'Allochtone kunstenaar hoeft niet van zuurkool te houden'

De Groningse wethouder WICHER PATTJE is op zoek naar een scout die kunstzinnige talenten opspoort onder allochtone jongeren. Hun talent moet zo groot zijn, dat ze zich straks staande kunnen houden in de Nederlandse kunstwereld....

'HET kan toch niet zo zijn dat we allochtoon talent geen kans geven in dit hartstikke poeprijke land.' In de Groningse wethouder - en partijgenoot - Wicher Pattje heeft PvdA-staatssecretaris Van der Ploeg van Cultuur in elk geval een fervent medestander bij zijn plannen om de gesubsidieerde kunsten op de maat te snijden van de moderne, veelkleurige samenleving.

Hoe omstreden de plannen van Van der Ploeg ook mogen zijn, Pattje komt in de nieuwe cultuurnota De Kunst van Groningen een eind tegemoet aan diens verlangens. De nota baarde deze week enig opzien door het erin geopperde idee een 'scout' aan te stellen - de term komt van Van der Ploeg. Deze scout gaat in Groningen op zoek naar verborgen cultureel talent onder jongeren en allochtonen.

De Tweede Kamer heeft de voorstellen van de staatssecretaris voorlopig van tafel geveegd. Loopt u niet wat voor de muziek uit?

Pattje: 'Van diverse zijden worden plannen ontwikkeld. Het is net als met de boekdrukkunst: die ontstond ook op meerdere plaatsen tegelijk, omdat de tijd er rijp voor was. Het allochtone talent is aanwezig. In de literatuur gaat het al goed. Maar bij het toneel of in de beeldende kunst zie je het talent niet of nauwelijks ontluiken. Toch moet dat, statistisch gezien, er zijn. Ik leg me er niet bij neer dat we blijkbaar een samenleving hebben waarin dat culturele talent niet doordringt.'

Benadrukt u met uw voorstel juist niet te veel het allochtoon zijn van cultureel talent?'

'Een van de lastigste dilemma's is dat je als overheid moet uitkijken niet mee te werken aan het zetten van een hekje om een deel van de gemeenschap. De paradox van het minderhedenbeleid is vaak dat je in je drang om het bijzondere van allochtonen tegen te gaan, je ze bijzonderder maakt dan ze zijn. De zelforganisaties vragen ook om erkenning van hun bijzondere positie en om geld voor het behoud van de eigen cultuur.

'Werk je daaraan mee, dan maak je het hekje een meter hoger. De categorale benadering van vroeger is taboe verklaard. Maar het resultaat van de nieuwe aanpak is geweest dat allochtonen steeds minder profijt hebben van de economische groei. In het onderwijs doen zij het nog steeds slecht. Investeren in de zelfbewustwording van etnische minderheden is in dit land nog geen succesvolle aanpak gebleken.'

Waar moet die scout naar op zoek?'

'Naar jongeren die, met steun, in hun artistieke prestaties zo ver kunnen groeien, dat ze niet allochtoon kunstenaar, maar kunstenaar kunnen zijn. En daarvoor ook een normale opleiding volgen. Zoals dat allochtone auteurs wel lukt. Het gaat om participatie, niet om integratie. Ze hoeven niet van zuurkool met worst te gaan houden. Maar ze moeten zich staande kunnen houden, onze codes kennen. Mensen die sterk genoeg zijn om die stap te maken, moeten we opsporen. Een beetje zoals de schoolmeester van vroeger op het platteland, die zei: die jongen moet eigenlijk verder leren. Terwijl doorleren niet bij de cultuur op het platteland hoorde.'

Niet gemakkelijk om daar de juiste mensen voor te vinden.'

'We zoeken een schaap met vijf poten. Iemand van allochtonen huize met kunst-educatieve gaven, die het liefst thuis is in meerdere culturen en disciplines. Niet iedereen die op een trommel slaat, heeft talent. Een goede scout moet het talent naar een volgend niveau kunnen brengen. Als we van alle kunstenaars in de dop allochtonen hebben gemaakt in plaats van kunstenaars, dan hebben we het fout gedaan. Dan hebben we het hekje verhoogd. Omgekeerd, als we ze de weg naar de Nederlandse subsidiepotten en particuliere fondsen hebben getoond, dan is het gelukt. Uiteraard gemeten naar dezelfde artistieke maatstaven als die van autochtonen .'

Maar allochtonen willen helemaal niet in een hokje gestopt worden. Zo van: goh, ze willen zien wat dit aapje allemaal kan.

'Dat accent heeft het voor mij beslist niet. Maar ik heb er wel over nagedacht of we het scouten van talent aan de grote klok moeten hangen of muisstil moeten houden, juist om het aapjes kijken te voorkomen. Waar we vooral voor moeten waken is dat we de artistieke maatstaf verlagen omdat het om allochtone jongeren gaat.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.