Het Eeuwige levenAli Doelman-Pel

Ali Doelman-Pel (1932-2020), een rooie rakker die voor tegengas zorgde in CDA

Bevlogen en strijdbaar was CDA’er Ali Doelman-Pel. Als Kamerlid vocht ze voor de minimum-uitkering voor mensen in de bijstand.

Ze had in 1996 de eerste vrouwelijke voorzitter van de Tweede Kamer kunnen worden. Ali Doelman-Pel genoot veruit de meeste steun. CDA-fractievoorzitter Enneüs Heerma had de positie echter beloofd aan Piet Bukman, voormalig partijvoorzitter en ex-minister van Landbouw. Daar wilde hij niet op terugkomen, hoewel Doelman-Pel meer ervaring had in de Kamer en al ondervoorzitter was onder Wim Deetman.

‘Bukman Piet willen we niet, Doelman-Pel willen we wel’, klonk het kamerbreed. Maar Heerma deed handjeklap met Jacques Wallage (PvdA), Frits Bolkestein (VVD) en Gerrit Jan Wolffensperger (D66) bij de verdeling van een reeks van functies. Ali Doelman-Pel werd geslachtofferd. ‘Als ik ja had gezegd, was ik gekozen, maar dan was ik buiten de groep komen te staan. En als je dan weet dat het je laatste periode is, dat je je hele leven lang trouw aan die club bent geweest, dan heb je dat er niet voor over’, zo keek ze terug.

Twee jaar later trad ze terug als Kamerlid. De eer van de eerste vrouwelijke Kamervoorzitter ging naar Jeltje van Nieuwenhoven (PvdA). Ali Doelman-Pel overleed 20 februari op 87-jarige leeftijd in Emmen. Sinds 2015 woonde ze vanwege dementie daar in het kleinschalige verzorgingscentrum De Herbergier. Haar echtgenoot Jaap Doelman, met wie ze drie dochters had, overleed in 2008.

Ze werd als Alida Pel geboren in Dordrecht, jongste in een christelijk gezin van zeven kinderen. Haar vader was timmerman en actief vakbondslid. Al jong sloot ze zich aan bij de ARP, een van de voorlopers van het CDA.

Na de mulo en de hbs ging ze aan het werk als groepsleider in een kindertehuis in Schiedam. Ze studeerde aan de sociale academie en werkte in de kinderbescherming.

Toen in 1968 het Haagse bedrijf waar haar man werkte failliet ging, verhuisde het gezin naar het Groningse Hoogezand-Sappermeer. Daar kon Jaap Doelman een baan krijgen bij Silenka, het glasvezel­bedrijf van het Akzo-concern. Ze wilde eerst haar oude baan oppakken, maar besloot zich in 1974 kandidaat te stellen voor een gemeenteraadszetel namens de ARP.

Dankzij haar bevlogen en strijdbare karakter werd ze ook Statenlid, lijsttrekker voor het CDA en wethouder sociale zaken in Hoogezand-Sappermeer. In 1986 kwam ze in de Kamer na de verrassend grote verkiezingszege van de partij onder premier Ruud Lubbers.

‘Ik vond het moeilijk een plaatsje te vinden en heb gekozen voor terreinen waarvan ik voldoende kennis in huis had. Ik heb mensen zien binnenkomen die bij de eerste vergadering al wisten hoe een kabinet moet worden geformeerd. Dat soort krijgt toch een stempeltje mee. Sommige hardlopers blijken doodlopers’, zei ze.

Ze ontdekte dat het werk in Den Haag anoniemer en soms ondankbaar was. ‘Af en toe voel je je een deurmat waarop iedereen zijn voeten afveegt. Je krijgt alleen maar brieven die duidelijk maken wat je allemaal fout doet.’ Als Kamerlid hield ze zich vooral bezig met sociale zaken, jeugd en adoptie, en was zij voorzitter van de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Haar eerste grote wet was die op de jeugdhulpverlening. ‘Dat ik aan die wet een bijdrage kon leveren, was voor mij een belangrijk moment’, zei ze later.

Ook leidde ze een commissie die onderzoek deed naar de Algemene Bijstandswet. ‘Het was van erg groot belang dat we daarna de minimumuitkering overeind hebben gehouden.’ Ze zou ook fractiesecretaris en vice-fractievoorzitter worden. ‘Ze was eigenlijk meer een rooie rakker dan een CDA’er, maar ze vond dat er ook in die partij iemand moest zijn om tegengas te geven’, zegt haar dochter Elze.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden