te schudden en je helemaal te verliezen in het spel. Ook als toeschouwer. Het creëert de illusie dat je voor altijd kind kunt blijven. Mannen willen dat. Nietzsche zei het al in Also sprach Zarathustra. Mannen houden van het spel en van het gevaar. Daarom houden ze van vrouwen. Ze zijn het gevaarlijkste spel van allemaal.’

Gerecht

Spaghetti carbonara

null Beeld Alamy
Beeld Alamy

‘Meestal doe ik maar wat in de keuken. Maar als ik mijn spaghetti carbonara klaarmaak, wordt het hier in huis met grote gretigheid naar binnen gewerkt. Ik heb geen speciaal recept ofzo. Het gaat uiteindelijk allemaal om de ingrediënten. Je moet niet zomaar spek gebruiken maar guanciale, van de varkenswang. Verder goede olijfolie, lang gerijpte pecorinokaas en, heel belangrijk, superverse scharreleieren. Maar laatst vertelde ik de wereldberoemde Italiaanse chef Massimo Bottura over mijn carbonara en ik had stellig de indruk dat hij mijn zingen boven mijn kookkunst verkiest.’

Dieren

Paarden

null Beeld Alamy
Beeld Alamy

‘Een passie sinds mijn kinderjaren. Het allereerste paard waar ik op zat, was een Avelignese, een haflinger, een ras uit het grensgebied van Oostenrijk en Italië. Kleine werkpaarden die uitermate geschikt zijn voor kinderen, door hun tamme natuur en meegaandheid. Daarna heb ik paarden gehad die qua temperament uitdagender waren, meer geschikt voor sport: Engelse volbloeden, showjumpers en lusitano’s. Voor dressuur zijn die heel goed. Dressuur is ook de manier om te genieten van die speciale relatie tussen mens en dier. Ik heb momenteel vijf of zes lusitano’s. Enorm sterke en levendige dieren die zich tegelijk heel makkelijk laten trainen. Ze begrijpen heel goed wat van ze verwacht wordt. Allemaal hengsten, maar zo kalm dat je zonder problemen een ommetje met ze kan maken. Prachtige dieren.’

Theater

Opera

null Beeld Getty
Beeld Getty

‘Opera is de meest uitzonderlijke, meest fenomenale vorm van podiumkunst. Denk alleen maar aan de mensen die je nodig hebt en de tijd die het vergt om een opera in te studeren en voor te bereiden. Een minstens zevenkoppig orkest waarvan de leden een gedegen muziekstudie erop moeten hebben zitten. Je hebt een dirigent nodig, de zangers natuurlijk, een koor, een set- en een kostuumontwerper. Tel dat allemaal bij elkaar op en je zit algauw op meer dan duizend jaar studie voordat alle uitvoerenden op het punt zijn gekomen dat ze zoiets groots van de grond kunnen tillen. Dan moet het ook tot in perfectie worden uitgevoerd, anders werkt opera niet. Maar als het wel werkt, is het resultaat een geweldig spektakel dat je een emotionele ervaring meegeeft die je nergens anders zult vinden.’

Vrijetijdsbesteding

Schaken

null Beeld Getty
Beeld Getty

‘Een kunstwerk door twee tegenstrevende zielen gemaakt, de kunst van het oorlogvoeren zonder bloed vergieten; en zo zijn er nog wat aforismen die het schaakspel, de sport van het denken, beschrijven. Het is mijn vaste vrijetijdsbesteding sinds mijn kortebroekentijd. Een familievriend leerde me de regels tijdens een zomervakantie aan de Toscaanse kust. Voor mij is het schaakbord de gymzaal voor de hersenen, maar ook een metafoor voor een existentiële orde. De uitkomst van een potje schaak, hoe onvoorzien ook, komt voort uit een beperkte set van vaststaande regels. Het heeft bijgedragen aan mijn overtuiging dat geluk geen deel uitmaakt van het spel en dat niets in deze wereld bij toeval gebeurt.’

Streek

Toscane

null Beeld Alamy
Beeld Alamy

‘Ik kom er zelf vandaan, dus voor mij is Toscane wat China is voor de Chinezen: het hart van de wereld. Maar ik moet zeggen, er zijn mensen uit alle windstreken langsgekomen die mijn overtuiging hebben bevestigd. Toscane is uniek in zowel zijn prachtige glooiende landschap en heerlijke klimaat als in zijn kunsthistorische tradities. Rome heeft die tradities natuurlijk ook, met zijn weelde aan historische artefacten en ruïnes. En Rome is natuurlijk ook caput mundi, het centrum van de wereld. Maar Toscane heeft als streek ook dat mooie platteland en een geweldige natuur. Als ik ooit gedwongen zou worden om in een stad te wonen, zou Rome de enige optie zijn. Maar ik ben nu eenmaal een plattelandsjongen. Leven in een stad is voor mij een straf.’

Drank

Wijn

null Beeld Alamy Stock Photo
Beeld Alamy Stock Photo

‘Ik kom uit een boerencultuur. Mijn vader had ook een wijngaard en produceerde zijn eigen wijn: de trots van de boerderij. Het is een traditie die mijn broer en ik vandaag de dag voortzetten. Wijn maken is een kunst. Door de jaren heen, begeleid door onze eigen agronomen en oenologen, heb ik er een zekere vaardigheid in ontwikkeld. Maar ik moet eerlijk bekennen dat ik meer een fan en bewonderaar ben van de Bocelliwijn, ik heb geen actieve rol in het bedrijf. Van onze thuiswijnen verwacht ik wel dat ze ambassadeurs zijn van de schoonheid van het Toscaanse land en de kwaliteit van zijn vruchten.’

Terugtrekplek

De zee

null Beeld Alamy
Beeld Alamy

‘Bij uitstek de plaats van vrijheid en mysterie. En voor mij de ideale plek om op te laden. Daarbij maakt een verblijf op zee, in die absolute stilte op het water, het luisteren naar muziek heel intens en suggestief. Ik ga dan ook met mijn eigen boot, de Libertas, het water op voor studiesessies van lange en complexe werken. Aan boord staat een piano, een digitale. Voordeel daarvan is dat hij niet vals wordt en het volume aangepast kan worden. Zo kan ik rekening houden met de rest van het gezin als we gaan varen. Wat dat betreft is een boot ook een weerspiegeling van de mensen die erop varen. Niets anders dan een huis, dat lijkt op zijn bewoners. Vroeger had ik snellere, agressievere boten. Nu ik ouder ben, geef ik een andere invulling aan begrippen als plezier en vakantie. De Libertas is een meer solide, comfortabeler en veiliger exemplaar.’

Zanger

Franco Corelli

null Beeld Getty
Beeld Getty

‘Ik was 8 toen ik zijn stem voor het eerst hoorde en het was een schok. Vanaf de draaitafel opende zich een nieuwe wereld voor me. Als Andrea Chénier, de hoofdfiguur uit Umberto Giordano’s gelijknamige opera, zong Corelli in het beroemde Improvviso gezwollen en sentimenteel over de liefde. Als kind, opgegroeid tussen de heuvels en tractoren, was ik van muziek en literatuur verstoken, uitgehongerd bijna. En die stem voelde als balsem voor de ziel. Het was de eerste vonk van een passie die me naar een zangstudie leidde. Corelli heeft me op latere leeftijd aangenomen als leerling en er heeft zich een grote vriendschap ontwikkeld. Ik heb veel te danken aan hem. Aan de lessen die hij mij persoonlijk gaf, maar ook onbewust, zoals op die dag dat ik voor het eerste zijn stem hoorde.’

CV Andrea Bocelli

22 september 1958 Geboren in Lajatico, Italië. Hij blijkt glaucoom te hebben

1964 Pianolessen, wil zanger worden

1970 Blind na een ongeluk tijdens een voetbalwedstrijd

1972 Bocelli wint zijn eerste zangwedstrijd met O sole mio

1980 Studie rechten in Pisa. Zingt in plaatselijke pianobars

1993 Tournee met Zucchero

1994 Liedjesfestival van San Remo. Platina voor Il mare calmo della sera

1995 Single Con te partiró

1996 Time to Say Goodbye met Sarah Brightman: 3 miljoen platen

1998 The Opera Album. Optreden in Amerika. Albums op 1, 2 en 3 in de Billboard Classic Charts

2000 Wereldtournee

2009 Silent Night; wereldrecord kerstlied-singalong

2020 Music for Hope in de Dom in Milaan: 32 miljoen keer bekeken

Bocelli heeft twee zonen uit zijn eerste huwelijk. Met zijn tweede vrouw, Veronica Berti, heeft hij een dochter

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden