Land van afkomstLondon Loy

Als kind zocht London Loy veiligheid bij zijn moeder in de keuken. Nu is hij topkok

London Loy speelt graag met de tradities van de Surinaamse keuken. Beeld Ernst Coppejans

London Loy had het moeilijk op school, maar appeltaart bakken kon hij. Hij ging naar de koksschool en ging koken in de beste restaurants. Hij speelt graag met de tradities van de Surinaamse keuken.

London Loy (45) heeft net gekookt in de studio van Koffietijd, op gepaste afstand van presentatrice Loretta Schrijver. ‘Ze zag wat ik ging maken en vroeg: Lon, ga ik dit wel lekker vinden?’

Wat had je gemaakt?

‘Kruudmoes, een oud-Hollands gerecht uit Overijssel en Gelderland. Een soort havermoutpap, maar dan dikker. Je eet het met rookworst en spek. Door 4 en 5 mei ging ik denken: wat voor gerechten aten ze in de oorlog? Nou, Loret vond het lekker, hoor. Ze heeft twee porties genomen.’

Eigenlijk zou London Loy een andere voornaam hebben: Michael Landon, naar de acteur uit de tv-serie Het kleine huis op de prairie. ‘Mijn moeder had een crush op die guy van de tv. Maar mijn oma deed het verkeerd toen ze naar de burgerlijke stand ging. Ze gaf als naam op: Maikel London. Maikel is de Surinaamse spelling.

‘Later zeiden vrienden tegen me: je doet stoer, hoe kun je nou London heten? Die Maikel heb ik geskipt en ik maakte er London Loy van. Ik ben er blij mee, Loy is de achternaam van mijn moeder. De naam van mijn vader wilde ik niet meer gebruiken.’

De liefde voor koken begon bij zijn moeder, van Chinees-Surinaamse afkomst. De vader van Loy is een half-Hindostaanse Surinamer. ‘Mijn moeder wilde me altijd in de buurt hebben als ze in de keuken stond, zodat ik geen kattenkwaad kon uithalen. En zodat er niets gebeurde tussen mij en mijn vader.

‘Kinderen die nu zo lang thuiszitten, terwijl ze daar misschien wel bang zijn, dat vind ik echt erg. Mijn vader was een pittige man. In Suriname had hij geen jeugd, hij kreeg geen liefde, meestal alleen een pak slaag van zijn opa en oma. Soms gaf hij me zomaar een klap – huh, wat is dit? Ik wilde niet alleen met hem zijn.

‘In mijn jeugd was veel drama, maar ik vond het ook tof. Buiten spelen met vriendjes. Vanuit Amsterdam vluchtte mijn moeder met ons naar Almere, een paar jaar later verhuisden we naar Kraaiennest, in Amsterdam Zuid-Oost.’

Terug naar de keuken van zijn moeder: ‘Ze liet me alles proeven. Op jonge leeftijd hield ik al van pittige kikkererwten en van sopropo, die bittere Surinaamse groente. Dingen die de meeste kinderen niet lusten. En nasi, oooh daar is ze zo goed in.’

Waarom begon je met een koksopleiding?

‘Op school ging het niet goed. Ik had niets met rekenen en schrijven. Op een school voor moeilijke kinderen kwam een juf iedere week kookles geven. Ik had een appeltaart gemaakt, daar kreeg ik een 9 voor. Daarna ging ik mijn best doen op die kooklessen, ik had het gevoel dat ik iets kon. Die juf zei tegen me dat ik naar een koksschool moest. Ik dacht: wat de fok, een koksschool, bestaat dat? 

‘Op het mbo moest je één dag per week naar school en vier dagen naar stagebedrijven. Ik kwam terecht in het restaurant van het Amstel Hotel, La Rive. In die tijd trainde ik ook fulltime voor atletiek. De 110 meter horden was mijn afstand, ik trainde met Gregory Sedoc en Robin Korving. Chef Kranenborg van La Rive was een sportfanaat, hij vond het interessant wat ik deed.’

Was het normaal dat je in het hoogste segment terecht kwam?

‘Natuurlijk kende ik het Amstel Hotel en chef Kranenborg. Als je daar moest solliciteren, dat was niet zomaar iets. Maar het voelde neutraal. Ik zat daar tussen allemaal internationale guys. Die struggle met dat ik anders zou zijn heb ik sowieso nooit zo gehad. Als iemand iets negatiefs zegt over dat ik Surinamer ben – ik heb er schijt aan als mensen zo denken. Maar vroeger kregen ze wel een vuist.’

Was het moeilijk om los te komen van de  regels en tradities van de Surinaamse keuken?

‘Ik ben Frans opgeleid, dat is de basis als je naar een koksschool gaat. Een echte kok zal altijd experimenteren, je bent een poëet. Bij een Surinaamse saotosoep denk ik: wat als ik de bouillon dubbel ga trekken? Ik hou niet van taugé, wat als ik in plaats daarvan fijngesneden paksoi gebruik?

‘Mijn moeder zegt dat ik het gewoon moet doen. Als het lekker smaakt, dan is het goed. Zo denkt niet iedereen. Voor 24Kitchen was ik in de zomer op het Kwaku Festival in Amsterdam met de Food Truck Challenge. Met Miljuschka Witzenhausen bedacht ik een bojo cheesecake. Bojo is een Surinaamse cake. Je had die Surinamers daar moeten horen: dit is een verkrachting van onze cultuur, dit is moord. Ik zei: ik begrijp het, mevrouw, maar proeft u eerst een stukje?

‘Ik snap dat mensen van tradities houden. Toch maak ik de tjaps zoals ik ze lekker vind. En als mensen vinden dat het niet mag: saotosoep komt oorspronkelijk uit Indonesië, wij hebben er in Suriname ook onze eigen versie van gemaakt. Daar kunnen ze niets tegenin brengen.’

Je kookboek heet Mijn Recepten. Waarom die simpele titel?

‘Omdat het gewoon mijn recepten zijn, aangevuld met een paar basisrecepten, waaraan ik mijn twist heb toegevoegd. Van appeltaart tot saotosoep. Het recept van die appeltaart moest er echt in. Appeltaart heeft mij gemaakt tot wie ik ben. Zonder die kookjuf op de middelbare school had ik hier niet gestaan. Dan was ik misschien het verkeerde pad op gegaan.’

Afkomst

Robert Vuijsje interviewt voor V Nederlanders over de rol die afkomst speelt in hun leven. Hij spreekt onder anderen nog met presentator Ta Joela (Angolees) en wetenschapper Sinan Çankaya (Turks).

Nederlands

‘Tijdens de Dodenherdenking. Klinkt misschien gek, maar ik pak die stilte en denk na over die tijd. Ik ben toch in Nederland geboren.’

Surinaams

‘Zodra ik Surinaams eet.’

Partner

‘Belgisch. Ik ben open minded en ik hou van lichte types.’

Wit of blank

‘Wit, want dat is een kleur. Blank, dat gebruik ik bijna nooit.’

London Loy

London Loy (Nederland, 1974) kookte meer dan twintig jaar in Amsterdamse restaurants, waaronder La Rive. Op tv was hij te zien in de Food Truck Challenge op 24Kitchen, Top Chef Academie op RTL5 en Dance Dance Dance op RTL4. Zijn nieuwe kookboek heet Mijn Recepten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden