Alles voor de jihad op de markt

Afghanen die op de NAVO-basis Bagram werken, smokkelen moeiteloos spullen mee die op de zwarte markt worden verkocht. Ook usb-sticks vol informatie....

KABUL / BAGRAM Het zijn misschien zware tijden voor gewone Afghanen, maar de zaken gaan goed voor handelaren in wapens, gestolen militaire uniformen en andere oorlogsattributen. Nog geen vijftig kilometer ten noorden van Kabul en letterlijk voor de ingang van de grootste legerbasis van de NAVO in Afghanistan, Bagram, is veel van wat een Talibanstrijder nodig heeft voor de jihad vrijelijk te koop.

Voor zo’n 50 euro kan een terrorist zich op de bazaar van Bagram volledig kleden als Amerikaanse soldaat. Dat is inclusief legerbroek, -schoenen, -shirt, -petje, -mes, een scherfvest (zonder ijzeren plaat, mét is duurder) en een pashouder die nodig is om de NAVO-basis op te komen. Het toegangspasje zelf moet de terrorist nog namaken, dat dan weer wel.

De militaire uniformen en bijbehoren zijn gestolen of ‘van de vrachtwagen gevallen’, zoals lokale handelaren zeggen. Na enig doorvragen blijkt dat de winkeliers de gestolen waar krijgen aangeleverd van Afghanen die op de NAVO-legerbasis werken. Alles wat stiekem in een tas gepropt kan worden, ligt een paar uur later openlijk uitgestald in stoffige winkeltjes, opgetrokken uit oude bakstenen en klei. Te koop voor iedereen die maar wil.

Op de bazaar is ook deze week te zien hoe bebaarde mannen met tulbanden de gestolen militaire waar goed bestuderen. Onder het genot van een kopje thee worden Westerse legerschoenen – 15 euro per paar – gepast; over de prijs van een Amerikaanse legerbroek – zo’n 8 euro – wordt stevig onderhandeld. Tussen de mannen door loopt een Afghaanse tiener met een wit islamitisch petje (taqiyah) in een officieel legertenue, overduidelijk niet van hemzelf.

Dat Talibanstrijders gebruik maken van originele Westerse militaire waar, bleek afgelopen woensdag weer, toen terroristen gekleed in ‘Amerikaanse legeruniformen’, aldus ooggetuigen van het leger van de VS, de militaire basis van Bagram probeerden binnen te dringen. Een Amerikaanse contractant werd gedood, zeven militairen raakten gewond en nog eens zestien jihadisten werden gedood. Amerikaanse ogende legeruniformen zijn overigens ook op internet te koop.

Er is meer om ongerust over te zijn. Wie goed zoekt, vindt op de zwarte markt van Bagram ook gestolen usb-sticks, met daarop digitale bestanden van soldaten. Op vier willekeurig gekochte exemplaren stonden documenten over personeelsverloop en privéfoto’s van Amerikaanse militairen.

Geweren en explosieven zijn ook redelijk makkelijk te kopen, wordt gefluisterd op de bazaar van Bagram, hoewel dat niet openlijk zichtbaar gebeurt. Maar zelfs als het niet waar is, kan een terrorist voor wapens ook gemakkelijk terecht in buurland Pakistan. Vanaf Kabul is het slechts een paar uur rijden naar de buitenwijken van de Pakistaanse stad Peshawar, waar jihadisten op de zwarte markt kunnen kiezen uit AK-47’s (mitrailleurs), mortieren, anti-tank raketten en een ruime selectie aan explosieven voor zelfmoordbommen, zo meldde de Britse krant The Daily Mail onlangs.

Alle wapens op deze middeleeuws ogende Pakistaanse markt – die bestaant uit kleine straatjes met eenvoudige winkeltjes – doen het perfect. Als bewijs zijn handelaren bereid om een demonstratie te geven van hun vuurkracht.

Het is nog erger, beweert de Britse krant: terroristen kunnen op deze markt ook militaire geheime informatie kopen, afkomstig van laptops die zijn buitgemaakt tijdens overvallen op NAVO-konvooien op doorreis in de Khyber Pass, de gevaarlijke handelsroute tussen Peshawar en Kabul. Informatie over NAVO-operaties tegen de Taliban zouden in angstaanjagend detail te koop worden aangeboden aan de hoogste bieder.

Dit alles gebeurt buiten het zicht van Pakistaanse veiligheidsdiensten, die niet staan te springen om de zwarte markthandelaren aan te pakken. Niet onterecht, want dit gedeelte van Pakistan is al eeuwen de plek van tribale oorlogsvoering en staat ook wel bekend als ‘Jihadistan’. Het is niet ver verwijderd van de plek waar de meest gezochte terroristen ter wereld zich zouden schuilhouden. De Pakistaanse autoriteiten hebben er weinig te zeggen.

Ook Amerikaanse militairen wagen zich zelden buiten de legerbasis van Bagram in Afghanistan om de gestolen waar in te nemen, zeggen handelaren ter plaatse. ‘Ja, ze komen soms langs en nemen dan alles mee’, aldus een jonge winkelier. ‘Maar de laatste keer was anderhalf jaar geleden’. Toen verloor hij 150 duizend afghani (zo’n 2.500 euro) aan koopwaar.

Maar de volgende dag stonden de winkeltjes er weer en waren er nieuwe gestolen militaire goederen te koop. Hij kan alleen maar gissen waarom NAVO-militairen niet vaker langskomen om de spullen in beslag te nemen. ‘ Misschien durven ze niet van hun basis af te komen of vinden ze het teveel moeite om een hele operatie met tanks en gewapende militairen op touw te zetten.’

In een reactie laat woordvoeder Charles Espie van de coalitietroepen in Bagram weten dat er wordt gewerkt aan ‘een onderzoek naar het probleem van te koop aangeboden gestolen goederen rondom Bagram’. ‘De eenheid die verantwoordelijk is voor de veiligheid van de NAVO-basis, Taskforce Wolverine, zal de regels handhaven die al gelden voor het vernietigen of weggooien van (militaire) spullen en uniformen die de vijand mogelijk kan gebruiken.’

Amerikaans ogende uniformen zijn volgens Espie al eerder gebruikt bij terreuraanvallen. ‘Zowel het Afghaanse leger als coalitietroepen zijn getraind om hierop te reageren.’ Bij de aanslag van 19 mei op NAVO-basis Bagram zijn volgens hem vier zelfmoordterroristen in Amerikaans uitziende uniformen gedood voordat zij hun bomvesten tot ontploffing konden brengen. Espie: ‘Dus wat door die uniformen een spectaculaire aanval had moeten worden, is door de coalitietroepen op tijd doorzien en resulteerde in een spectaculaire nederlaag voor de vijand.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden