AIVD richt zich op buitenland

DEN HAAG De dreiging voor Nederland komt steeds meer vanuit het buitenland. De AIVD doet daarom meer onderzoek buiten de grenzen....

‘Voorwaartse verdediging’ noemde Gerard Bouman, het hoofd van de AIVD, die onderzoeken dinsdag bij de presentatie van het jaarverslag 2009.

De AIVD wil dreigingen al traceren en tegenhouden voordat ze de Nederlandse grens bereiken. ‘Voorwaartse verdediging’ vergt volgens Bouman ‘een andere manier van denken en werken’. Zo is het niet alleen van belang te volgen wie naar het buitenland afreist om jihadistische trainingen te volgen, belangrijker nog is te weten wat het vermogen is van een buitenlands netwerk om een aanslag te plegen in Nederland of op Nederlandse doelen in het buitenland.

De dienst werkt in het buitenland samen met de Militaire Inlichtingendienst (MIVD) en met buitenlandse inlichtingenorganisaties. Toch is eigen buitenlands onderzoek door de AIVD volgens Bouman noodzakelijk. ‘We kunnen niet uitsluiten dat buitenlandse diensten gekleurde informatie geven. Dat is de les die we hebben getrokken uit het werk van de Commissie-Davids.’ Die commissie werd ingesteld om de besluitvorming over de politieke steun (in 2003) aan de Irakoorlog te onderzoeken. De commissie stelde dat de AIVD en MIVD genuanceerder berichtten dan buitenlandse inlichtingendiensten.

In de laatste jaren zijn er volgens de dienst meer (jihadistische) risicolanden voor Nederland van belang. Voorheen lag het accent op het Pakistaans-Afghaanse grensgebied, nu hebben ook Somalië en Jemen speciale aandacht. Als voorbeeld noemt Bouman de Nigeriaan Umar Farouk Abdulmutallab, die contact had met de Jemenitische tak van Al Qaida. Op Eerste Kerstdag 2009 slaagde hij er bijna in een aanslag te plegen op een vlucht van Amsterdam naar Detroit. Osama bin Laden zou eind januari de verantwoordelijkheid voor de mislukte aanslag hebben opgeëist.

Dreigingsanalyses zijn niet statisch. ‘Morgen kan er weer een nieuw risicogebied zijn bijgekomen’, aldus Bouman, die benadrukte dat het lang duurt voordat de dienst in nieuwe landen een goede informatiepositie heeft opgebouwd.

De ‘voorwaartse verdediging’ geldt ook voor nucleaire, chemische of biologische dreigingen. ‘Onderzoek in Iran, Syrië en Pakistan zijn onontbeerlijk’ volgens de dienst. In Nederland zelf moeten bedrijven, universiteiten en burgers alerter zijn op buitenlandse spionage-activiteiten. Vooral China, Rusland en Iran zijn op zoek naar gevoelige informatie. De AIVD is in 2009 begonnen met het verbreden van haar adviesrol rond informatiebeveiliging. In het jaarrapport meldt de dienst dat hackers eind 2009 dichterbij het kraken van de versleuteling van gsm-verkeer zijn gekomen. ‘Daardoor wordt binnen afzienbare tijd het afluisteren van gsm-verkeer op grote schaal uitvoerbaar.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.