Aardschoknieuws laat kinderen niet los

'Mama, kan ons huis ook instorten en verdwijnen we dan onder de grond?'..

Wat vertelt een ouder een kleuter die via school of TV kennis maakt met een aardbeving? Na de orkaan Mitch en Kosovo-crisis is de aardbeving in Turkije de derde humanitaire ramp waarmee Nederlandse kinderen in korte tijd worden geconfronteerd. 'Kinderen, zeker de kleintjes, betrekken zulke voorvallen sterk op zichzelf', weet E. Rouwenhorst, locatieleider van de Utrechtse basisschool De Pijlstaart. 'Ten tijde van de oorlog in Kosovo vroegen de kinderen of hier ook soldaten zouden komen. Nu krijgen de leerkrachten zulke vragen over de aardbeving.'

Hoewel de berichtenstroom en de publiciteit rond de landelijke hulpactie langzaam wegebt, blijft de aardbeving op veel scholen onderwerp van gesprek. Dat geldt zeker voor de Hildegardisschool in Rotterdam. Drie leerlingen van de school lieten bij aardbeving het leven. Aan de leerkrachten de moeilijke taak de leerlingen te informeren.

'De meeste kinderen hadden het nieuws al op straat gehoord, ze konden het alleen nog niet geloven', vertelt adjunct-directeur M. Rombouts. 'Om toch een plaats te maken voor hun verdriet, hebben we in de school herdenkingstafels ingericht met foto's van de meisjes, bloemen, kaarsen en tekeningen.'

Dankzij een vroegere begin van het schooljaar zijn in Utrecht alle scholieren ongedeerd uit Turkije teruggekeerd. Toch houdt de aardbeving de gemoederen op de Utrechtse scholen voorlopig bezig. 'De kinderen zitten vol verhalen en emoties', reageert leerkracht H. Varan van basisschool De Kameleon. 'Zeker bij Turkse kinderen kun je de angst voor een aardbeving maar moeilijk wegnemen, want die hebben de afgelopen twee weken na schooltijd vrijwel elke minuut naar de Turkse televisie gekeken.'

De confrontatie met de volwassen media is volgens onderzoeker J. Walma van der Molen, verbonden aan de vakgroep kind en media van de Universiteit van Amsterdam, bijzonder belastend voor kinderen. Walma van der Molen onderzoekt angstreacties onder kinderen als gevolg van nieuwsverslaggeving. Haar raad aan opvoeders: kies voor op kinderen gerichte media en kijk zelf mee.

'Bij dit soort onderwerpen letten we er altijd op dat de beelden niet te heftig zijn', schetst eindredacteur R. Bartlema de formule van het Jeugdjournaal, sinds jaar en dag het belangrijkste nieuwsmedium voor kinderen.' Het Jeugdjournaal belicht het nieuws vanuit de positie van kinderen.'

Al vindt ze het Jeudjournaal te verkiezen boven de reguliere media, toch plaatst Walma van der Molen een kanttekening. 'Hoe kleiner het nieuws, hoe meer kinderen zich ermee kunnen identificeren, dus des te angstiger ze kunnen worden.'

De vele hulpacties die door scholen op touw zijn gezet, kunnen volgens Walma van der Molen helpen zulke angst te beteugelen. 'Met een hulpactie maakt de school het onderwerp bespreekbaar en geef je kinderen het idee dat ze niet alleen maar passief hoeven toe te kijken.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden