Abortusdebat in Chili via Youtube gevoerd

'Reken niet op mij.' Jonge artsen in witte jassen kijken vastberaden de camera in en vertellen Chileense vrouwen dat ze niet bij hen hoeven aan te kloppen voor een abortus. 'Ik ben arts geworden om ieders leven te beschermen', aldus een vrouwelijke arts in onlangs op YouTube geplaatste video. 'Dus reken niet op mij.'

'Reken niet op mij'

In Chili woedt een hevig debat over het toestaan van abortus, naar aanleiding van een wetsvoorstel van president Michelle Bachelet. In januari stelde zij voor abortus te legaliseren in gevallen waarin het leven van de moeder in gevaar is, na een verkrachting of wanneer het kind niet levensvatbaar is. Bachelets voorstel lijkt in beide kamers op een meerderheid te kunnen rekenen maar de behandeling ervan loopt steeds vertraging op.

Voor- en tegenstanders van de wet proberen de Chilenen op onorthodoxe wijze van hun gelijk te overtuigen. You Tube-filmpjes zijn een belangrijk wapen in de strijd. De pro-abortus organisatie Miles publiceerde vorige maand een aantal ironische video's waarin ze vrouwen tips geeft om zich van een ongewenste baby te verlossen. 'Zorg dat je alleen bent en klim naar de bovenste trede', vertelt een hoogzwangere dame in een van de filmpjes terwijl ze een trap oploopt. 'Bedek je gezicht met je handen zodat er geen littekens op komen, sluit je ogen en laat je achterover vallen.'

Per ongeluk

In een andere video staat een jonge vrouw bij het stoplicht van een druk kruispunt. 'Als het licht oranje wordt, geven veel auto's extra gas', legt de zwangere vrouw uit. 'Dat is een goed moment om te springen. Zorg ervoor dat je gezicht naar de auto toewijst, zodat de bumper vol tegen je buik aanbotst.' Alleen een abortus die per ongeluk gebeurt, is legaal in Chili. Dus vrouwen worden gedwongen zich in het ongeluk storten, aldus de boodschap van de activisten.

In Chili is opzettelijk abortus plegen in alle gevallen verboden en strafbaar. Daarmee heeft het Zuid-Amerikaanse land de strengste abortuswetgeving ter wereld, samen met Nicaragua, El Salvador, Malta en de Dominicaanse Republiek. Vrouwen die zich toch laten aborteren riskeren drie tot vijf jaar gevangenisstraf, evenals artsen of andere personen die hen helpen bij de ingreep. Het totaalverbod stamt uit de tijd van dictator Augusto Pinochet (1973-1990).

Het is onduidelijk hoeveel vrouwen abortus plegen in Chili, schattingen lopen uiteen van 18 duizend tot 170 duizend per jaar. In 2012, het laatste jaar waarvan informatie beschikbaar is, zaten 221 vrouwen in de gevangenis vanwege het beëindigen van een zwangerschap. Overigens zou de nieuwe wet slechts uitkomst bieden voor zo'n drie procent van de gevallen. Onder hen meisjes van elf jaar die na seksueel misbruik zwanger raken en nu nog gedwongen zijn het kind te baren.

Onaanvaardbaar

Feministen vinden de wet van Bachelet ontoereikend en willen dat iedere vrouw het recht krijgt te bepalen of ze haar baby wil houden. Voor veel Chilenen gaat dat te ver. Er is een meerderheid voor het huidige wetsvoorstel, maar volledige keuzevrijheid voor vrouwen kan slechts op zo'n 20 procent steun rekenen.

Ongeveer 17 procent van de bevolking vindt het afbreken van een zwangerschap in alle gevallen onaanvaardbaar. De van oudsher sterk vertegenwoordigde katholieke kerk laat zich flink horen in het kamp van de tegenstanders, evenals rechts-conservatieve politici die de wet 'een aantasting op de waardigheid van het leven' vinden.

Onder de tegenstanders zijn dus ook artsen. Volgens de voorgestelde wet mag een arts met gewetensbezwaren weigeren een abortus uit te voeren, tenzij sprake is van een levensbedreigende situatie. 'Reken niet op mij', laten die artsen vast weten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden