Aanval op 'de nacht waarin alles mag'

Hele land is risicogebied...

Van onze verslaggever Jan Hoedeman

AMSTERDAM Het moet afgelopen zijn met de ‘nacht waarin alles mag’. Politiek en bestuurlijk Nederland binden de komende jaarwisseling de strijd aan met brandstichters, vuurwerkvandalen, relschoppers en bedreigers van de hulpverleningsdiensten.

‘Er is echt wat aan de hand’, zegt hoogleraar Otto Adang van de Nederlandse Politieacademie (NPA). ‘Nederland is er veel meer klaar voor dan eerder het geval was. Waar het eerst werd weggestopt, staat het nu op de agenda.’

Adang onderzocht de laatste twee jaarwisselingen, en volgde de afgelopen maanden de aanloop ernaartoe. Nederland wordt morgennacht beschouwd als één groot risicogebied, waar op veel plaatsen tegelijk gevaarlijke situaties kunnen ontstaan.

‘Het moment is voorbij dat we het normaal vinden dat het niet rustig is met de jaarwisseling’, zegt Afke van Rijn, directeur veiligheid en bestuur van het ministerie van Binnenlandse Zaken. ‘Gemeenten hebben geluisterd naar onze oproep zich goed voor te bereiden.’

In de meeste regio’s is men al maanden bezig zich te wapenen tegen de traditionele excessen tijdens de jaarwisseling, veelal gepleegd door autochtone mannen tussen de 18 en 30 jaar.

Alleen al door vuurwerk was er vorig jaar bijna 1 miljard euro schade, zo becijferde het Comité Staakt het Vuren.

Uit eigen onderzoek van de Volkskrant blijkt dat er op grote schaal camera’s zijn bevestigd op politiewagens, brandweerwagens, auto’s van gemeentewerken en ambulances. Ook worden particuliere beveiligers ingezet op kwetsbare plaatsen. Tevens is er extra marechaussee en spoorwegpolitie op de been.

In veel steden is de politie op volle sterkte aanwezig. De algemene lijn is: de raddraaiers hard aanpakken en uit de anonimiteit halen. Meer dan ooit is er in regio’s overleg tussen allerlei disciplines.

In de vier grote steden zijn er op 2 januari rechtszittingen waarin het supersnelrecht wordt toegepast. Het beleid van de gezagsdragers in grote steden, maar ook in onrustige plattelandsgebieden, is het stevig aanpakken van de relschoppers op plaatsen waar het eerder fout ging. ‘Wie de fout ingaat, krijgt een weekendarrangement en hoort het vuurwerk vanuit de cel’, zegt Marion van de Voort, woordvoerster van de Utrechtse burgemeester Aleid Wolfsen.

Veel burgemeesters van dorpen en steden die langjarig schade leden, hebben hun burgers aangeschreven, zoals Rotterdam, Nijmegen, Zoetermeer en Tiel. Jongeren die vorig jaar de fout ingingen en zijn veroordeeld, hebben een persoonlijke brief gehad met de mededeling dat ze in de gaten worden gehouden. Hun ouders is per brief aangekondigd dat zij financieel aansprakelijk worden gesteld als het weer mis gaat. En meer dan ooit worden feesten gehouden om te bevorderen dat jongeren zich op een normale manier vermaken.

Het ministerie van Binnenlandse Zaken inventariseert dit jaar voor het eerst zelf wat er fout gaat. De afgelopen twee jaar baseerde men zich op materiaal van de NPA. Vorig jaar gingen 22 scholen in vlammen op, werden tientallen brandweerlieden, ambulancemedewerkers en politieagenten gemolesteerd. De schade was groot. Daarom stelde minister van Binnenlandse Zaken Guusje ter Horst de Commissie Overlast Jaarwisseling in, voorgezeten door burgemeester Thom de Graaf van Nijmegen. Veel gemeenten hebben zijn aanbevelingen opgevolgd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden