Interview Edwin Jonker

Acteur Edwin Jonker: ‘Altijd worden gevraagd voor een rol als draaideurcrimineel, die dans ben ik ontsprongen’

Edwin Jonker Beeld Ernst Coppejans

Acteur Edwin Jonker (40) ziet dat er eindelijk wat verandert in zijn vak. Een mooi voorbeeld? Dat hij laatst Jezus speelde in The Passion en niemand gek opkeek.

De vader van Edwin Jonker, inmiddels 80 jaar oud, is niet iemand die gaat zitten en verhalen vertelt. ‘Hij maakt het meer duidelijk in korte momenten. Als mijn vader iemand hoorde beweren dat de slavernij zo lang geleden is en dat Surinamers een keer moeten ophouden met zeuren, dan zei hij: mijn oma is een slavin geweest, ze had de striemen op haar rug staan, ik heb ze zelf gezien, dus zo lang geleden was het niet.

‘Mijn vader is creools, indiaans en Portugees-Joods en kwam naar Nederland om te studeren voor onderwijzer. Hij heet Wijngaarde. Frank Wijngaarde, een van de slachtoffers van de Decembermoorden, is een neef van hem.’

Edwin Jonker (Nederland, 1976) speelde in april op tv de rol van Jezus Christus in The Passion. Later dit jaar staat hij in de theatervoorstelling Annie en speelt hij in de bioscoopfilms Fuck de liefde en De club van lelijke kinderen. Ook heeft hij een rol in de internationale tv-serie Hunter Street, op Nickelodeon.

Waarom heet jij Jonker?

‘Mijn moeder is een blonde Amsterdamse vrouw. Een feministe. Ze waren niet getrouwd en zij vond het niet nodig om mij zijn achternaam te geven. Ze zijn nog steeds samen. Ieder jaar overwinteren ze in Suriname.

‘Ik ben een Nederlander, een Amsterdammer nog meer. Mijn vader is een trotse Surinamer, hij is daar geboren, ik niet. Hij is opgegroeid in een land dat een kolonie was, zijn kijk op Nederland is veel bewuster en gereserveerder dan die van mij. Mijn vader is blij dat ik dat niet heb, ik kan hier functioneren als een Nederlander.

‘De slavernij heeft vierhonderd jaar geduurd, van generatie op generatie is alles afgenomen: achternaam, geloof, taal en tradities. Andere groepen in Nederland hebben hun cultuur behouden, met eigen boeken, familieverbanden, een traditie van ondernemerschap en eigen winkels. Die traditie zie ik terug bij Turken, Marokkanen, Hindoestanen, Joden, noem maar op.

‘Net als veel mensen van zijn generatie had mijn vader niet de behoefte om in het openbaar zijn mening te geven over Nederland. Hij dacht: ik ga toch terug naar mijn eigen land. Een voorbeeld: van hem mocht ik Sinterklaas vieren, ik genoot van het feest, maar hij was er nooit bij.

‘Integreren is ook je stem laten horen. Je kunt het ook als iets positiefs zien dat nakomelingen van immigranten nu over Zwarte Piet zeggen: dit is ook míjn land en míjn feest en ik wil dat we het samen kunnen vieren. Het is pure integratie dat ze hun mond opendoen.’

Hoe werd je acteur?

‘Het was nooit mijn ambitie om te acteren of te zingen. Ik had geschiedenis gestudeerd en wilde boeken schrijven. Maarten van Rossem was mijn grote voorbeeld. Uit het niets kreeg ik de kans om auditie te doen voor een rol in een grote Broadwayshow die door Joop van den Ende naar Nederland was gehaald, Rent. De regisseur was Ivo van Hove, ik wist niet wie hij was. Die mazzel moet je soms hebben.’

Nederlands

‘Bij sportevenementen? Nationalisme is leuk bij sport, maar niet bij politiek.’

Surinaams

‘Dat is het land van mijn vader.’

Partner

‘Mijn vorige relatie was met een blank meisje. Liefde ziet geen kleur.’

Wit of blank

‘Niemand heeft een witte huidskleur en ook geen zwarte. Ik zeg donker en blank.’

Wat voor rol speelde je?

‘Een homoseksuele computergenie. Een rol die niet speciaal gemaakt was voor een donkere acteur. Altijd worden gevraagd voor een rol als draaideurcrimineel, die dans ben ik ontsprongen. Ik heb romantische filmrollen gespeeld, zoals in De ontsnapping met Isa Hoes en ik geloof niet dat ik dan word gezien als een donkere man met een blanke vrouw.

‘In april speelde ik op televisie Jezus in The Passion. Rond die uitzending gaf ik tientallen interviews, het ging er weinig over dat ik een donkere Jezus speelde. Hij wordt vaak afgebeeld als een blonde man met blauwe ogen. Ik weet niet of de echte Jezus Christus er zo uitzag. Jezus is een symbool. Als mensen er kracht uit halen om hem naar hun eigen evenbeeld te boetseren, moeten ze dat vooral doen.

‘Later dit jaar heb ik een rol in de musical Annie. Ik speel Oliver Warbucks, de kale blanke miljonair die Annie adopteert. De producenten zeiden: we willen geen statement maken, bij de audities was je gewoon de beste. Toch denk ik dat ze dit tien jaar geleden niet hadden gedaan.’

Waarom zeg je dat?

‘Het is de tijdgeest. Tien jaar geleden werd in patronen gedacht: die rol is altijd blank geweest, dan houden we dat zo. Dat is nu aan het veranderen. Die oude patronen zie je nog wel in Nederland.

‘De cast van de tv-serie Flikken Rotterdam: die serie speelt in het Rotterdam van nu, de meest gemengde stad van Nederland. Het is niet Dokter Deen op Vlieland of Baantjer in het Amsterdam van vroeger. En dan hebben ze in Rotterdam een cast van alleen maar blanke politieagenten, op één na. De boeven zijn wél donker. Dat vind ik niet kunnen.

‘Zelf heb ik nooit racisme gevoeld. Ik weet dat het bestaat. Mijn vader heeft het meegemaakt. Toen hij net met mijn moeder was, moest hij de tram uit vluchten. Hij werd uitgescholden. Zo van: wat doe jij met onze vrouwen? Ik denk erover na, het speelt een rol in mijn gedachten. Mijn vraag is: waarom overkomt het mij nooit? Daar ben ik nog niet uit.’

Podcast: Van Twee Kanten

Overleeft een liefde ziekte, een miskraam of vreemdgaan? In Van Twee Kanten interviewt Corine Koole twee partners apart van elkaar over een heftige gebeurtenis in hun relatie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden