Op het tweede gezicht Cilia Flores

Als Cilia Flores, first lady van Venezuela, zich ergens in vastbijt, laat ze niet meer los

Olaf Tempelman legt bekende buitenlanders op de sofa. Deze week: de voor- en nadelen van het karakter van Cilia Flores, echtgenote van Nicolás Maduro.

Beeld Javier Muñoz

Gemene tegenstanders van de nog immer aan de macht klevende Venezolaanse president Nicolás Maduro zeggen dat hij te dom is om over bepaalde dingen niet eerlijk te zijn. Over Cilia Flores, de Venezolaanse first lady, officieel Venezuela’s ‘Eerste Revolutionaire Strijder’, zei Maduro in 2013: ‘Ze heeft een vurig karakter. Zoals je haar zag in het parlement, zo is ze thuis ook.’ O ja?

Op beelden uit de tijd dat Cilia Flores parlementsvoorzitter was (2006-2011), zien we haar stevig uitvallen naar volksvertegenwoordigers met kritiek op het moois dat de Chávez-revolutie Venezuela brengt. Van vrouwen en mannen die doorpraten, zet ze de microfoon uit. Echtgenoot Nicolás Maduro, in 2013, met een knipoog: ‘Ik ben degene die in onze discussies altijd het laatste woord heeft: ‘Je hebt gelijk schat.’’

Tijden veranderen en revolutionairen ook. Stel je Che Guevara voor die moegestreden op de bank verzucht: ‘Je hebt gelijk schat.’ Fidel Castro had het ook nooit uit zijn revolutionaire strottehoofd gekregen. Over Cilia Adela Gavidia Flores de Maduro wordt gezegd dat haar IQ hoger is dan dat van wijlen Hugo Chávez en haar echtgenoot Nicolás samen. Deze vrouw knokte zich uit een armlastige familie omhoog in de advocatuur – zij was de raadsvrouw die de socialistische officier Chávez na diens mislukte couppoging in 1992 uit de cel kreeg, die na Chávez’ aantreden als president snel steeg naar de top van het nieuwe revolutionaire regime en die onderwijl ook nog gelukkig werd in de liefde met Chávez’ besnorde tweede man, zes jaar haar junior. Een hardnekkige niet-romantische verklaring voor het ontstaan van deze liefde is dat Maduro behoefte had aan ‘een externe harde schijf’, zeg extra hersencellen, en dat weinig kan tippen aan Flores’ doortastendheid, discipline en organisatietalent: de vele keren dat Chávez in het ziekenhuis lag, nam zij diens bevoegdheden waar.

Als ze zich ergens in vastbijt, laat ze niet meer los, zo roemen Chavistas haar grootste kracht. Maar wat als een strijdbaar en vasthoudend iemand zich vastbijt in het gelijk van een repressief regime dat een ooit welvarend land in amper twintig jaar naar de afgrond voerde? Je kunt beweren dat Cilia Flores de Maduro pech had met de kaarten die de geschiedenis haar gaf. Als ze in Europa of Noord-Amerika was geboren, zouden mensen haar nu wellicht prijzen voor het trotseren van het glazen plafond van een politieke partij of bedrijf, in plaats van haar uit te maken voor het Venezolaanse equivalent van Imelda Marcos of Elena Ceausescu, dictatorsvrouwen met een passie voor schoenen en eretitels. ‘Elke dictator belandt op de vuilnisbelt van de geschiedenis’, luidt een aforisme van Milovan Djilas. Als zo’n dictator een opvallende echtgenote heeft, dan gaat zij mee naar de stort.

Er zijn critici die vinden dat de echtgenoot Maduro onvoldoende heeft gedaan om het lot van de dictatorsvrouw af te wenden. Haar garderobe dijde in de 21ste eeuw even snel uit als de levensstandaard van Venezolanen kromp. Haar intimi maakten met regeringsvliegtuigen plezierreisjes, terwijl vele niet-intimi ondervoed raakten. Het is een oud verhaal: als mensen die opgroeien in armoedige omstandigheden in presidentiële paleizen belanden, gaan de remmen los. Toen er in Venezuela nog vrije pers was en onhebbelijke journalisten Flores vroegen of haar levensstijl in overeenstemming was met socialistische uitgangspunten, gaf ze die net zo lik op stuk als de rechters tijdens het Chávez-proces medio 1992.

Of ze ooit nog onwelgevallige vragen zal beantwoorden, weet niemand. Wel laat zich voorspellen dat ze dan óf in ballingschap óf in de beklaagdenbank zit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.